در پیامی به همایش «پدافند غیرعامل در آموزههای دینی با نگاهی به آیه نفی سبیل»:
آیت الله العظمی جوادی آملی نگاه قرآن به مراحل اقتدار اسلامی را تبیین کرد
اعتدال: آیتالله جوادیآملی در پیامی به همایش «پدافند غیرعامل در آموزههای دینی با نگاهی به آیه نفی سبیل» گفت: اگر قدرت نظامی نباشد، هوشمندی سیاسی و دیپلماسی نباشد، ممکن است خدای ناکرده امت آسیب ببیند، هم قدرت نظامی را باید تقویت کرد: «خُذُوا ما آتَیْناکُمْ بِقُوَّةٍ»، «أی بقُوَّةُ الْأَبْدَانِ»، هم هوشمندی سیاسی و دیپلماسی را باید تقویت کرد: «خُذُوا حِذْرَکُمْ»؛ یعنی تیزهوشی، هوشمندی، آگاهی، رهائی از سلطهپذیری، رهائی از نفوذپذیری در همه شما مخصوصاً مسئولان محترم باید باشد.
همایش مقدماتی «پدافند غیرعامل در آموزههای دینی با نگاهی به آیه نفی سبیل» با سخنرانی شخصیتهای برجسته حوزوی و کشوری در اداره کل تبلیغات اسلامی استان قم برگزار شد.
* متن کامل پیام این مرجع تقلید به شرح زیر است:
«أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
«الحمد لله ربّ العالمین و صلّی الله علی جمیع الأنبیاء و المرسلین و الأئمة الهداة المهدیین سیّما خاتم الأنبیاء و خاتم الأوصیاء(علیهما آلاف التحیّة و الثناء) بهم نتولّی و من أعدائهم نتبرّیء الی الله».
ایام سوگ و ماتم سیّد شهیدان جهان حسین بن علی بن ابیطالب (صلوات الله علیه و علی اصحابه) را به پیشگاه ولیّ عصر و عموم علاقهمندان قرآن و عترت و به شما بزرگواران تسلیت عرض میکنیم، مقدم شما فرهیختگان و بزرگواران را گرامی میداریم و همه عزیزانی که با ایراد مقال یا ارائه مقالت در محوریّت «نفی سبیل» به این نهاد پُر برکت پدافند غیرعامل خدمت کرده و میکنند حقشناسی میکنیم و از مسئولان این نهاد پُر برکت قدردانی میکنیم و از برگزارکنندگان این همایش وزین «نفی سبیل» سپاسگذاریم و از خدای سبحان مسئلت میکنیم، این نظام را تا ظهور صاحب اصلی خود از هر گزندی محافظت بفرماید!
ایام سوگ و ماتم سیّد شهیدان جهان حسین بن علی بن ابیطالب(ص) را به پیشگاه ولیّ عصر و عموم علاقهمندان قرآن و عترت و به شما بزرگواران تسلیت عرض میکنیم، مقدم شما فرهیختگان و بزرگواران را گرامی میداریم و همه عزیزانی که با ایراد مقال یا ارائه مقالت در محوریّت «نفی سبیل» به این نهاد پُر برکت پدافند غیرعامل خدمت کرده و میکنند حقشناسی میکنیم و از مسئولان این نهاد پُر برکت قدردانی میکنیم و از برگزارکنندگان این همایش وزین «نفی سبیل» سپاسگذاریم و از خدای سبحان مسئلت میکنیم، این نظام را تا ظهور صاحب اصلی خود از هر گزندی محافظت بفرماید!
برنامههای دینی از مراحل ضعیف شروع میشود تا به مراحل میانی و مراحل عالی میرسد. اینکه گفته شد: «اقْرَأْ وَ ارْق»؛1 قرآن بخوان و بالا برو! یعنی آیات الهی که به صورت قرآن یا به صورت سخنان نورانی اهل بیت(ع) ظهور میکند، درجاتی دارد. جریان «نفی سبیل» از آن مراحل ابتدائی یا میانی است که فرمود: (لَنْ یَجْعَلَ اللهُ لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً)،2 آنها سلطه و قدرتی ندارند، ولایتی ندارند، حاکمیّت و حکومتی ندارند. اینکه فرمود خدا قرار نداد، گرچه به صورت جمله خبری است؛ اما به داعی انشاء القاءشده است.
این انشاء، یعنی کافر حق ندارد چنین کاری بکند و غیر مسلمان مجاز نیست که خود را مسلّط بر مسلمین قرار بدهد: (لَنْ یَجْعَلَاللهُ لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً)، مستحضرید که این حُکم را گرچه کافر حتی به فروع، مثل اصول معتقد باشد، ولی چون عمل مکلّف باشد، ولی چون معتقد نیست، عمل نمیکند نمیتوان به کافر گفت این مطلب برای تو جایز نیست؛ زیرا کافر به این اصول و مبانی و مبادی معتقد نیست، پس حکم گرچه به کافر توجه کرده، ولی مخاطب اصلی، مسلمانها هستند، یعنی ایمسلمانها! هرگز کاری نکنید که تحت سلطه کافر قرار بگیرید، سلطه آنها را بپذیرید، نفوذ آنها را بپذیرید و خود را تحت قهر آنها قرار بدهید!(لَنْ یَجْعَلَ اللهُ لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً)؛ یعنیای مسلمانها، ای مؤمنان! بکوشید که تحتسلطه آنها نروید، این مراحل ابتدائی کار است.
اینکه فرمود: (لَنْ یَجْعَلَ الله لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً)؛ یعنی برای آنها سلطه قرار نداد، معنایش این نیست که برای شما سلطه قرار داد، اگر آنها مسلّط نیستند، معنایش این نیست که شما مسلّط باشید، این مراحل ابتدائی است؛ لکن در مراحل نهائی میبینیم به این نتیجه میرسیم که حتماً شما باید مسلّط باشید، همواره شما باید حرف اول را بزنید. حالا عنایت کنید تا به آن نتیجه برسید.
در بخش دیگر فرمود:(وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَةً)؛3 یعنی حتماً آنها ستبری و ستیزی را در شما احساس کنند.
این امر،امر غایب است و محور اصلی این خطاب هم کفّارند، کافر که معتقد به قرآن و عترت نیست، چگونه میشود او را مأمور کرد که بگوئیم حتماً تو باید در نظام اسلامی و نیروی نظامی مسلمانها احساس هراس بکنی؟! این گرچه دستور به صورت امر غایب متوجه کفّار شد که(وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَةً)؛ اما مقصود اصلی و مخاطب اصلی، اگر این امر غایب به صورت امرحاضر ظهور کند، مسلمانها هستند؛ یعنی «أَیُّهَا الْمُسْلِمُون، أَیُّهَا الْمُؤْمِنُون» آنقدر ستبر و نفوذناپذیر باشید که بیگانگان درباره شما احساس ستبری کنند، مثل اینکههیچ انسان عاقلی با بیل و کلنگ به جنگ سلسله جبال البرز نمیرود، با کلنگ به جنگ قلّه دماوند نمیرود، درباره آن قلّه احساس قدرت و اقتدار و عزّت و مناعت میکند: (وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَةً)، این هم یک مرحله.
ازمراحل بعدی آن است که در سخنان نورانی امیرمؤمنان(ع) آمده است که «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ»4 سنگ ستبر از هر جائی که آمد برگردانید. سنگپذیر، ستمپذیر، سلطهپذیر نباشید. دفاع مقدس هشت ساله از این قبیل بود که سنگ ستم را برگرداند، یعنی امّت اسلامی ستم را نپذیرفت. در همین زمینه وجود مبارک امیرمؤمنان مطلب دیگری دارد که «لَا یَمْنَعُ الضَّیْمَ الذَّلِیلُ»5 ستم را، ظلم را، تحمیل را جز جامعه فرومایه و امت ذلیل و پست تحمل نمیکند و چون (وَ لِلهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنینَ)،6 مؤمنین و جامعه اسلامی و ایمانی عزیز است، هرگز ستمپذیر نیست این مرحله نشان میدهد که جامعهاسلامی آنقدر باید مقتدر باشد که بیگانه نتواند او را مورد ستم قرار دهد و او ستم را دفع میکند و ستم را از خود میراند این (وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَةً)، لسانش قویتر از آن(لَنْ یَجْعَلَ اللهُ لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً) است، لسانش قویتر از «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ» است. در آن بیانی که حضرت فرمود سنگ ستم را برگردانید، این در حقیقت ناظر به دفاع است بعد از حمله، یعنی اگر بیگانهای سنگ زد شما دفع کنید، اما(وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَةً)؛ یعنی آنقدر قوی باشید که بیگانه سنگ ستم را به طرف شما پَرت نکند، بنابراین یک مرحله این است که «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ» مرحله دیگر این است که(وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَة).
تاکنون روشن شد که هیچ کافری بر مسلمان، هیچ کفری بر اسلام،هیچ دولت کافری بر دولت اسلامی، هیچ ملّت کافری بر ملت اسلامی سلطه و نفوذ ندارد و نباید داشته باشد. عمده آن است که وجود مبارک رسول گرامی(علیه و علی آله آلاف التحیّة و الثناء) فرمود: «الاسلام یعلوا و لا یعلی علیه»7 اسلام بالاست و چیزی بالاتر از اسلام نیست، یعنی جامعه اسلامی بالا هستند و چیزی بالاتر از جامعه اسلامی نیست.
علوّ و برجستگی و رفعت جامعه اسلامی هم باید در علم ظهور کند، هم در عمل ظهور کند، هم در سلطه و قدرت نظامی ظهور کند، هم در هوشمندی سیاسی و دیپلماسی ظهور کند.
در تمام جهات باید اسلام عالی باشد نه مورد اعتلا،«الاسلام یعلوا و لا یعلی علیه»، دو عنصر اصلی است که کشور را از گزند حمله بیگانه نجات میدهد، شما عزیزان پدافند غیرعامل، مانند سایر ارگانها و نهادهای پُر برکت اسلامی و نظامی مستحضرید، اگر قدرت نظامی نباشد، هوشمندی سیاسی و دیپلماسی نباشد، ممکن است خدای ناکرده امت آسیب ببیند، هم قدرت نظامی را باید تقویت کرد: (خُذُوا ما آتَیْناکُمْ بِقُوَّةٍ)،8 «أی بقُوَّةُ الْأَبْدَانِ»، هم هوشمندی سیاسی و دیپلماسی را باید تقویت کرد:(خُذُوا حِذْرَکُمْ)؛9 یعنی تیزهوشی، هوشمندی، آگاهی، رهائی از سلطهپذیری، رهائی از نفوذپذیری در همه شما مخصوصاً مسئولان محترم باید باشد.
بنابراین اول از مرحله «نفی سبیل» شروع شده و همچنین اول از مرحله «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ» شروع شده، بعد به مرحله(وَ لْیَجِدُوا فیکُمْ غِلْظَةً)رسیده، بعد اوجش در این است که «الاسلام یعلوا و لا یعلی علیه»، یعنی این امانت الهی در دست شماست، هم شما برترید، هم اسلام برتر است، برتری شما به برکت برتری اسلام است که امیدواریم تاکنون این نظام را ذات اقدس الهی در سایه قدرت نظامی از یک سو و قدرت هوشمندی و هوشیاری امّت اسلامی از سوی دیگر حفظ کرد، از این به بعد هم این نظام را تا ظهور صاحب اصلی خود حفظ کند!مجدداً مقدم همه شما را گرامی میداریم، از عزیزان و بزرگوارانی که در این پدافند غیرعامل تلاش و کوشش کردند، در طیّ این دوازده سال این اصل را گرامی داشتند، ذات اقدس الهی به أحسن وجه بپذیرد!
نظام ما، رهبر ما، مراجع ما، دولت و ملت و مملکت ما را مشمول ادعیه زاکیّه ولیّ عصر قرار بدهد!
روح مطهر امام راحل و شهدا و
ارواح پاک جانباختگان مکه و منا را مشمول عنایت ویژه خاصّ خود قرار بدهد و مشکلات مملکت را در سایه لطف ولیّ خود حل بفرماید!
«غفر الله لنا و لکم و السلامعلیکم و رحمةالله و برکاته»
*پینوشتها:
1. الکافی (ط الإسلامیة)، ج2، ص606.
2. سوره نساء، آیه141.
3. سوره توبه، آیه123.
4. نهجالبلاغه(للصبحی صالح)، خطبه 314.
5. نهج البلاغه(للصبحی صالح)، خطبه29.
6. سوره منافقون، آیه8.
7. نهج الفصاحه، ص25.
8. سوره بقره، آیه63 و 93؛ سوره اعراف، آیه171.
9. سوره نساء، آیه71 و 102.»