آیت الله العظمی جوادی آملی در تازهترین درس تفسیر:
منظور از«تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى» ، نهضت علمی است، نه قیام فیزیکی
مفسر بزرگ قرآن، حضرت آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی در درس تفسیر قرآن خود که در مسجد اعظم برگزار شد با اشاره به آیه «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى ثُمَّ تَتَفَکَّرُوا مَا بِصَاحِبِکُم مِّن جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِیرٌ لَّکُم بَیْنَ یَدَیْ عَذَابٍ شَدِیدٍ» اظهار داشت: در بخش پایانی سوره سبا، پس از اقامه برهان بر توحید، وحی و نبوت فرمود: به مردم بگو یک نهضت الهی کنید.
او ادامه داد: منظور از این نهضت ایستادن فیزیکی نیست بلکه نهضت علمی است که خصوصیت آن نهضت واحده است چون به یک حقیقت دعوت کرده است و بعد از این نهضت عقلانی و خردمحور بودن دین روشن میشود.
این مرجع تقلید با بیان اینکه مسئله فکر کردن غیر از تضارب آراء است، گفت: در درجه اول انسان به تنهایی و در خلوت شبانه خود مینشیند و فکر میکند و سپس صبح به مباحثه مینشیند.به عبارت دیگر تضارب آراء محصول تفکر شبانه افراد است. در مطالعه و فکر کردن، تنهایی، اثر دارد و همین است که قرآن میفرماید «تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى» یعنی حداکثر دو نفر باشید برای فکر کردن اما اگر بخواهید این نظر و فکر خود را تکمیل کنید، آن را سپس در جمع و گروه عرضه کنید.
آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه این آیه خطاب به مشرکان است که الله را قبول داشتند اما برای پیامبر بهانه تراشی میکردند، گفت: خداوند به آنها گفت برای رضای خدا نهضت علمی کنید تا معلوم شود پیامبر نذیر و بشیر بوده و نذیرش مربوط به مسئله معاد است.
او با ذکر این مطلب که خداوند مواد اولیه را به ودیعه درون هرانسانی نهاده است، ابراز داشت: اگر فطرت لوح نانوشته نیست و بسیاری از معارف در آن نهاده شده است، پس اگر انسان فکر کند شکوفا میشود.
مفسر برجسته قرآن کریم با اشاره به تفسیر قرآن به قرآن گفت: برخی آیت ناظر آیات دیگر است گرچه هیچ آیهای مخالف آیه دیگر نیست اما برخی آیات به یکدیگر مرتبط هستند.
او با اشاره به آیه «خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَکِّیهِمْ بِهَا» اظهار کرد: اینکه برخی میگویند ما رفتیم مالمان را پاک کردیم اشتباه است بلکه عنایتی است که به آنها شده و باید بگویند ما رفتیم خودمان را تطهیر کردیم.
آیت الله جوادی آملی گفت: قرآن کریم در عین حال که مالکیت را امضا کرده است اما این مالکیت نسبت به جامعه بشری است نه نسبت به الله. لذا وجوه شرعیهای که به پیامبر باز میگردد از قبیل خمس و امثالهم وقتی وارد فضای شریعت میشود، معلوم میشود که اصلا مال آنها نیست.
او ادامه داد: متاسفانه ما اسلامی حرف میزنیم و قارونی فکر میکنیم. یعنی میگوئیم مالی که کسب کردیم برای خودمان است . بله نسبت به خود ما این حرف درست است اما نسبت به خداوند چطور؟
* ولایت، مزد رسالت پیامبر(ص) است
استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: پیامبر بابت رسالتش مزدی از مردم نخواست. اما بحث ولایت، دعای پیامبر برای علی و اولادش و نفرین پیامبر بر دشمنانش همه به منزله مزد و اجر رسالت است.
او با اشاره به آیه ولایت گفت: خداوند فرمود اگر جریان غدیر را نگوئی، کاری نکردی چون پس از رحلت تو چه کسی باید دین را حفظ کند.
آیت الله جوادی آملی ادامه داد: درست است که اهل بیت(ع) سکوت کردند اما به برکت وجود آنها بود که دین حفظ شد.
این مفسر قرآن با اشاره به جریان فتح مکه اظهار کرد: پیامبر وقتی وارد مکه شد بتها را یکی پس از دیگری انداخت و باطل قبلی را با کوبیدن مغز جاهلیت از بین برد. خداوند علام الغیوب است. باطل مغزکوب شده نه قدرت ظهور دارد و نه قدرت برگشت اما آنچه در سوره فصلت آمده اینکه شبههای بیاورید که قرآن را باطل کند و البته باطلی نیست که بیاید و قرآن را به صورت شبهه و نقد از بین ببرد.
این مرجع تقلید با اشاره به اینکه پیامبر پس از فتح مکه، بتها را در چالهای در باب بنی شیبه مسجدالحرام دفن کرد، عنوان داشت: دلیل اینکه گفته میشود حجاج مستحب است از این باب وارد مسجدالحرام شوند همین است.