سفر اخیر یک هیئت 24 نفره آمریکایی به ایران، حواشی و البته تفسیرهای زیادی را به دنبال داشته است. نخستین بار این روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز بود که روز دوشنبه گزارشی از این سفر منتشر کرد. تیتر گزارش نیویورک تایمز این است؛ «بیلبوردها در ایران میگویند مرگ بر آمریکا، اما مقامات میگویند بیایید مذاکره کنیم»!
به نوشته این روزنامه، این 24 نفر از تجار و سرمایه داران آمریکایی هستند که برای بررسی فرصتهای سرمایه گذاری راهی ایران شدهاند. البته با ویزای توریستی و در این سفر خود را توریست معرفی میکنند و تاکید دارند این سفر از هیاهوی رسانهای به دور باشد، درست مثل نظر مسئولانی که با آنان دیدار غیررسمی داشتهاند!
فرستادگان آمریکا در رستورانی مجلل در شمال پایتخت با برخی کارشناسان اقتصادی و مسئولان ایرانی دیدار میکنند و ظاهراً از این دیدارها کاملاً راضی هم هستند و میگویند؛ مقامات ایرانی با آغوش باز از ما استقبال کردند.
یکی از اعضای این هیئت درباره عنوان توریست و دیدارهایشان با مقامات و چهرههای اقتصادی ایران اینگونه میگوید: «ما توریست هستیم؛ اما طبیعی است که بسیاری از کمپانیهای ما پتانسیل و تمایل حضور در ایران را دارند، چون معاملات بسیار مهمی را رهبری میکنند.»
فالوده با معاون وزیر!
ند لامونت که نیویورک تایمز وی را یک متخصص و سرمایه گذار در زمینه دیجیتال و البته سیاستمدار سابق معرفی میکند، دیدارهای هیئت در رستوران مجلل در منطقه الهیه را اینگونه روایت میکند: « روز پنجشنبه در رستورانی لوکس در تهران، کوروش رزاقی، مشاور برجسته اقتصادی در ایران و دیگر سخنرانان در مورد پتانسیل اقتصاد ایران برای سرمایهگذاران آمریکایی سخن گفتند. «نصرالله جهانگرد»، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، برای مخاطبان در مورد ظرفیتهای ایران صحبت کرد. جهانگرد به زبان انگلیسی گفت: «از جمعیت ٨٠ میلیونی ایران ٤٠ میلیون نفر از گوشی هوشمند استفاده میکنند و شبکههای ٣G و ٤G به سرعت در ایران در حال توسعه است.»
نصرالله جهانگرد؛ شخصی که برخی وی را نفر اصلی وزارت ارتباطات بعد از واعظی معرفی میکنند، یکی از چهرههای اصلی دیدارکننده با هیئت تجار آمریکایی بوده است؛ هیاتی که ظاهرا طرف ایرانی بیشتر مایل بوده که محتوای دیدار را محرمانه نگه دارد. البته در گزارش نیویورک تایمز جزئیات بیشتری از افرادی که در جمع آمریکاییها سخنرانی کردهاند وجود ندارد.
آدرس غلط به آمریکایی ها
نکته مهم و قابل تامل در این میان، هدف اصلی این هیئت تجاری یا توریستی است. در حالی که نیویورک تایمز و به دنبال آن بیبی سی و روزنامههای زنجیرهای در داخل کشور مدعی هستند این هیئت برای اهداف اقتصادی و تجاری به ایران آمدهاند، اما محتوای دیدارها و برخی نشانهها به روشنی حاکی است، اقتصادی بودن این سفر چیزی جز پوشش و سادهسازی عامدانه موضوع نیست. این چه هیئت تجاری یا توریستی است که به قم رفته و به نوشته نیویورک تایمز با یک «آیت الله اصلاح طلب»! گفت و گو میکند.
حساسیت عجیب و غریب هیئت آمریکایی درباره شعار «مرگ بر آمریکا» یکی از این نشانههای قابل تامل است. در دیدار مذکور یکی از آمریکاییها از آیتالله ادعایی و البته ناشناس درباره شعار «مرگ بر آمریکا» میپرسد و آیتالله اصلاح طلب در پاسخ میگوید؛ این شعار در دوره متفاوتی سرداده میشد و شما با ایران جدیدی مواجه اید! و تاجر آمریکایی با شعف به نیویورک تایمز میگوید؛ این پاسخها متفاوت و امیدوارکننده است.
نکته جالب آنکه نیویورک تایمز نامی از آیتالله ادعایی نبرده و جالبتر آنکه بیبی سی و روزنامههای زنجیرهای که از حساسیت مردم نسبت به چنین القابی اطلاع دارند، «آیتالله اصلاحطلب» را «روحانی» ترجمه کرده اند!
یکی از روزنامههای زنجیرهای و ذوق زده همین خط تابوشکنی و زمینهسازی رسانهای برای رابطه با آمریکا را پی گرفته و در گزارش خود از این سفر مینویسد؛ در ایران دلواپسان و شعارسازان، بیتوجه به شرایط زمانه و منافع ملی، همچنان شعارهای ٣٠ سال گذشته را بازنویسی میکنند!
توریست، تاجر یا سناتور؟!
مثلث رسانهای نیویورک تایمز، بیبیسی و زنجیره ایها، این گروه را تاجر و توریست مینامند اما ند لامونت همان فردی که خبرنگار نیویورک تایمز سعی میکند بیشتر از زبان وی تهران و وقایع رخ داده برای گروه را روایت کند فقط یک متخصص دیجیتال و سرمایه گذار در تلویزیونهای کابلی نیست.
به نوشته فارس، با بررسی سابقه لامونت مشخص میشود که وی یک عضو حزب دموکرات و سناتور ایالت کنتیکت در مجلس سنای آمریکا بوده است. اما در این میان نکته قابل تامل تری نیز در سابقه لامونت دیده میشود؛ سابقهای که حضور وی در ایران را با ابهامات بیشتری همراه میکند.
لامونت در بیانیهای که درباره خاورمیانه و رژیم صهیونیستی به حمایت جدی از این رژیم در برابر آنچه تهدیدات منطقهای میخواند، پرداخته است.لامونت در بیانیه خود با اشاره به لزوم حفظ امنیت رژیم جعلی اسرائیل، تصریح میکند: «وقتی که امنیت اسرائیل تهدید میشود آمریکا باید بدون ابهام در کنار اسرائیل باشد.»
این سناتور سابق آمریکایی تاکید میکند: «آمریکا باید در کنار اسرائیل بماند تا زمانی که مطمئن شود متحدش در امنیت کامل بسر میبرد»
حیدرپور: نظر مردم درباره آمریکا تغییر نکرده است
در همین حال عوض حیدر پور نماینده شهرضا در مجلس شورای اسلامی درباره سفر این هیئت در گفت و گو با کیهان گفت: اینکه یک گروه به اصطلاح تجار آمریکایی به ایران بیایند، اشکالی ندارد. بیایند و فضای اقتصادی و بازار ایران را ببینند که با وجود تحریمها بازار ما و فعالیتهای اقتصادی ما غنی و بینیاز هست و نیاز به سرمایه گذاری آنان نیست. از همان ابتدای انقلاب تا الآن مردم ما نسبت به جنایات و روحیه استکباری آمریکا بدبین بودند و اگر در عرصه اقتصادی شعار میدادند که کالای خارجی مصرف نکنند، بیشتر تحریم کالاهای آمریکایی مطرح بود. بنابراین بازار اقتصادی ما برای هر کشوری هم اگر باز شود، برای سرمایه گذاران آمریکایی همچنان بسته میماند.
این عضو کمیسیون امنیت ملی درباره تلاش عدهای برای زمینهسازی ارتباط با آمریکا گفت: ملت ما از ابتدا نفرت خود را به آمریکا و شیوههای استثماری آن نشان داده است و همچنان پای شعارهای انقلاب ایستادهاند. این مردم در عمل نیز ایستادگی خود را بارها نشان دادهاند و همان مردم هستند اما عدهای در محاسبات خود دچار خطا شدهاند. بد رفتاریها و نقض عهد آمریکاییها همواره در یاد و خاطره ملت ایران مانده است و هر سال در سالروز انقلاب اسلامی این مسئله را جهان میبیند. اگر آمریکاییها که در مذاکرات هستهای نقض عهد میکنند و مانع توافق میشوند، دست از بدرفتاریهای خود با ملت ایران بردارند ممکن است مردم در آینده در برخورد خود با آمریکا تجدید نظر کنند اما چیزی که الآن میبینیم نفرت از آمریکا بین تودههای ملت است و رفتار ما در برابر آمریکا و ستم هایش هیچ تغییری نکرده است.
نوباوه: دولت شفافسازی کند
بیژن نوباوه هم درباره این سفر و حواشی آن به خبرنگار کیهان گفت: در مورد سفر هیئت تجاری و اقتصادی آمریکایی به ایران گفتنیهایی هست که انتظار داریم دولت محترم و وزارت خارجه در مورد آن پاسخگو باشند. در داخل این هیئت، عناصر سیاسی وجود داشتند که با مسئولان ایرانی از جمله نصرالله جهانگرد، معاون وزیر ارتباطات و فناوری و در شهر قم با گروههایی دیدار کردند. این سفر و دیدارها با این گروه آمریکایی که خودش را به عنوان یک هیئت عادی معرفی کرده در چارچوب مقررات ما نمیگنجد.
این نماینده عضو کمیسیون فرهنگی مجلس درباره اهداف واقعی این سفر میگوید: عدهای در مورد مذاکرات هستهای عجله میکنند، در حالی که باید دید توافق و نتیجه مذاکرات هستهای چه میشود. اساسا نتیجه مذاکرات نه روابط با آمریکا که در مورد مسئله هستهای است تا آمریکا را نسبت به انجام تعهدات خویش راستی آزمایی کنیم. لذا این هیئت یک هیئت غیررسمی و غیرقانونی است که سعی کرده با مسئولین ما ارتباط بر قرار نماید، به عبارتی این هیئت غیررسمی با اهداف رسمی وارد کشور شده است. باید پرسید که با چه هدفی میآیند و در قم با بعضی آقایان دیدار میکنند؟ وزارت خارجه باید پاسخگو باشد.
قاضی زاده هاشمی: هدف حذف مرگ بر آمریکاست
امیرحسین قاضی زاده هاشمی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس درباره این سفر و اهداف آن به کیهان گفت: این موضوع از جهات مختلف قابل تحلیل است. یک موضوع این است که دوستانی که شعار مذاکره را با گفتمان برد – برد شروع کردند، مبنایی دارند که ما باید طبق این اصل برد – برد با دنیا تعامل داشته باشیم. به نظر میرسد یک چرخشی در این شعار شکل گرفته که توسط دولت بیان نمیشود اما عقبه فکری آنها در رسانهها و روزنامههای زنجیرهای به آن میپردازند. اظهارات آقای ابوطالبی که به عنوان نماینده ما در سازمان ملل معرفی شده بود و همچنین آقای صادق زیبا کلام در همین راستا است که ما در بحث مذاکرات هستهای دستاوردهایی در کلان به دست آورده ایم و نیاز به بررسی جزئی موارد نیست. به نظر میرسد که این دستاورد از نگاه این جماعت حذف شعار مرگ بر آمریکاست و ما با کدخدای دنیا در حال مذاکره ایم و آنها ما را تحویل میگیرند و جایگاه پیدا کرده ایم! ولو اینکه کل صنعت هستهای را هم بدهیم و محدودیتهای غیرقانونی را بپذیریم.
نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی افزود: باید توجه داشت که مسئله هستهای یک بهانه برای استحاله نرم در حوزه سیاست خارجی ما است چرا که نقطه قدرت و پرچم انقلاب اسلامی ما در آنجاست. آمریکا با این کارها میخواهد به دنیا نشان دهد که ایران هم با ما به اشتراک رسیده است و در حوزههای فرا هستهای همکاری دارد.
دواتگری: مقامات دیدارکننده پاسخگو باشند
مهدی دواتگری نماینده مردم مراغه نیز در گفت و گو با کیهان گفت: نکته اول این است که این هیئت آمریکایی در پوشش توریست آمده است و بر خلاف پروتکلهای داخلی کشور این سفر و دیدارها صورت گرفته است. نکته دوم این است که اگر با برخی از مقامات نشستهایی انجام شده باشد، قابل بررسی است و آن مقام مسئول باید توضیح دهد که تحت چه عنوانی این دیدار انجام شده است اما باید به گونهای موضوع بررسی شود که به اختلافات داخلی دامن نزند هر چند اگر کار غیرقانونی صورت گرفته باشد، نهادهای مسئول باید پاسخگو باشند.