مقامات و رسانههای آمریکایی و اروپایی سند مورد توافق لوزان را در غیاب فکتشیت ایرانی مطابق خواست خود تفسیر میکنند و با توجه به خودداری غیرقابل توجیه وزارت امور خارجه کشورمان از انتشار برگه تفسیری -فکتشیت- ایران و برشمردن «داده»ها و «ستانده»ها این نگرانی در مردم پدید میآید که اظهارات حریف تا چه اندازه واقعیت دارد و آیا این اظهارنظرها برگرفته از توافق لوزان است یا ادعاهای بیاساس؟
مقامات آمریکایی در ادامه زیادهخواهی و بهانهجوییهای خود، کاهش تحریمها علیه ایران را مشروط به دسترسی به مراکز نظامی کشورمان عنوان میکنند.
ظاهراً آمریکاییها قصد ندارند به کارشکنی و بهانهجویی و باجخواهیهای خود پایان دهند. موضوعی که این روزها از زبان اغلب مقامات بلندپایه آمریکایی شنیده میشود، موضوع دسترسی به مراکز نظامی ایران است. موضوعی که از سوی مقامات رسمی کشورمان خط قرمز اعلام و به شدت رد شده است.
در آخرین مورد از این اظهارنظرها معاون وزیر امور خارجه و مذاکرهکننده ارشد هستهای آمریکا، موضوع کاهش تحریمها را مشروط به دسترسی به مراکز نظامی ایران دانسته است.
«وندی شرمن» در جمع خبرنگاران اسرائیلی گفت: حمله نظامی به ایران تنها 2 سال برنامه هستهای این کشور را به عقب خواهد راند.
شرمن افزود: شما نمیتوانید دانش هستهای را بمباران کنید و آنها خواهند توانست که همه چیز را مجددا بسازند. جایگزینهایی وجود دارد اما بهترین گزینه راه حل مذاکره شده دیپلماتیک است.
به گزارش مهر به نقل از «جروزالم پست» وی در ادامه مدعی شد: تفاهم ایجاد شده در سوئیس تا تاریخ ۳۰ ژوئن نهایی میشود و ما درخواست تل آویو مبنی بر اینکه ایران، اسرائیل را به رسمیت بشناسد را در آخرین مرحله مطرح میکنیم.
معاون وزیر امور خارجه افزود: توافق با ایران براساس اعتماد نیست بلکه بر پایه سیستم نظارت و کنترل خواهد بود.
شرمن در ادامه گفت: تشدید تحریمها علیه ایران امکان دارد که فشارها بر رژیم ایران را افزایش دهد اما در همان زمان ایرانیها برنامه هستهای خود را شتاب خواهند بخشید.
وی تصریح کرد: تحریمها باعث شد که ایران به میز مذاکره بیاید اما این تحریمها باعث توقف برنامه هستهای ایران نشد و برنامه مشترک اقدام باعث توقف برنامه هستهای ایران شد.
مذاکرهکننده ارشد هستهای آمریکا افزود: ما درخواست خواهیم کرد که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی هر جایی را که بخواهند بتوانند دسترسی داشته باشند. تردیدی وجود ندارد که فراهم کردن دسترسی برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای حل ابعاد نظامی محتمل یکی از گامهایی است که ایران پیش از کاهش تحریمها باید بردارد.
پای سنا به توافق باز میشود
همچنین رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا روز سهشنبه از تفاهم با دموکراتها بر سر طرح نظارت بر توافق هستهای با ایران، خبر داد.
«باب کورکر» رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا روز سهشنبه گفت دو حزب این کشور بر سر لایحه نظارت بر توافق هستهای با ایران، به تفاهم رسیدهاند.
این سناتور جمهوریخواه که با شبکه اماسانبیسی گفتوگو میکرد، گفت: «ما به توافقی دو حزبی رسیدیم که روند نظارت کنگره را کاملا دستنخورده و یک دست نگه میدارد.»
به نوشته پایگاه خبری «پالیتیکو»، کورکر همچنین گفت برداشت وی این است که این طرح مسئله به رسمیت شناخته شدن اسرائیل از سوی ایران را نیز برطرف میکند. با این حال، وی به جزئیات بیشتری در این رابطه اشاره نکرد.
طرح نظارت بر توافق هستهای که از سوی باب کورکر ارائه شده و مورد حمایت چند تن از دموکراتها از جمله رابرت منندز قرار دارد، اجرای توافق هستهای را به تصویب کنگره منوط میکند.
بر اساس این طرح، دولت باراک اوباما باید در صورت حصول هرگونه توافقی با ایران، آن را ظرف 5 روز به کنگره ارائه دهد. همچنین دولت مجاز نخواهد بود ظرف 60 روز پس از توافق و تا زمان بررسی از سوی کنگره، هیچ یک از تحریمهای ایران را لغو یا تعلیق کند.
فکت شیت ما درست است!
همچنین «ماری هارف» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری گفت: مذاکرات هستهای احتمالاً هفته آینده با نشست کارشناسان از سر گرفته میشود.
هارف در ادامه مدعی شد: فکتشیت ما عین مذاکرات کری و ظریف است. وی افزود: تحریمها تدریجاً برداشته خواهد شد.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با تکرار اظهارات «جان کری» گفت: پس از توافق ژنو هم ما یک فکتشیت دادیم و ایرانیها یک فکتشیت، ولی در آخر دیدیم که تعهدات مدنظر ما به ایران اعمال شد؛ این بار هم میگویم که آنچه در فکتشیت ما آمده، دقیقاً محتوای مذاکرات دیپلماتها در اتاقهای لوزان را منعکس میکند.
هارف افزود: در صورت عدول ایران از تعهدات هستهای در روزهای پس از اجرای توافق جامع، تحریمهای شورای امنیت سریعاً به حالت اول خود بازمیگردند.
وی تصریح کرد: گزینه اعمال تحریمهای مرتبط با حمایت از تروریسم هنوز روی میز است.
تاکید آمریکا بر توقف مرحلهای تحریمها
در همین حال، «جاش ارنست» سخنگوی کاخ سفید با اشاره به موضوع تحریمها گفت: اگر ما تحریمهای بیشتری علیه ایران اعمال میکردیم، کشورهایی که با ما در این راه همکاری کرده بودند به ما میگفتند که ایران تعهد داد و به تعهدات خود پایبند ماند، پس دیگر تحریم معنی ندارد.
ارنست در بخش دیگری از این کنفرانس خبری بار دیگر بر موضع واشنگتن بر رفع مرحلهای تحریمها در هر گونه توافق احتمالی با ایران بر سر برنامه هستهای این کشور تأکید کرد.
به گزارش خبرگزاریها، یک پایگاه آمریکایی گزارش کرد که نمایندگان کنگره بعد از جلسه محرمانه با وزیر خارجه آمریکا درباره تفاهم هستهای «لوزان» همچنان «مردد» هستند و ظاهراً جان کری نتوانسته آنها را متقاعد کند.
لغو تمام تحریمها همزمان با اجرای تعهدات ایران
از سوی دیگر،«مجید تخت روانچی» معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه در دیدار با سفرا و نمایندگان کشورهای منطقه آمریکای لاتین (برزیل، مکزیک، ونزوئلا، کوبا، اروگوئه، بولیوی، اکوادور، آرژانتین و نیکاراگوا) ضمن تشریح آخرین وضعیت مذاکرات هستهای اظهار داشت: ما در طول مذاکرات به روشنی اعلام کردیم که همزمان با اجرای تعهدات ایران باید تمام تحریمها لغو شود. هم اکنون بحث جدی در میان جامعه ایران در خصوص مذاکرات وجود دارد و مردم با دقت و حساسیت این مباحث را دنبال میکنند.
از ایران توسعهیافته
هراس دارند، نه از بمب
به گزارش تسنیم«استفن والت» استاد روابط بین الملل دانشگاه هاروارد گفت:اگر ایران واقعا میخواست به بمب هستهای دست پیدا کند تاکنون حتما به آن رسیده بود اما به دلیل حرمت بمب از سوی دو رهبر عالی ایران و دلایل استراتژیک تهران به این سمت حرکت نمیکند.
والت افزود: عربستان و اسرائیل از ایران توسعهیافته هراس دارند، نه از بمب احتمالی ایران
ساخت نیروگاه جدید هستهای با همکاری چین
«بهروز کمالوندی» سخنگوی سازمان انرژی اتمی از ساخت نیروگاه جدید هستهای با همکاری چین خبر داد.
کمالوندی افزود: ما به یک میلیون سو یعنی سوخت 5 نیروگاه بوشهر فکر میکنیم و به همین دلیل است که توافقی برای احداث دو نیروگاه برق هستهای با روسها امضا کردهایم، ضمن اینکه چینیها هم به زودی وارد این عرصه خواهند شد.