علیرغم بلوف برخی مقامات آمریکایی مبنی بر ترک میز مذاکرات، کارشناسان غربی و تحلیلگران مسائل بینالملل بر این موضوع اتفاقنظر دارند که شکست مذاکرات، نه تنها به پیشرفت برنامه هستهای ایران شتاب میدهد، بلکه قایق تحریمها را نیز غرق خواهد کرد.
برخی مقامات آمریکایی - از جمله باراک اوباما- در روزهای اخیر در اظهاراتی که بیشتر شبیه بلوف سیاسی است تاکید کردهاند که اگر به توافق قابل قبول با ایران نرسیم مذاکرات را رها خواهیم کرد.
اظهارات وزیر خارجه آمریکا در دیدار با اسقف بیروت در پایتخت فرانسه یکی از مصادیقی است که ثابت میکند، ادعای ترک میز مذاکرات صرفا یک بلوف تکراری است. روزنامه المستقبل به نقل از منابع دیپلماتیک اعلام کرد «جان کری» در جلسه خود با «اسقف مطر» توضیح داده که «باراک اوباما» بر امضای توافق هستهای با ایران اصرار داشته و تاکید دارد که این توافق به سود آمریکا، منطقه و خاورمیانه است. واشنگتن معتقد است که احتمال زیادی برای امضای یک توافق هستهای با تهران وجود دارد.
ایران از شکست مذاکرات هراسی ندارد
علاوه بر این، بررسی کارنامه مذاکرات هستهای در سالیان اخیر نشان میدهد که در ۱۰ سال گذشته، آمریکا به دلیل نیاز مبرم به میز مذاکره، هیچگاه مذاکرات را ترک نکرده است. بنابراین «اظهارات تهدیدآمیز مقامات آمریکایی» در کنار آدرسهای غلط به افکار عمومی با عناوین «اختلافات عمیق کنگره - کاخ سفید» و «شکرآب شدن روابط آمریکا - اسرائیل» و «سختگیری فرانسه در روزهای پایانی» فقط یک نشانه دارد و آن فشار به تیم مذاکرهکننده ایرانی برای امتیازگیری در آخرین لحظات است.
در حقیقت مذاکرات به مرحله سخت تصمیمگیری رسیده است و طرف غربی در این مرحله باید حقوق ایران را به رسمیت بشناسد.آنها با پافشاری قصد دارند کلاهی گشادتر از توافق ژنو بر سر ایران بگذارند، در حالی که جمهوری اسلامی نشان داده است هیچگاه از حقوق خود کوتاه نخواهد آمد و در ضمن هراسی از شکست مذاکرات ندارد.
در مجموع غرب اگر حاضر نیست دست از مطامع و زیادهخواهیهای خود بردارد، میتواند مذاکرات را ترک کند. در این صورت دو اتفاق مهم خواهد افتاد؛ اول اینکه آنهایی که بر این باور بودند که با مذاکره با آمریکا میتوان مشکلات اقتصادی را رفع کرد، به بیتاثیر بودن این روش در پیشرفت کشور و لزوم توجه به توان داخلی پی خواهند برد و در ضمن، بیاعتمادی به آمریکا بیش از پیش نمایان خواهد شد.
دومین اتفاق در این عرصه نیز این است که آمریکا توان بسیج کشورهای جهان علیه ایران را از دست میدهد و انسجام درونی در آمریکا نیز ضربه خواهد خورد.
علاوه بر این، کارشناسان غربی و تحلیلگران مسائل بینالملل بر این موضوع اتفاقنظر دارند که شکست مذاکرات، نه تنها به پیشرفت برنامه هستهای ایران شتاب میدهد، بلکه قایق تحریمها را نیز غرق خواهد کرد.
سرنوشت قایق تحریمها
در صورت شکست مذاکرات
برنامه «جیپیاس» شبکه «سیانان» با اجرای «فرید زکریا» و با حضور «جوزف نای»، «آنه ماری اسلاتر»، «برت استیفنس» و «پیتر بینارت» به موضوع آینده مذاکرات هستهای و همچنین روابط آمریکا و ایران پرداخت.
«جوزف نای» نظریهپرداز مشهور روابط بینالملل در این میزگرد گفت: اگر توافق شکستخورده و اینطور دیده شود که تقصیر ما یا اسرائیل بوده، تحریمها فقط دچار شکاف نمیشود بلکه قایق (تحریم) غرق خواهد شد.
«آنه ماری اسلاتر» مدیر برنامهریزی وزارت خارجه آمریکا در دوره اول ریاست جمهوری اوباما و مدیر اجرایی کنونی اندیشکده «آمریکای نو» نیز در این میزگرد گفت: در صورت عدم توافق، ایران استوارتر شده و غنیسازی و سانتریفیوژ بیشتر تولید میکند و اگر ما توافق نکنیم هیچ چیزی آنها را متوقف نخواهد کرد.
اسلاتر که از نظریهپردازان قدرت و روابط بینالملل است در ادامه گفت: اگر توافقی حاصل نشود، این وضع بدترین وضع خواهد بود، بهویژه اگر این وضع به علت عملکرد آمریکا پیش بیاید زیرا در این صورت، ائتلافی که به صورت معجزهآسایی آن را حفظ کردهایم و همراهی چینیها و روسها و اروپاییها را برای استمرار تحریمها حفظ کردهایم، این ائتلاف از هم خواهد پاشید.
در ادامه، «پیتر بینارت» تحلیلگر و مفسر سیاسی «سیانان» با اشاره به تبعات فشارهای اقتصادی به ایران گفت: در حال حاضر هیچ اشتهایی برای فشار بسیار زیاد اقتصادی (ضد ایران) در کشورهای دیگری که از منظر ایدئولوژیکی مخالف ایران نیستند، وجود ندارد و نیز در میان کشورهایی که به نفت ایران وابستهتر هستند.
«فرید زکریا» نیز با اذعان به پشتیبانی ملت ایران از صنعت هستهای گفت: نظرسنجیهای خوبی وجود دارد که نشان میدهد برنامه هستهای در ایران محبوب است. آنها 36 سال در تحریم هستند. آنها جنگ ایران - عراق را مقاومت و ایستادگی کردند. شما هنوز فکر میکنید تحریمهای بیشتر به (غنیسازی و سانتریفیوژ) صفر منجر خواهد شد؟
نامه سرگشاده سناتورها
به گزارش بلومبرگ، یک گروه ۴۷ نفری از سناتورهای جمهوریخواه آمریکا در یک نامه سرگشاده به مقامات ایران هشدار دادند که هرگونه توافق هستهای که با دولت «باراک اوباما» رئیسجمهور آمریکا به امضا درآید بعد از پایان دوران ریاستجمهوری اوباما معتبر نیست و ادامه نخواهد داشت. این نامه سرگشاده توسط «تام کاتن» سازماندهی شده و به امضای رهبر حزب جمهوریخواه سنا و همچنین «مارکو روبیو» از نامزدهای احتمالی انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۱۶ رسیده است. در متن این نامه آمده است: جالب توجه است در حالی که بر مذاکرات شما با دولت خود نظارت داریم میبینیم که شما بهطور کامل از نظام قانون اساسی ما آگاهی ندارید... هر چیزی که مورد تأیید کنگره قرار نگیرد، تنها یک توافق اجرایی است و رئیسجمهور بعدی میتواند با یک حرکت قلم آن را ابطال کند و کنگره آینده میتواند در هر برهه از زمان مفاد توافق را اصلاح کند.
شکست مذاکرات یعنی پیشرفت برنامه هستهای ایران
به گزارش فارس، «گری سیک» مشاور اسبق کاخ سفید در امور خاورمیانه، نسبت به تبعات تلاش برخی برای به شکست کشاندن مذاکرات هستهای با ایران هشدار داد و تاکید کرد که تحریم و تهدید جلودار برنامه هستهای ایران نیست.
وی در یادداشتی که در پایگاه «پالیتیکو» منتشر شد با اشاره به تبعات شکست مذاکرات تصریح کرد: شکست مذاکرات به معنی گسترش برنامه هستهای ایران است.
سیک در ادامه یادداشت فوق مینویسد: در سالهای اخیر، با وجود آنکه تحریمها روزبهروز بیشتر شد و تهدید اقدام نظامی یکجانبه اسرائیل نیز افزایش یافت، اما ایران بهطور مداوم برنامه هستهای خود را گسترش داد.
هدف آمریکا؛ توافق چندمرحلهای در مدتی بیش از 10 سال
به گزارش خبرگزاریها، یک مقام ارشد آمریکایی که روزنامههای صهیونیست وی را از حاضران در مذاکرات هستهای توصیف میکنند گفت: توافق هستهای بیش از یک دهه دوام خواهد داشت.
وی تصریح کرد: هدف آمریکا رسیدن به توافقی چندمرحلهای با ایران است که برای بیش از ۱۰ سال دوام خواهد داشت. بعد از اجرای مرحله اول این توافق مراحل دیگری وجود خواهد داشت که «بازرسیها و راستیآزماییهای سرزده» را شامل خواهد شد.
این مقام آمریکایی تاکید کرد: آمریکا به دنبال آن است که تفاهم با ایران را تا ضربالاجل 31 مارس (4 فروردین) محقق کند.
روزنامه صهیونیستی «هاآرتص» گزارش داد: «وندی شرمن»، سرپرست تیم مذاکرهکنندگان آمریکا با مقامات ارشد امنیتی رژیم صهیونیستی از جمله «یوسی کوهن» مشاور امنیت داخلی این رژیم گفتوگو کرد. این رسانه صهیونیستی افزود: شرمن در جریان این گفتوگو مقامات اسرائیل را در جریان جزئیات آخرین دور مذاکرات هستهای قرار داد. پیش از این رسانههای صهیونیستی مدعی شده بودند واشنگتن سطح همکاریهای اطلاعاتی با رژیم صهیونیستی درباره مذاکرات هستهای ایران را کاهش داده است، ولی کاخ سفید این ادعاها را رد و بر ادامه روابط مستحکم با رژیم اسرائیل تأکید کرد.
دور بعدی مذاکرات؛ 24 اسفند در لوزان سوئیس
دور بعدی رایزنیهای ایران و آمریکا در سطح وزرای خارجه و با حضور معاونان وزرا و «اشمیت» معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا قرار است 24 اسفند ماه در لوزان سوئیس برگزار شود.
در همین حال، روزنامه «زوددویچه سایتونگ» آلمان با اشاره به مذاکرات هستهای ایران و ۵+۱ نوشت: دولت آلمان، وکیل مدافع منافع تلآویو در مذاکرات هستهای با ایران است. «نتانیاهو» نخستوزیر تنها رژیم دارنده سلاحهای هستهای در خاورمیانه با تکرار ادعاهای مطرحشده در سخنرانی کنگره، در مصاحبه با «سیبیاس نیوز» مدعی شد: لغو تحریمها باید به تغییر رفتار ایران منوط شود.