اظهارات مقامات آمریکایی پس از تمدید مذاکرات هستهای گویای این واقعیت است که موضوع برنامه هستهای ایران تنها بهانهای بیش نیست.آمریکاییها بر این نکته تأکید کردهاند که حتی در صورت حصول توافق نهایی، به بهانههایی چون موشکهای بالستیک و حمایت ایران از مقاومت در منطقه، تحریمها همچنان باقی خواهد ماند.
در هفتههای منتهی به ضربالاجل هسته ای، رسانههای غربی در حرکتی هماهنگ به بازتاب گسترده اختلاف نظر دموکراتها و جمهوریخواهان و بالتبع آن اختلاف دولت و اعضای کنگره آمریکا درخصوص موضوع هستهای ایران پرداختند، حال پس از تمدید مذاکرات هستهای، جنگ زرگری کنگره و دولت آمریکا روز به روز نمایانتر میشود.در روزهای اخیر،مقامات آمریکایی ضمن اذعان به مشورتهای مستمر دولت و کنگره و اتفاق نظر در عدم لغو تحریمها، بر این نکته تأکید کردهاند که حتی در صورت حصول توافق جامع در مهلت هفت ماهه، به بهانههایی چون موشکهای بالستیک و حمایت ایران از مقاومت در منطقه، تحریمها باقی خواهد ماند. علاوه بر این، همانگونه که در یکسال گذشته نیز شاهد بودیم، آمریکا همچنان به نقض مفاد توافقنامه ژنو ادامه میدهد.
در همین راستا، «مری هارف» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در کنفرانس خبری درخصوص دیدارهایی که با موضوع هستهای قرار است با نمایندگان کنگره صورت گیرد، گفت: وندی شرمن قرار است ریاست نشستهای محرمانه این هفته با نمایندگان کنگره، روسای کمیتههای کنگره و اعضای عالیرتبه را برعهده گیرد. فکر میکنم این نشست پنجشنبه برگزار شود. وزیر خارجه تماسهای تلفنی با اعضای کنگره در حین و بعد از اکثر مذاکرات اخیر در وین داشته است. رایزنیهای بیشتر در سطوح مختلف، خواه در سطح اعضای کنگره یا در سطح کارکنان در طی دو هفته آینده و بعد از آن صورت خواهد گرفت. بنابراین ما بسیار با کنگره در تمایل هستیم تا به آنها نشان دهیم که ما پیشرفتهایی را حاصل آوردیم. ما به منظور حفظ تمامیت مذاکرات نمیتوانیم همیشه همه چیز را به صورت آشکارا بیان کنیم. اما جزئیات بیشتری درباره چگونگی پیشرفت ما (در مذاکرات) وجود دارد و دلایلی است که طبق آن باید هنوز به دیپلماسی یک فرصت داد.
هارف افزود: من میگویم که ایران تصمیم گرفته است که برنامه هستهای خود را به صورت بجا فریز کند و در برخی بخشها عقبنشینی کند. بنابراین امروز، درحالیکه ما این لحظه دیپلماتیک را به محک میگذاریم تا ببینیم که آیا این مسئله از طریق مذاکره قابل انجام است، برنامه هستهای ایران نیز قرار نیست (در این مدت) پیشروی داشته باشد. اگر طی 7 ماه به این مسئله نرسیم، برنامه آنها نیز به هرحال پیشرفتی نخواهد داشت.
با کنگره و اسرائیل مشورت میکنیم
وی ادامه داد: ما گفتوگوهای مفصل و محرمانهای در سطوح مختلف با کنگره، شرکای خود در منطقه از جمله اسرائیل داریم که با آنها درباره این موضوع رایزنیهای زیادی را صورت میدهیم. ما این گفتوگوها را انجام میدهیم و در آنجا میگوییم که چه اندازه پیشرفت (در مذاکرات) داشتیم.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در خصوص این احتمال که بعد از جلسات محرمانه با کنگره، نتواند نظر نمایندگان کنگره در خصوص تحمیل تحریمهای بیشتر علیه ایران را تغییر دهد گفت: مطمئن نیستم. باید منتظر بود و دید کنگره چه میکند. فکر میکنم شماری از اعضای کنگره وجود دارند که ما به صورت محرمانه با آنها حرف زدیم و بحثهای آشکاری هم با آنها داشتیم و آنها میگفتند که علیرغم آنکه تردید دارند که ما به توافق برسیم، اما تأکید داشتند که تمدید دیپلماسی بهتر از جایگزینهای دیگر است.
هارف در ادامه ادعای نمایندگان کنگره آمریکا را تکرار کرد و گفت: ما میدانیم که یکی از دلایلی که ایران به میز مذاکرات آمده است، به واسطه تحریمهایی است که کنگره تصویب کرد و وزیر خارجه تماماً از آن حمایت کرد. بنابراین تحریمها نقش کلیدی در اینجا ایفا کردند. ما به شدت نقشی که این تحریمها در این دیپلماسی ایفا کردند را ارزیابی کردیم. ما گفتوگوهایی را با آنها خواهیم داشت.
وی درباره برگزاری دور بعدی مذاکرات ایران و 1+5 گفت: «زمان دقیقی وجود ندارد. مذاکرات در ماه دسامبر برگزار خواهد شد. ما هنوز بر روی زمان و برنامه این مذاکرات کار میکنیم.»
هارف در ادامه مدعی شد: ایران برای سالها چندین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را نقض کرده است و تعهدات خود طبق آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نقض کرده است. تعدادی راه وجود دارد که ایران از طریق آن میتواند به تسلیحات هستهای دست پیدا کند. آنچه که ما بر آن متمرکز هستیم، قطع مسیر اورانیوم در نطنز و فردو و مسیر پلوتونیوم در اراک و مسیرهای مخفیانه است. این چیزی است که بر آن متمرکز هستیم. آنچه که واقعاً بر آن متمرکز هستیم، اقدامات قابل تأیید، شفافیت و نظارت است و ما از ایران میخواهیم همکاری نزدیکی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته باشد.
وی درباره برخی اظهارات مقامات ایرانی علیه رژیم صهیونیستی گفت: به کاربردن لفظ «زشت» برای برخی از این اظهارنظرات (درباره اسرائیل) خوب است. این اظهارات شنیع است. این اظهارات جایی در گفتوگوهای بینالمللی ندارد. اما به واسطه اینکه ما از برخی از اظهارات آنها متنفر هستیم، به این مفهوم نیست که نباید موضوع هستهای آنها را حل کنیم. در واقع، به واسطه اینکه دستیابی ایران به سلاح هستهای تهدیدی برای تمام منطقه است، ما باید این مسئله را از طریق دیپلماسی رفع کنیم.
حمایت ایران از حزب الله
بهانهای دیگر برای تمدید تحریم ها
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ادامه مدعی شد: بطور قطع نگرانی ما درباره حمایت ایران از گروههای تروریستی! چون حزبالله و دیگران و همچنین اقدامات بیثباتکننده آنها در بخشهایی از منطقه همچنان برجای خود باقی است و حتی اگر بتوانیم به توافق جامع برسیم تحریمها علیه اینگونه اقدامات باقی است و باقی خواهد ماند.
هارف همچنین درخصوص اظهارات روز سهشنبه ظریف در نشست «دیپلماسی هستهای» دانشگاه علامه طباطبایی مبنی بر اینکه دیگر جهان بر طبل جنگ علیه ایران نمیکوبد، گفت: ما همیشه گفتهایم که یک نتیجه دیپلماتیک برای موضوع هستهای ایران بادوامترین و طولانیمدتترین نتیجهای است که به بهترین شکل به نفع همگان و مهمتر از همه به نفع امنیت ملی ما است. اوباما به وضوح اعلام کرده است که ما تمامی اقدامات لازم را برای جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هستهای صورت میدهیم اما دیپلماسی گزینه مورد نظر ما است. این به این دلیل نیست که ما این گزینه را بیش از گزینههای دیگر دوست داریم بلکه به این دلیل است که این بادوامترین و بهترین گزینه است. به همین دلیل در این پروسه (مذاکره با ایران) شرکت کردهایم و به همین دلیل تصمیم گرفتیم این فرآیند را برای چند ماه دیگر ادامه دهیم.
ادامه نقض توافق ژنو از سوی آمریکا
در همین حال،یک مقام آمریکایی گفت: حتی با وجود تعلیق تحریمهای صنعت خودروسازی ایران، شرکتهای آمریکا حق ندارند با ایران مراوده اقتصادی داشته باشند.
این مقام وزارت خارجه آمریکا که با خبرگزاری فرانسه گفتوگو میکرد، در واکنش به اظهارات نماینده شرکت فرانسوی پژو در تهران که گفته بود مذاکراتی «فشرده» برای بازگشت این شرکت به ایران در جریان است، گفت: «ما از برگزاری این نمایشگاه اطلاع داریم.»
وی افزود: «ما قبلا هم گفتهایم که از دید ما بازار ایران برای تجارت باز نیست، هرچند که تحریمهای ما برای مراوده شرکتهای خارجی با بخش خودروسازی ایران تعلیق شده است. هنوز بخش اعظم تحریمهای ایالات متحده پابرجاست، از جمله (تحریمهای مربوط به) مجوزهای ارائه کالا و خدمات شرکتهای ایالات متحده به ایران.»
این مقام آمریکایی سپس گفت: «در نتیجه شرکتهای ایالات متحده اجازه ندارند تا با بخش خودروسازی ایران وارد مبادله شوند. ساده بگویم، شرکتهای ایالات متحده فعلا نمیتوانند با ایران معامله کنند، از جمله با بخش خودروسازی ایران.»
تحریمهای صنعت خودروسازی ایران از جمله مواردی بود که براساس توافق ژنو، تعلیق شد. این توافق موقت که قرار بود نهایتا تا سوم آذر امسال به حصول توافق جامع منتهی شود، با ادامه اختلافات بر سر موضوعات اصلی مناقشه هستهای، سوم آذر امسال برای هفت ماه دیگر تمدید شد.
وزارت خزانهداری آمریکا چهارم آذر با صدور بیانیهای اعلام کرد با توجه به طولانی شدن مذاکرات، تعلیق تحریمهای اعلامشده در توافق ژنو تا تیر ماه سال آینده تمدید شده است .
پایگاه خبری بلومبرگ هفته گذشته براساس گزارش رسمی دولت آمریکا اعلام کرد که میزان آورده نقدی توافق ژنو برای ایران، بسیار کمتر از آن چیزی بوده که در ابتدا تخمین زده میشد. بنابراین گزارش ایران به واسطه تعلیق تحریم خودروسازی و پتروشیمی تنها 378 میلیون دلار افزایش درآمد داشته، که این رقم 15درصد رقم 2.5 میلیارد دلاری است که کاخ سفید پیشبینی میکرد ایران درآمد داشته باشد.
تلاش آمریکا برای تصویب تحریمهای جدید
همچنین سناتور «رابرت منندز» رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا که روزهای پایانی تصدی بر این سمت را میگذراند، گفت تلاش میکند تا پیش از پایان دوره جاری کنگره، تحریمهای تازهای علیه ایران به تصویب برساند.
وی با اشاره به اینکه ایران تهدید به حمله نظامی و تشدید تحریمها را جدی تلقی نمیکند، گفت تلاش میکند تا تحریمهای تازهای را به عنوان متمم لایحه مجوز دفاعی که قرار است کنگره پیش از پایان دوره جاری، که روز 12 دسامبر (21 آذر) به اتمام میرسد، تصویب کند.
لغو تحریمها به شرط توقف برنامه موشکهای بالستیک ایران!
پایگاه اینترنتی «نشنال ژورنال» نیز در گزارشی به نقل از «تد کروز» سناتور جمهوری خواه مجلس سنای آمریکا نوشت: برای توقف ایران، رویکرد ما باید چماق بیشتر و هویج کمتر باشد. برداشته شدن تحریمها تنها باید زمانی باشد که ایران سانتریفیوژهایش را برچیند، از تمامی ذخیره اورانیوم غنی شده خود چشم پوشی کند و برنامه موشکهای بالستیک خود را متوقف سازد!
همچنین روزنامه صهیونیستی «جروزالمپست» در گزارشی نوشت: لابی اسرائیلی «آیپک» در آمریکا اعلام کرده است که قصد دارد در سال آینده میلادی، زمانیکه کنگره جدید آمریکا تشکیل شد و در نتیجه کنگره بطور کامل تحت کنترل جمهوریخواهان درآمد، برای تحمیل تحریمهای جدید علیه ایران لابی کند.
گفتنی است این لابی صهیونیستی، محدودیتهای جدیدی علیه بخشهای خودروسازی، مهندسی و تولید و در درجه اول صنعت نفت ایران پیشنهاد داده است و همچنین خواستار مسدود شدن تمامی انتقالات درآمدهای نفتی شده است.