روز گذشته(چهارشنبه) دومین روز مذاکرات هستهای در وین به پایان رسید. این دور از مذاکرات در حالی برگزار میشود که تقریباً یک سال از «توافق موقت ژنو» که در آن طرفین براساس «برنامه اقدام مشترک» پذیرفتند که برنامه هستهای ایران بهازای تسهیل برخی تحریمها محدود شود میگذرد.
طرف غربی در توافق ژنو بهصورت رسمی متعهد شد که تحریمهای جدیدی علیه ایران وضع نکند.اما بازهم این آمریکا و اروپا بودند که در طول اجرای برنامه اقدام مشترک نه تنها مانع از اجرای لغو تحریمها در چارچوب توافقنامه ژنو نشدند،بلکه تحریمهای جدید علیه ایران را نیز افزایش دادند و از اجرای کامل تعهدات خود در زمینه کاهش تحریمها نیز سر باز زدند.
تا پیش از مذاکرات مسقط، طرف غربی همواره موضوع راستی آزمایی و اثبات صلح آمیز بودن برنامه هستهای از سوی ایران را به عنوان مطالبه اصلی در مذاکرات مطرح میکرد و به نوعی توپ را در زمین ایران میانداخت. حال پس از اتمام مذاکرات مسقط و در آخرین دور مذاکرات(پیش از ضرب الاجل نهایی3 آذرماه) در وین، به اذعان محافل نزدیک به مذاکرات و رسانههای خبری، حتی در صورت رسیدن به این هدف نیز غرب حاضر به لغو تحریمها علیه جمهوری اسلامی نیست.
توافقی در شأن ایران
دیروز(چهارشنبه)سیدعباس عراقچی و مجید تخت روانچی معاونان وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه رایزنیها در خصوص راهحل جامع هستهای با نمایندگان روسیه، آلمان، فرانسه و انگلستان به صورت دوجانبه به گفتوگو و رایزنی پرداختند.
«هومان مجد» تحلیلگر مسائل ایران در گزارشی که در روزنامه گاردین به چاپ رسید تصریح کرد که تهران تنها در صورتی توافق هستهای را میپذیرد که این توافق شأن ایران را حفظ کند.
نویسنده گزارش میافزاید: چندین نفر از کارشناسان برجسته کنترل تسلیحات استدلال کردهاند که موانع باقیمانده بیش از آنکه اصولی باشند، سیاسی هستند.
در همین حال، یک منبع دیپلماتیک روسیه به ریانووستی گفته است که نتیجه مذاکرات ایران و 1+5 به توانایی دولت آمریکا در رفع تحریمها بستگی دارد.
یک منبع نزدیک به تیم ایرانی در مذاکرات وین نیز به خبرگزاری ریانووستی روسیه گفته است که ایران بهدنبال تمدید مذاکرات نیست.وی تصریح کرده که ایران امیدوار است مذاکرات تا 24 نوامبر به نتیجه رسیده و نمیخواهد پس از این تاریخ به مذاکره ادامه دهد.
همچنین «جف راتک» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت، در صورت به دست آمدن توافق هستهای جامع میان ایران و 1+5، آمریکا تحریمها را تعلیق میکند و «لغو کامل» آنها را به پایبندی ایران به توافق منوط خواهد کرد. وی افزود: اگر مذاکرات 1+5 با ایران به توافقی منجر شود، دیدگاه ما این است که بهتر است تحریمها در ابتدا به جای برچیده شدن، تعلیق شوند. تنها زمانی که اطمینان یابیم که ایران به تعهدات خود پایبند بوده است، برای لغو تحریمها اقدام خواهیم کرد.
کارنگی: آمریکا بازنده شکست مذاکرات است
ادعای سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در حالی است که اندیشکده کارنگی در تحلیل مذاکرات هستهای وین و ارتباط آن با تحریم نوشت: واشنگتن بازنده اصلی در صورت شکست مذاکرات با ایران است.در صورت شکست این دوره از مذاکرات و حتی افزایش تحریمهای غرب علیه این کشور، ایران قادر است اوضاع اقتصادی خود را مدیریت کند.
این اندیشکده آمریکایی در ادامه با اشاره به ناکارآمدی تحریمها علیه ایران نوشت: اگرچه تحریمهای جدیدی که احتمالا بعد از شکست مذاکرات از سوی آمریکا و غرب بر ایران تحمیل شود، تحریمهای سختتری خواهد بود، اما با توجه به تجربه تهران در وفق دادن خود با شرایط دشوار حاصل از یک دوره اخیر تحریمهای جامع علیه این کشور، تحمل این تحریمهای جدید نیز ممکن خواهد بود. از سوی دیگر، چین و روسیه نیز به نوبه خود با دور زدن تحریمها به ایران در این روند کمک خواهند کرد.
نشریه آمریکایی ویکلی استاندارد نیز در یادداشتی به میزان تأثیر تحریمهای آمریکایی بر اقتصاد ایران پرداخته و با اشاره به تزئینی بودن تحریمها، اقدام برای اعمال تحریمهای سنگینتر پس از شکست احتمالی مذاکرات را نیز عملی کماکان بیفایده دانسته است.
پایگاه خبری اسپوتنیک نیوز نیز در گزارشی به نقل از کمیته روابط خارجی سنای آمریکا مینویسد: ایالات متحده در این مذاکرات در موضع ضعف قرار دارد و این احتمال وجود دارد که در توافق نهایی نتواند امتیازات مطلوبی مانند بررسی فعالیتهای هستهای ایران را بدست آورد.
تعویق سفر کری
به گزارش خبرگزاریها، سفر جان کری به وین به تعویق افتاده و وی به پاریس میرود تا با «لوران فابیوس» وزیر خارجه فرانسه و «سعود الفیصل» وزیر خارجه عربستان درباره موضوع هستهای ایران گفتوگو کند.
خبرها حاکی از این است که برخی از وزرای خارجه 6 کشور از جمله آمریکا و آلمان اوایل هفته آینده برای شرکت در این دوره از مذاکرات به وین خواهند آمد.شهر وین پیش از این میزبان 8 دور مذاکرات جامع هستهای بوده و یک دوره از این مذاکرات در نیویورک و نهمین دور نیز در مسقط برگزار شد.