رئیس جمهور در مراسم نمادین آغاز سال تحصیلی دانشگاهها بار دیگر موضوع بورسیهها را پیش کشید و در حالی از مأموریت خود به نجفی برای پیگیری جدی این موضوع خبر داد که سرپرست وزارت علوم اعلام کرده است بیش از سه هزار پرونده بورسیه بدون اشکال بوده و بقیه موارد نیز در حال بررسی است.
حجتالاسلام حسن روحانی روز گذشته در مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاهها و مراکز پژوهشی و فناوری که در دانشگاه تهران برگزار شد، در ابتدای سخنان خود با مورد توجه قرار دادن مقارن شدن آغاز سال تحصیلی دانشگاهها با اعیاد مبارک قربان و عید سعید غدیر، همچنین هشتادمین سال تاسیس دانشگاه تهران گفت: قانون تاسیس دانشگاه تهران علاوه بر اهمیت آن از لحاظ علم، دانش و توسعه جامعه ما یکی از آثار تحول اجتماعی و سیاسی بود که در انقلاب مشروطه در کشور ما رخ داد.
وی با بیان اینکه شاید دانشکده حقوق و علوم سیاسی یکی از مظاهر حضور دانشمندان مختلف و حتی بیش از دانشکده الهیات بود، افزود: آنجا اساتید بزرگی چون استاد شهابیها، گرجیها و خدا رحمت کند دکتر کاتوزیانها و اساتید و بزرگانی که هم از دانش جدید بهره بردند و هم از دانش قدیم بهره برده بودند، حضور داشتند. دانشگاه تهران بهعنوان مظهر تلفیق علوم و اولین مرکز مهم برای رشد علم و دانش در این سرزمین است.
تحول علمی
در سایه نقدپذیری علم است
روحانی با بیان اینکه تحول علمی در سایه نقدپذیری علم است، اظهارداشت: حتی در علوم دینی که کمتر این مسائل اتفاق میافتد، شما در تفاسیر قرآن و نظرات فقهی و اصول و حکمت و فلسفه و کلام، بسیاری از نظرات یکی پس از دیگری آمده و نقض کرده، بوعلی آمد اصالهًْ الماهیهًْ را به اثبات برساند و اندیشمندان بعدی رد کردند و اصالهًْ الوجود را به اثبات رساندند، اشکالی ندارد. بسیاری به حرکت جوهری معتقد نبودند و صدرالمتألهین آمد و آن را به اثبات رساند، اشکالی ندارد. یکی دیگر ممکن است این نظریه را نقد کند، علم نقدپذیر است، دانش انتقادپذیر است، دانش بشری اینچنین است. حتی وحی الهی نیز ممکن است فهمش تغییر کند.
چطور عدهای به فکر افتادند
که بخشی از علوم را حذف کنند؟
رئیس جمهور با اشاره به اینکه لذت علمی در سایه تحولات علمی است، ابراز داشت: اسلامی کردن علوم انسانی به آن مفهوم نیست که دانش بشری را در بخش علوم انسانی بهطور کامل کنار بگذاریم. ممکن است در بخشی از علوم انسانی نقد داشته باشیم و گوشهای با آموزههای اسلامی منطبق نباشد. علم را باید نقد کرد، نباید حذف کرد. یکی از اشکالات ما این است که میخواهیم بخشی از علوم را حذف کنیم. علم ممکن است ابطال شود ولی حذف نمیشود و در تاریخ علم میماند.
وی تصریح کرد: چطور عدهای به فکر افتادند که بخشی از علوم را حذف کنند؟ حذف معنی ندارد. ما میتوانیم حرف بهتر و سخن دقیقتر و مطلب علمیتر عرضه کنیم. آن نکات قبلی را مورد نقد و یا حتی ابطال قرار دهیم که این اشکالی ندارد.
دولت وعدهها به دانشگاه را
فراموش نکرده است
روحانی ادامه داد: مجموعه حرکت علمی ما حرکت مطلوبی است؛ دولت وعدهها به دانشگاه را فراموش نکرده و به بخشی از آنها جامه عمل پوشانده است.
وی با اعلام «آنچه امروز جزو برنامه گذاشته نشده که تشکلهای دانشجویی سخنان خود را بیان کنند مایه تأسف من شد» خاطرنشان کرد: آمدن من به دانشگاه بیشتر برای شنیدن است تا حرفزدن. پارسال آن دقایقی که دانشجویان عزیز صحبت کردند بسیار لذتبخش و آموزنده بود. نقد دانشجویی زیبایی دیگری دارد. دانشجو نقدش بیغلوغش است. دانشجو آنچه در دل دارد و میفهمد تبیین میکند و نشاط دانشگاه به همین است.
نظرات متفاوت
غیر از سخن مغرضانه است
رئیس جمهور با تأکید بر اینکه اگر در دانشگاه فضای لازم برای گفتوشنود و نقدوانتقاد باشد خوب است، گفت: ما هم در دانشگاه کلاسهایی را میپسندیدیم که اساتید صحنه نقد را باز میگذاشتند. استادی داشتیم همانوقت پیرمرد بود و عصبانی میشد وقتی کسی حرف میزد، بهقول معروف کلاس مرده بود. حیات دانشگاه به نقد و سخن و بیان نظرات متفاوت است. ما نباید بترسیم از اینکه اساتید ما در کلاسها سخنان متفاوتی را بیان میکنند. نظرات متفاوت و سخنان متفاوت، غیر از سخن مغرضانه است، بله، اگر کسی مغرض است چیز دیگری است.
حکومت و اداره کشور بدون سعه صدر امکانپذیر نیست
وی با بیان اینکه «خواهش میکنم در این زمینهها سختگیری نکنید»، اظهار داشت: سختگیریهای بیمورد به عدم تساهل منجر میشود و عدمتساهل به رانده شدن افراد لایقی که بیانشان صریح است منجر میشود. سختگیری منجر میشود تملقگوها بالا بیایند. نگذاریم در دانشگاه فضای تملق باز شود. من یک بار این جمله را گفتم که ما دلمان نمیخواهد جمعیت حدود ۸۰ میلیونی ایران تبدیل شود به ۱۶۰میلیون چهره، از این نظر که همه دو چهره پیدا کنند.
رئیس جمهور افزود: حکومت و اداره کشور بدون سعه صدر امکان پذیر نیست. بهخاطر یک اشکال کوچک و خرده اشکال، آدمهای بزرگ را کنار نگذاریم. هیچکس در این جامعه معصوم نیست و فقط چهاردهمعصوم، معصوم هستند. بیجهت افراد را زیر علامت سؤال نبریم. و در طول این یک سال تلاش ما بر این بوده است که دانشگاه ما فضایش از فضای امنیتی فاصله و فاصله و فاصله بگیرد.
دانشگاه
باشگاه سیاسی نیست
وی ادامه داد: تلاشمان بر این بوده اگر فردی با دلایل ضعیف کنار گذاشته شده به سر کار یا کلاس خود برگردد. تلاش ما بر این بوده در دانشگاههای ما فضای آرامش باشد. ضمن اینکه همه گروهها نظرات سیاسی خود را داشته باشند و نقد خود را داشته باشند ولی در عین حال همه بدانند که اینجا دانشگاه است، باشگاه سیاسی نیست، مرکز فعالیت احزاب نیست، ضمن اینکه هرکسی میتواند در مسائل سیاسی و اجتماعی حضور یابد.
رئیس جمهور افزود: ما دنبال فعالیت صلحآمیز هستهای هستیم برای اینکه سوخت نیروگاه هستهای را تولید کنیم. دیگران هم مشابه ما تولید میکنند.
ما دنبال سلاح کشتار جمعی
و هستهای نیستیم
وی در ادامه سخنان خود با اظهار «تنها چیزی که در علم از آن فاصله میگیریم، علمی است که از اخلاق فاصله بگیرد» گفت: ما دنبال سلاح کشتار جمعی و هستهای و میکروبی نمیرویم چرا که آن را خلاف اخلاق و موازین دینی میدانیم.
رئیس جمهور اضافه کرد: این دولت چقدر دارد هزینه میدهد تا اخلاق علمی را دنبال کند.
روحانی گفت: البته حق مجلس است که به وزیری تحت عنوان استیضاح رأی ندهد اما ما هم نمیتوانیم تأسف خود را ابراز نکنیم از اینکه یک وزیر عالم دانشمند انقلابی را از دست دادیم. وقتی آن همه اساتید دانشگاه برای من نامه مینویسند که آقای دکتر فرجیدانا شایستگی دارد تا مدیریت این وزارتخانه را بهعهده بگیرد، من با فشار این و آن حاضر شوم به او بگویم استعفا دهد؟ این با اخلاق و با چارچوبی که دولت از روز اول به مردم قول داده انطباق دارد؟ پارسال ما آمدیم اینجا برای شروع مراسم تحصیلی، وزیر نداشتیم و وزارتخانه سرپرست داشت؛ حالا امسال دانشگاه هم سرپرست دارد، هر دو.
بورسیه
و ما ادراک ما البورسیه
وی افزود: در طول یک سال ما ۴ وزیر و سرپرست را تجربه کردیم، آقای میلی منفرد را مجلس نپسندید اشکالی ندارد، آقای دکتر توفیقی سرپرستی را قبول کردند از یمین و یسار به ما فشار آمد، معرفیاش نکن، گفتیم: اهلاً و سهلاً، سر فرود آوردیم تا دانشگاه و کشور آرام باشد. فرجیدانا را آوردیم شروع به کار کرد، بورسیه و ما ادراک ما البورسیه.
رئیس جمهور ادامه داد: به هر حال همه باید به اخلاق علمی توجه کنیم. نمیتوانیم در مسئلهای که صداقت و دقت و قانون مورد توجه قرار نگرفته آن را رها کنیم. از روز اولی که دکتر نجفی سرپرست شدند اولین کلامم به او این بود که مسئله بورسیه را باید در این دوره به طور جدی دنبال کنی.
تعامل با جهان فقط در بخش
سیاست خارجی نیست
وی ادامه داد: در صورتی پیشرفت علمی میکنیم که با دنیا متصل باشیم. این تعامل با جهان فقط در بخش سیاست خارجی نیست، در اقتصاد هم باید تعامل داشته باشیم، در علم و فناوری هم همینطور. ما الان در فکر ساخت شهرک آیتی در ایران با همکاری یک کشور بزرگ هستیم.
به گزارش تسنیم روحانی در بخشی دیگر از سخنان خود ابراز داشت: دنیای امروز دنیای رقابت است اگر عقب افتادیم عقب افتادیم. حتی استقلال و قدرت ملی آن کشور به خطر میافتد. میگویند اگر تماس داشته باشیم با خارج و اساتید بروند و بیایند نکند یکی در آنها جاسوس در بیاید؟ دست بردارید از این بهانهجوییها. لااقل این رئیسجمهور در امنیت ملی متخصص است، اگر در چیز دیگری تخصص نداشته باشد. ما باید احتیاط و مراقبت کنیم ولی بگذاریم اساتید خارجی بیایند و اساتید ما بروند خارج و ارتباط داشته باشیم. ایرانیان بسیار فرهیختهای در خارج داریم. یک ترم دانشجو را بفرستیم کشور خارج. لااقل یک دانشگاه درست کنیم که زبانش در کلاس انگلیسی باشد تا بتوانیم دانشجوی خارجی جذب کنیم.
رئیس جمهور در پایان تاکید کرد: نمیخواهم بگویم از جاهایی شروع کنیم که بعضیها خیلی میترسند، از همین کشورهای همسایه شروع کنیم و دانشجو جذب کنیم. باید از فضای علم و دانشگاه حداکثر استفاده را ببریم. تدبیر را با تلاش خودتان نهادینه کنید و امید را با شور و دانش و علمتان بیشتر و بیشتر بسازید.