سید طاهر الهاشمی از رهبران شیعه مصر:
کسانی که به صحابه اهانت میکنند شیعه نیستند
سید طاهر الهاشمی از رهبران شیعه مصر، در پاسخ به این پرسش که«شما به هتاکی به صحابه متهم میشوید و برخی به همین دلیل شما را سرزنش میکنند، نظر شما چیست؟» گفت:
هیچ شیعهای وجود ندارد که به صحابه هتاکی کند. کسانی که اقدام به فحاشی و اهانت به صحابه میکنند شیعه نیستند بلکه مزدور و دشمنان اسلام هستند و میخواهند بین مسلمانان فتنه انگیزی کنند. حضرت آیت الله سید علی خامنه ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران نسبت به حرمت هتاکی به صحابه فتوا دادهاند. ما نیز از به این فتوا عمل میکنیم. علاوه بر این آیات عظام سیستانی، محمد سعید حکیم، بشیر نجفی و تمامی مراجع معروف شیعه نسبت به حرمت هتاکی به صحابه فتوا دادهاند.
«سید طاهر الهاشمی» از فعالان شیعه مصری و عضو مجمع عمومی جهانی اهل بیت (علیهم السلام)است. وی در رابطه با چالشها و مهمترین مسائل پیرامون شیعیان مصر با سجاد عربی، خبرنگار شفقنا به گفتگو نشسته است. متن این گفتگو را تقدیمتان می کنیم:
* در دوران محمد مرسی و اخوان المسلمین خطر شیعه کشی بدتر شد
*** چرا شیعیان مصر کمتر در انظار عمومی ظاهر میشوند و بیشتر ترجیح میدهند از دیدهها پنهان باشند؟
اجازه دهید کمی به عقب برگردیم. از زمانی که صلاح الدین ایوبی اقدام به قتل شیعیان مصر، بستن الازهر و ممنوعیت برگزاری نماز در آن به مدت صد سال کرد، همچنین پس از آن دوران حکومت مبارک که تمامی پیروان اهل بیت(علیهم السلام) بازداشت میشدند و از سوی نظام تحت تعقیب قرار میگرفتند، هیچ شیعه مصری نمیتوانست در انظار عمومی ظاهر شود زیرا این حکومتها خواهان آن نبودند. در دوران محمد مرسی و اخوان المسلمین خطر شیعه کشی بدتر شد همچنانکه شاهد قتل و روی زمین کشاندن شیخ شهید حسن شحاته و یارانش بودیم که در تاریخ مصر سابقه نداشته است.
* تکفیریها هر کسی را که با آرای آنها مخالف باشد، تکفیر میکنند
*** شیعیان مصر در دوران محمد مرسی با چه خطراتی روبرو بودند؟
بزرگترین خطری که ما به عنوان شیعیان مصر در دوران محمد مرسی با آن روبرو بودیم این بود که از سوی برخی تکفیریها کافر خوانده شدیم؛ تکفیریهائی که نه تنها خطری برای شیعه بلکه برای تمام جامعه مصر محسوب میشوند حتی آنها اخوان المسلمین را هم که از آنها در روند سیاسی به کار گرفتند، تکفیر کردند و پس از سقوط محمد مرسی از آنها اعلام برائت کردند.
* تکفیریها نمیتوان یک جریان اسلامی گفت
چنین تکفیریهائی هر کسی را که با آرای آنها مخالف باشد، تکفیر میکنند. آنها در واقع به خطری برای اسلام تبدیل شدهاند و نمیتوان به آنها یک جریان اسلامی گفت بلکه آنها جریانی هستند که ریشههای آنها به سازمان اطلاعاتی انگلستان، آمریکا و رژم صهیونیستی برمی گردد. این به ظاهر مسلمانان به منظور تخریب و نابودی دین اسلام از داخل و عمل در راستای منافع دشمنان اسلام به کار گرفته شدهاند و هدف آنها این است که امت اسلامی به درگیریهای مذهبی و نژادی مبتلا شود تا نتواند پیشرفت کند. متأسفانه برخی از مسلمانان را میبینیم که فریب این درگیریها را میخورند و خواهان منافع امت نیستند و نمیدانند که دشمنان واقعی آنها، کشورهائی است که به ادعای دفاع از اسلام، بین مسلمانان تنش ایجاد کردهاند و قطعا از این موضوع تنها کسانی که در کمین امت اسلامی نشستهاند، سود میبرند. عقیده شیعه در این زمینه همان عقیده اهل تسنن است وهیچ اختلافی با هم ندارند چرا که همه شهادتین میگویند، نماز میخوانند و واجبات را بجا میآورند.
ایجاد اختلاف بین سنی و شیعه، ساخته دست دشمنان است. شیعه و سنی جزو مذاهب اسلامی هستند. هیچ ترسی از تشیع وجود ندارد بلکه برعکس در تشیع امنیت و ضمانت وطن وجود دارد.
* الازهر مداخله نکند کشت و کشتار راهاندازی خواهد شد
* چرا میگویید در شیعه امنیت و ضمانت کشور وجود دارد؟
تاکنون در بین شیعیان، هیچ تروریست و یا کسی را ندیدهایم که حافظ کشورش نباشد اما عکس این موضوع را از تکفیریها شاهد هستیم؛ تکفیریهائی که جزو اهل سنت ادعا میشوند در حالی که اهل سنت این گونه نیستند بلکه اکثریت آنها معتدل و میانهرو هستند و نماینده اعتدال الازهر شریف هستند که نماینده اسلام معتدل محسوب میشود. من از همین جا میخواهم که در شرایط کنونی نقش الازهر بیشتر شود تا چهره واقعی اسلام را تشریح کند اما در صورتی که الازهر مداخله نکند و نسبت به تشریح اسلام ناب محمدی اقدام نکند، قطعا به دلیل وجود تکفیریها، کشت و کشتار راهاندازی خواهد شد.
* الازهر در حال حاضر باید نقش اصلی و پیشروانه ایفا کند
* آیا شما براین باورید که الازهر این روزها به وظایف خود آنگونه که شایسته آن است، عمل نمیکند؟
ما در حال حاضر از علمای الازهر انتقاد میکنیم و برخی ازآنها را به کوتاهی در زمینه گسترش اسلام معتدل متهم میکنیم و از آنها میخواهیم که تلاشهای بیشتری را در این زمینه صرف کنند زیرا تلاش آنها باعث میشود که چنین افکار مضری اساساً بوجود نیاید. الازهر به هر فردی اجازه داده که بر منبر برود و هرچه میخواهد بر زبان آورد حتی برخی از آنها علیه الازهر سخن میگویند؛ الازهر در حال حاضر باید نقش اصلی و پیشروانه ایفا کند زیرا اتحاد امت اسلامی به این دانشگاه و علمای آن وابسته است.
* الازهر، حوزه علمیه سنی و شیعه به طور مساوی است
لازم میدانم اینجا به سخن دکتر احمد الطیب اشاره کنم که گفته بودند:» سنی و شیعه دو بال امت اسلام هستند و اگر به نجف یا کربلا بروم، پشت سر شیعیان نماز خواهم خواند» من همواره خواستار دیدار شیعیان با شیخ الازهر و تشریح مواضع خود به عنوان نماینده شیعیان مصر و همچنین تأکید بر اینکه الازهر، حوزه علمیه سنی و شیعه به طور مساوی است، بودهام و اینکه سنی و شیعه بر سر اصول و
ارزشهای الازهر تشکیل جلسه دهند و تأکید کنند که هیچ اختلاف ریشهای بین این دو نیست.
* الازهر ضامن اتحاد امت اسلامی و یکپارچگی مصر است
* آیا شیعیان مصر متحد و یکپارچه هستند؟
طایفهی متحد و یکپارچه در مصر وجود ندارد. اوضاع مصر با دیگر کشورها تفاوت دارد اما الازهر ضامن اتحاد امت اسلامی و یکپارچگی آنها است زیرا هیچ فرد وابسته به الازهر که تندرو باشد وجود ندارد. موارد افراط گرائی و کشت و کشتاری که مثلا در عراق علیه شیعیان رخ میدهند، دلیلش وجوداندیشه وهابی است و قطعاً اگر
پای فکر الازهری در میان بود چنین حوادثی رخ نمیداد اما با وجود آن همه دشمنی و کشتار علیه شیعه، آنها هرگز رفتار بدی از خود بروز نمیدهند. آیت الله العظمی سیستانی (حفظه الله) فرمودند «اگر نیمی از ما را بکشند، ما دستور به قتل آنها نمیدهیم زیرا در مذهب اهل بیت کسی که نفسی را بکشد، بازگشت و توبهی برای او نیست».
* وهابیها به دنبال لکهدار کردن چهره این شیعه هستند
* برخی میگویند شیعه مصر دارای روحانیون توانائی که قادر به گفتگو و بحث عالمانه باشند و به شبهاتی که مطرح میشود پاسخ علمی بدهند، نیستند، نظر شما چیست؟
به هیچ وجه اینگونه نیست؛ ما چنین علمائی داریم اما کسانی که ما به گفتگو و بحث با آنها میپردازیم بیشترشان وهابی هستند، از اساس گفتگو را قبول ندارند و به دنبال لکهدار کردن چهره این مذهب هستند بدون اینکه بخواهند به سخنان آنها گوش دهند. من همینجا از الازهر میخواهم که کما فِی السابق اقدام به تدریس مذهب اهل بیت(علیهم السلام) و تدریس مذهب امام جعفر صادق(ع) در این دانشگاه کند.
* قتل شحاته باعث لکهدار شدن وجهه نیروهای امنیتی مصر شد
* موضع شما به عنوان شیعه مصر نسبت به ممنوعیت برگزاری سالگرد شهادت امام حسین(ع) چیست؟
یکی از بدترین مواضع وزارت اوقاف، بستن مسجد و ممنوعیت برگزاری این مراسم از سوی شیعیان بود؛ این موضوع نیروهای امنیتی مصر را به عنوان کسانی نشان داد که حقوق اقلیتهای مصر همچون شیعه را نادیده میگیرند و ما دوست نداریم که امنیّت مصر چنین وجههی بدی نزد جهانیان داشته باشد زیرا نیروی امنیتی مصر در واقع امنیت ما و ما نیز امنیت کشور هستیم و این انتظار از آنها میرود که امنیت ما و برگزاری مراسم ما را تضمین کنند. از جمله حوادثی که باعث لکهدار شدن وجهه نیروهای امنیتی مصر شد، حادثه قتل شیخ حسن شحاتة به دست تروریستها جلوی چشمان نیروهای پلیس مصر بود که هیچ یک ازآنها برای نجاتش مداخله نکرد در صورتی که میتوانستند جلوی کشته شدن وی را بگیرند.
این حادثه به شدت چهره نیروهای امنیتی مصر را بد جلوه داد و ما امیدواریم که مسئولان از طریق عدم انزوای شیعیان مصر نسبت به تصحیح چنین چهرهای اقدام کنند. از مسئولان همچنین میخواهیم که با صدور بیانیهای، در زمینه سخن سلفیها مبنی بر توافق بین آنها و نیروهای امنیتی مصر در زمینه زیرنظر گرفتن و تعقیب شیعیان توضیح دهند.
* ما از مرگ نمیترسیم و تنها از خدا میترسیم
* اما با وجود اینکه ورود به مسجد امام حسین و برگزاری شهادت ایشان ممنوع شده بود، شما تلاش کردید که وارد مسجد شوید؟
چه مانعی از برگزاری سالگرد امام حسین (ع) وجود دارد؟ این حق ما و حق کلیه افرادی است که خواهان برگزاری این مراسم و دوستداران آن هستند. در واقع این حق شرعی و قانونی ما است. ما به عنوان پیروان محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین (علیهم السلام) از اینکه در مورد حق سرزنش شویم، اباء نداریم. امام حسین(ع) سرور جوانان بهشت فرمودند:که هیهات منا الذلة. ما از مرگ نمیترسیم و تنها از خدا میترسیم. با وجود اینکه با تهدید و ممنوعت ورود به مسجد امام حسین ممنوع شدیم اما بازهم تصمیم گرفتیم به مسجد برویم و مراسم را برگزار کنیم اما آنچه که باعث تأسف شدید است این است که نیروهای امنیتی و وزارت اوقاف و تکفیریها و وهابیها باهم دست به یکی شده بودند تا از برگزاری این مراسم توسط شیعه جلوگیری کنند. در آن زمان از شیخ الازهر و وزیر اوقاف خواستیم که به مناسبت شهادت امام حسین(ع) سخنرانی کنند و همین ما را کفایت میکرد در حالی که هیچ کدام به درخواست ما وقعی ننهادند.
* ما شیخ الازهر را پدر خود و علمای الازهر را علمای خود میدانیم
* آیا برای تعامل و برقراری ارتباط با شیخ الازهر تلاشی هم از خود نشان دادید؟
بله! بارها پیش ایشان رفتیم اما هیچ پاسخی دریافت نکردیم. خواستار دیدار با شیخ احمد الطیب شدیم اما پاسخی دریافت نکردیم این در حالی است که ما شیخ الازهر را پدر خود و علمای الازهر را علمای خود و الگوی خود میدانیم و بی نیاز از آنها نیستیم.
* آیا شیعیان در انتخابات آتی مشارکت خواهند داشت؟
بله! تصمیم به مشارکت گرفتهایم و در روند سیاسی و انتخابات پارلمانی آتی به صورت فردی مشارکت کرده و به دنبال آن هستیم که پانزده نفر کاندیدا در انتخابات معرفی کنیم.
* شیعیان مصر از کدام نامزد ریاست جمهوری حمایت خواهند کرد و بیشتر آرای آنها به نفع کدام یک است؟
آرای بیشتر شیعیان مصر به نفع عبدالفتاح سیسی خواهد بود البته هر کدام دارای رأی مخصوص به خود است که به عنوان شهروندان مصری در انتخاب افراد مورد نظر مختار هستند و حق انتخاب دارند.
شما به هتاکی به صحابه متهم میشوید و برخی به همین دلیل شما را سرزنش میکنند، نظر شما چیست؟
هیچ شیعهای وجود ندارد که به صحابه هتاکی کند. کسانی که اقدام به فحاشی و اهانت به صحابه میکنند شیعه نیستند بلکه مزدور و دشمنان اسلام هستند و میخواهند بین مسلمانان فتنه انگیزی کنند. حضرت آیت الله سید علی خامنه ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران نسبت به حرمت هتاکی به صحابه فتوا دادهاند. ما نیز از به این فتوا عمل میکنیم. علاوه بر این آیات عظام سیستانی، محمد سعید حکیم، بشیر نجفی و تمامی مراجع معروف شیعه نسبت به حرمت هتاکی به صحابه فتوا دادهاند.
* شیعیان براساس گرایشات سیاسی خود در تمامی احزاب مصری پراکندهاند
* جریان شیعه مصر گام مهمی در پیش گرفته و قصد تأسیس حزبی شیعی را داشت، این موضوع به کجا رسید؟
گام برداشته شده، در راستای تشکیل حزبی شیعی نبود اما از آنجا که اکثر رهبران حزب مذکور، شیعه بودند اینگونه شایع شد که حزب، حزبی شیعی است. ولی در عین حال ما به قانون مبنی بر عدم تأسیس حزبی دینی احترام میگذاریم. به طور کلی شیعیان براساس گرایشات سیاسی خود در تمامی احزاب مصری پراکندهاند.
* صوفیه سنی هستند و برادران دینی ما
* شیعیان به پیروی از صوفیه متهم میشوند، نظر شما چیست؟
این سخن به هیچ وجه درست نیست؛ صوفیه سنی است در حالی که ما شیعه هستیم. آنها برادران دینی ما هستند و گروهی هستند که در زمینه مقاومت و خدمت به اسلام علیه تکفیریها و وهابیها دارای پیشینه هستند. ما زیر سایه هیچ کس حرکت نمیکنیم اما در عین حال به همه احترام میگذاریم. ما دارای گرایش دینی و سیاسی خاص به خود هستیم. ما هم همانند دیگر شهروندان مصری در این زمینه دارای هستیم و دولت نیز وظیفه دارد در این زمینه از حقوق ما حمایت کند.
* آب مصریها و اسلام سیاسی از یک جوی نمیرود
*** تجربه اسلام گرایان در حکومت داری را چگونه ارزیابی میکنید؟
اسلام سیاسی در مصر چهره بدی از شیعه ارائه کرد. آب مصریها و اسلام سیاسی از یک جوی نمیرود؛ که بزرگترین دلیل این موضوع سقوط اخوان المسلمین در اداره کشور است و قطعا اگر سلفیها به جای آنها بودند در همان روز اول سقوط میکردند زیرا آنها نه با کسی کنار میآیند و نه کسی با آنها کنار میآید.