گزارش خبری کیهان از دیپلماسی فشرده روحانی در نیویورک
پاسخ آمریکا به حسن نیت ایران لحن امیدوارکننده کافی نیست!
علی رغم اظهارات سنجیده و دیپلماسی منطقی دکتر روحانی در نیویورک برای حل مسئله هسته ای کشورمان، واشنگتن پاسخ درخور و مناسبی به این دیپلماسی نداد.
در حالی که رئیس جمهور کشورمان در نیویورک اعلام کرد آماده ایم در یک بازه زمانی 3 تا 6 ماهه موضوع هستهای را حل و فصل کنیم، کاخ سفید تغییر لحن ایران را ناکافی دانسته است.
در همین راستا، وزرای امور خارجه ایران و گروه 1+5 به همراه کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز جمعه حدود یک ساعت در پشت درهای بسته در مقر سازمان ملل در نیویورک به گفتوگو و رایزنی پرداختند.
در نشست ایران و گروه 1+5، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران، کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سرگئی لاوروف، جان کری، ویلیام هیگ، لوران فابیوس، گوئیدو وستروله و وانگ یی وزرای امور خارجه روسیه، آمریکا، انگلستان، فرانسه، آلمان و چین حضور داشتند.
سید عباس عراقچی معاون امور حقوقی و بینالمللی، مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکا، حمید بعیدینژاد مدیرکل امور اقتصادی و تخصصی بینالمللی وزارت خارجه، داود محمدنیا مشاور حقوقی وزیر خارجه، امیری از سازمان انرژی اتمی و حسین فریدون؛ محمدجواد ظریف را در این نشست همراهی کردند.
وزرای خارجه 1+5 و کاترین اشتون پیش از این نشست به مدت نیم ساعت با یکدیگر به گفتوگو پرداختند.
تحریمها برداشته شود
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان پس از پایان نشست وزرای امور خارجه ایران و گروه 1+5 در نیویورک با بیان اینکه ایران متعهد به ادامه همکاریها با طرفهای دیگر است، گفت: امیدواریم به نتایج خوبی دست یابیم که منجر به حل مسئله هستهای شود.
وی خاطرنشان کرد: همه اعضا بر تعهد خود برای رسیدن به راهحل و احقاق حقوق مردم ایران تأکید کردند و ما نیز بر حق غنی سازی و ضرورت رفع نگرانی نسبت به صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران تأکید و حرمت استفاده از سلاح هستهای که توسط مقام معظم رهبری عنوان شده را بیان کردیم.
ظریف اضافه کرد: امیدواریم با تعهد همه طرفها به پیگیری یک راهحل مورد قبول، بتوانیم کار را به پیش ببریم و این پرونده که هیچ ضرورتی برای وجودش نبود حل شود.
رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین عنوان کرد که دیدار کوتاهی با جان کری همتای آمریکایی خود در حاشیه این نشست داشته و 2 طرف بر ضرورت اقدام جدی و تعهد سیاسی برای پیشبرد و حل مسائل تأکید کردهاند.
وی درباره این دیدار گفت: این دیدار واقعی بود و انتظار میرود که بتواند مناقشات را در زمان مناسب حل کند.
رئیس دستگاه دیپلماسی عنوان کرد که جان کری از عزم اوباما برای پایان دادن به مسئله هستهای ایران و احترام به حقوق ملت ایران سخن گفته است.
ظریف با بیان اینکه به آنها گفتیم که ما به تعهداتمان پایبند هستیم، اظهار داشت: آمریکاییها باید به تعهداتشان عمل کنند و به دنبال راهحل باشند و در سیاست خارجی خود از هوشیاری و آیندهنگری استفاده کرده و حقوق مردم ایران را در نظر بگیرند.
وزیر امور خارجه درباره تحریمها علیه ایران نیز با بیان اینکه این تحریمها سازنده نیست و کاملا بی اساس است، تصریح کرد: این تحریمها باید به طور کامل برداشته شود.
وی همچنین بر لغو تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه کشورمان نیز تأکید کرد و گفت: تحریمهای یکجانبه آمریکا نیز باید برداشته شود و این اقدام در کوتاهترین زمان صورت گیرد.
رئیس دستگاه دیپلماسی درباره سطح مذاکرات ژنو نیز خاطرنشان کرد: در این باره گفتوگو میکنیم و در آینده در این زمینه اطلاع رسانی خواهد شد.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد که این نشست و توافقات حاصله فرصتی برای ایجاد اعتماد و تبدیل چالشها به فرصت باشد.
کری و ادعاهای تکراری
در همین حال «جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا هم در کنفرانسی خبری پس از نشست وزرای امور خارجه گروه ۱+۵ و هیئت ایرانی از لحن ایران در این مذاکره قدردانی و از حضور «ظریف» در مذاکرات هستهای استقبال کرد.
وی در حالی که مدعی بود از این تغییر لحن ایران استقبال می کند، افزود؛ مهم این است که این تغییر و نتایج این نشست به اقدامات عملی منجر شود. کری گفت: مشخص است که تنها با یک نشست نمیتوان به نتیجه رسید و هنوز باید کارهای زیادی برای دستیابی به توافق صورت پذیرد.
این سخنان وزیر خارجه آمریکا در حالی است که وی پیش از نشست ایران و 1+5 در گفت وگو با شبکه خبری «سی بی اس» هم مدعی شده بود فعالیت های هسته ای ایران اهداف نظامی دارد.
وی در پاسخ به این که یک نمونه از گام ملموسی که آنها میتوانند برای مطمئن کردن جهان درباره کنار گذاشتن جاهطلبیهایشان بردارند، بدهید؟ گفت: آنها میتوانند بلافاصله امکان بازرسی از فردو را که یک تاسیسات محرمانه و زیرزمینی تقویت شده در دل کوه است و بدون شک چیزی نیست که یک برنامه هستهای صلحآمیز داشته باشد، فراهم کنند. آنها میتوانند بلافاصله پروتکلها را امضا کنند، پروتکلهای الحاقی جامعه بینالمللی درباره بازرسیها را. آنها میتوانند پیشنهاد دهند که داوطلبانه غنیسازی اورانیوم بیشتر از یک میزان خاص را متوقف کنند و آن را در سطح پایین نگاه دارند، زیرا نیازی نیست برای یک برنامه صلحآمیز در سطح بالاتری باشد. کارهای زیادی وجود دارد که میتوانند انجام دهند.
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ به این که آمریکا در حال حاضر چه گامهای جسورانهای میتواند اتخاذ کند تا به این اقدامات ایران پاسخ دهد؟ گفت: خب، اگر ایرانیان گامهای ملموسی را اتخاذ کنند، من مطمئنم انتظار خواهند داشت که آمریکا با تغییر رژیم تحریمهایی که امروزه داریم پاسخشان را بدهد، روندی را آغاز کند که به آنها نشان دهد چگونه میتوانند برنامه صلحآمیزشان را بدون اختلال در تلاشهای ما برای اطمینان از دست نیافتن سایر کشورها به سلاح هستهای ادامه دهند.
کری در پاسخ به این که اگر آیا آمریکا به لغو تحریمها علیه ایران تمایل خواهد داشت؟ گفت: تا زمانی که یک روند قابل راستیآزمایی و شفاف که بر اساس آن بفهمیم ایران دقیقا با برنامه هستهایاش چه کار میکند برقرار نشود، آمریکا تحریمها را لغو نخواهد کرد.
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ به این که حسن روحانی گفته است دوست دارد در 3 تا 6 ماه شاهد توافقی باشد. آیا این امکانپذیر است؟ گفت: بله، امکانپذیر است. میتوان حتی زودتر از این به توافق دست یافت. به این بستگی دارد که ایران چقدر صادقانه و شفاف عمل کند.
ابراز خرسندی وزرای خارجه 1+5
در همین حال پس از پایان دیدار وزرای امور خارجه گروه ۱+۵ با هیئت ایرانی وزرای خارجه انگلیس و آلمان از این دیدار ابراز خرسندی کردند.
ویلیام هیگ در باره این نشست گفت: لحن و جوّ نشست امشب بسیار خوب بود. وی افزود: اکنون زمان این است که بحث بر سر جزئیات توافق احتمالی آغاز شود، و تأکید کرد: هنوز زود است که بگوییم مذاکرات به نتیجه رسیده است.
گوئیدو وستروله وزیر خارجه آلمان نیز با حضور در نشست خبری، جوّ حاکم بر مذاکرات میان وزرای خارجه گروه ۱+۵ و ایران را مثبت ارزیابی کرد و با بیان اینکه لحن و جوّ این دور از مذاکرات بهتر از گذشته بوده، گفت: باید در مورد جزئیات توافق با ایران بحث کرد.
همچنین وانگيي وزير خارجه چين با تاكيد بر اينكه جمهوري خلق چين همواره موضع عيني، بي طرفانه و مسئول درقبال موضوع هسته اي ايران داشته ، اظهار داشت: پكن همچنان مذاكرات با هدف رسيدن به يك راه حل مسالمت آميز را اصل مي داند.
وانگ یی با اشاره به اينكه كشورش همچنان اين سياست را ادامه خواهد داد، گفت: چين براي تقويت ارتباط و هماهنگي با همه طرفها نقش سازنده ايفا خواهد كرد.
سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه نیز بر ضرورت لغو تدريجي تحريم هاي ايران تاكيد كرد. وی افزود: مقام هاي ايران براي شفافيت بيشتر و توجه به حصول نتيجه ابراز تمايل و آمادگي كرده اند.
البته به شرطي كه اين روند متقابل باشد.
لاوروف تاكيد كرد: اگر پيشرفت وجود داشته باشد، تحريم ها بايد كاهش يافته و بهتدريج لغو شوند.
مذاکرات بعدی ۲۳ و ۲۴ مهر ماه
کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از برگزاری دور بعدی مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ در تاریخ ۱۵ و ۱۶ اکتبر (۲۳ و ۲۴ مهر) در ژنو خبر داد.
وی که پس از نشست وزرای امور خارجه گروه ۱+۵ و هیئت ایرانی در جمع خبرنگاران حاضر شد، اظهار داشت: این امکان وجود دارد که ایران به پیشنهاد ۱+۵ پاسخ داده و یا خود پیشنهادی را ارائه دهد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در ادامه افزود: ۱۲ ماه مدت زمان مناسبی است برای اینکه موضوع برنامه هستهای ایران حل و فصل شود.
این دور از مذاکرات که اولین بار در سطح وزرای خارجه برگزار میشود، در نیویورک برگزار شد.
ادامه رایزنیهای ظریف در نیویورک
وزیر امورخارجه کشورمان در ادامه رایزنی های دیپلماتیک خود در نیویورک با وزرای خارجه کشورهای بلژیک، قطر، بلاروس، سوئد، برزیل، لهستان، نیوزلند، سنگاپور و فرانسه و هیئت پارلمانی ایتالیا دیدار و گفت و گو کرد.
همچنین سخنگوی فارسیزبان وزارت خارجه آمریکا، به دویچه وله گفت: ما از گفتههای جناب دکتر روحانی و نیز گفتههای وزیر محترم ظریف استقبال میکنیم، ولی همانگونه که اوباما گفت این کلمات و گفتههای آشتیجویانه باید با اقدامات شفاف و قابل تایید همراه باشد. بین حرف و عمل فرق است. بین حرف و عمل فاصله زیاد است و راه دور است. پس ما منتظر آنهستیم که طرف ایرانی حرفهایشان را عملی کنند. ما میخواهیم گفتهها و ادعاهای طرف ایران را به بوته آزمایش بسپاریم.
آلن ایر در ادامه مدعی شد: لحن ایشان(روحانی) و جناب آقای وزیر ظریف امیدوارکننده است. ولی فینفسه این لحن کافی نیست.