معاون اول رئیس جمهوری با اشاره به این که یقیناً سهم بزرگی از پیشرفت ایران در همه زمینهها بر دوش زنان فرهیخته و فعال کشور است گفت: زن در تاریخ فرهنگ اسلامیو ایرانی از جایگاهی والا برخوردار است و هر کجا نام مردی بزرگ در تاریخ آمده نام زنی بزرگ هم در کنار او قرار دارد.
به گزارش ایرنا، دکتراسحاق جهانگیری در نخستین جشنواره زن، خانواده و رسانه در محل کتابخانه ملی با یادآوری این نکته که هر سه مقوله جشنواره با اندیشه و تجربه مرحوم آیت اللههاشمیرفسنجانی پیوندهای وسیعی داشت، اظهارداشت: نگاه آیت اللههاشمیرفسنجانی به زن ونقش آن در اجتماع بیتردید یکی از روشن بینانه ترین نگاهها از منظر دین به زن بود.جهانگیری همچنین گفت: ایشان نه فقط برای حضور زنان در اجتماع اهمیت ویژه ای قائل بود بلکه در مقابل تحقیر و تنگ نظری و غلبه بر سنتهای غلط از پیشگامان اسلام در دوره معاصر بود و به توانمندی و نقش زنان در سطوح مختلف باور داشت و در این مسیر تا جایی که مقدور شد راهگشا بود و با شجاعت وقاطعیت از نظرات امام راحل که برخاسته از اسلام بود، حمایت میکرد تا بتواند زن در جایگاه واقعی خود قرار گیرد .
وی افزود: نگاه آیت اللههاشمیرفسنجانی به نهاد خانواده سرشار از صفا، صمیمیت و حمایت زیستی در عین آزادی و رعایت حقوق اعضای خانواده بود و در نگاه ایشان به خانواده مسایل زیادی وجود دارد که باید در جای خود به آن پرداخته شود .
معاون اول رئیس جمهوری خاطرنشان کرد: رفتار آیت اللههاشمیرفسنجانی با همسر و فرزندانشان گویای مسائل زیادی است، برخلاف فرهنگ رایج از دیرباز تاکنون همسر و دخترانشان با نام و سادگی خطاب میکردند که باعث شد جامعه آنان را به نام بشناسد.
جهانگیری افزود: شاید در مورد آقای روحانی و مسئولان سطح بالای دیگر این موضوع مصداق نداشته باشد، ولی آیت اللههاشمیرفسنجانی در خاطرات روزانه خود که از جمله اسناد مهم نظام وانقلاب اسلامیاست، در کنار موضوعات سیاسی به موضوعات ساده داخل خانواده هم اشاره داشته اند.
وی افزود: بنابراین مهمترین پیام این است که یک سیاستمدار هر قدر بزرگ نمیتواند از مسائل خانواده جدا باشد و مگر میشود در طول خاطراتی که از ایشان به ثبت رسیده است در زمینه نحوه ارتباط با خانواده وجود نداشته باشد؟
معاون اول رئیس جمهوری همچنین به تشریح دیدگاه آیت اللههاشمیرفسنجانی به رسانه پرداخت و خاطرنشان کرد: نگاه ایشان به رسانهها و نقش آن در سالهای اخیر یکی از واقع بینانه ترین مسائل سیاسی زمانه بود و کافی است به گفتههای آخر ایشان مبنی بر نقش شبکههای مجازی در بالابردن میزان آگاهی مردم و دفاع از جریان آزاد اطلاعات اشاره کرد .جهانگیری خاطرنشان کرد: انسانی متفکر، سیاستمداری هوشمند و فقیه زمان شناس به درستی هم جهان کنونی را میشناخت و هم به مولفهها و عناصری که محصول این جهان هستند و از اثر گذاری آن آگاهی داشت.معاون اول رئیس جمهوری همچنین با اشاره به تفاوت تصاویر منتشر شده از سوی رسانهها با واقعیات، گفت: نمیشود به خاطر این که تصاویر متفاوت است از رسانهها گریخت و به آنها بدبین بود ،بلکه باید کوشید تا تصاویری که آنها از واقعیات جامعه منتشر میکنند به واقعیتهای جامعه نزدیک شود و این نزدیکی زمانی اتفاق میافتد که اساس کار و فعالیت رسانهها بر گفتگو باشد.
جهانگیری زمینهسازی برای گفتگو در جامعه و همچنین کمک به گردش آزاد اطلاعات در جامعه را مهمترین رسالت رسانهها دانست و اظهار داشت: رسانه نباید به وسیلهای برای کتمان حقیقت و اعمال زور تبدیل شود. همچنین نباید رسانه را از دسترسی به حقیقت منع کرد.
وی حق دسترسی آزاد به رسانهها و همچنین حق مشارکت آزاد در سرنوشت را از جمله حقوق اساسی مردم دانست و گفت: متأسفانه سیاستزدگی و تبدیل رسانهها به ابزاری فردی و همچنین مسلط کردن افراطیگری و خشونت بر رسانهها موجب تضعیف اساسی حقوق ملت میشود.
معاون اول رئیس جمهوری با انتقاد از عملکرد برخی رسانهها، خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی رسانهها در سالهای اخیر نشان دادند که از حاکمیت مردم بر سرنوشت خود و روی کار آمدن جریان اعتدال و عقلانیت در کشور راضی نیستند و راهی برخلاف نقش و رسالت رسانهای برگزیدهاند. شاهد این مدعا هم عملکرد برخی از رسانههای مخالف دولت است که به جای نقد سیاستهای دولت از نوعی عملیات و جنگ روانی علیه دولت استفاده میکند و بعضاً با وجود این که از سرمایههای عمومیاستفاده میکنند، در تلاشند تا در اذهان مردم از دولت و مجلس برآمده از رأی آنها تصویری ناکارآمد نشان دهند.
جهانگیری تصریح کرد: نقش ملی و تاریخی رسانهها در شرایط فعلی میتواند ترغیب عموم به فهم مسائل ملی و دعوت آنها به گفتگوهای عقلانی به دور از سوءظن و تنش بر سر مسائل مختلف باشد. ما نیازمند شکلگیری گفتگوهای ملی بر سر مسائل ملی و اساسی کشور آن هم بدون سوءظن و ایجاد تنش در جامعه هستیم.وی همچنین با درخواست از رسانههای مخالف دولت برای حفظ امنیت کشور و جلوگیری از آشفتگی آن، تأکید کرد: ایران در جهان امروز و منطقه پرمخاطره و ناامن غرب آسیا کشوری آرام، امن و رو به توسعه است و دولت هم عزمیجز حاکمیت قانون، مبارزه با فساد و پیشرفت و توسعه کشور ندارد. در همین زمینه از همه رسانههای مخالف دولت میخواهم که جامعه امن و نظام مقتدر و برخوردار از رهبری آگاه و هوشمند را ناامن، ناتوان و آشفته نشان ندهند.
جهانگیری به بیان آثار حضور زنان در جامعه پرداخت و اظهار داشت: یقیناً سهم بزرگی از پیشرفت ایران در همه زمینهها بر دوش زنان فرهیخته و فعال کشور است. زن در تاریخ فرهنگ اسلامیو ایرانی از جایگاهی والا برخوردار است و هر کجا نام مردی بزرگ در تاریخ آمده نام زنی بزرگ هم در کنار او قرار دارد. معاون اول رئیس جمهوری تصریح کرد: امروز هیچ عرصهای از توسعه همه جانبه کشور را نمیتوان بدون حضور زنان بررسی کرد.
وی با اشاره به نقش رسانهها در تبیین جایگاه زنان در جامعه، گفت: رسانهها میتوانند تصویرگران شایستهای از نقش و تحرک زنان در جامعه و نظام باشند. در همین زمینه زنان روزنامهنگار، خبرنگار، هنرمند و فعال در عرصههای رسانهای راههای جدید و مهمیدر مسیر پیشرفت توسعه زنان ایجاد کردهاند.
معاون اول رئیس جمهوری درباره حضورمردم درمراسم تشییع پیکرآیت اللههاشمیرفسنجانی گفت: مردم با حضور خود درمراسم تشییع پیکر آیت الله
هاشمیرفسنجانی به نوعی از شخصیتی که خدمات ارزنده ای را برای نظام و کشور ثبت کرده بود، تقدیرکردند که جای تشکر دارد.
وی ادامه داد: گمان نمیکردیم در ایام برگزاری این جشنواره شاهد ارتحال ایشان باشیم، ولی مشیت الهی این امر را مقدر کرد و باید از اندیشه و ویژگیهای گرانقدری که این شخصیت ممتاز برجا گذاشته است به تناسب مسائل و اقتضائات پیش رو بهره مند شویم .
گفته های معاون رئیس جمهوری در امور زنان
دیگر سخنران این جشنواره شهیندخت مولاوردی، معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده بود. وی گفت: اکنون ۴۰ درصد مدیران نشریات زنان هستند و حداقل ۲۵ نشریه ویژه زنان فعالیت دارند.تاکید میکنم که سهم زنان اینجا و در توسعه فرهنگ رسانهای که حافظ منافع و مدافع خواستهای خودشان و خانوادههایشان باشد، سهمیقاطع و بیتخفیف است.
وی تصریح کرد: سهمیکه در گذشته با ورود زنان به مطبوعات و تاسیس نشریات اختصاصی شکل گرفت، با همت زنان اندیشمند و صاحب قلم ادامه یافت و اکنون هم با نقشآفرینی موثر زنان میتواند به سرانجام نیک و مطلوب دست یابد.
مولاوردی خاطرنشان کرد: فراموش نکنیم که نزدیک به دو سده پیش، در نخستین اخباری که در جریدههای عهد ناصری منتشر میشد، از زنان با عناوین و توصیفاتی چون ضعیفه یاد میشد. معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده ریاست جمهوری گفت: در شش دهه نخست شکلگیری مطبوعات به سبک ایرانی، کمتر خبر قابلاعتنایی به زنان اختصاص داشت ،اما وقتی نخستین نشریه اختصاصی زنان در تهران چاپ شد، سهم و قدر زنان در رسانههای آن دوران، بالاخره تکانی جدی خورد. وی افزود: انتخاب عنوان تحسینبرانگیز دانش برای اولین نشریه زنان ایران، بیشک انتخابی هوشمندانه و مدبرانه بود. نشریهای که سوادآموزی و دانشجویی برای دختران و زنان را هدف قرار داد و حتی در ترویج آداب خانهداری و شوهرداری هم تلاش داشت از دستاوردهای علمیو فکری بهرهمند باشد.
مولاوردی افزود: از آن زمان تا امروز، هرجا که زنان قلم به دست شدهاند، خطر کردهاند و نوشتهاند، خود و خانواده و جامعهشان را متحول کردهاند. جسارت زنانهای که از میانههای عصر قاجار به رسانهها و فضای عمومیراه یافت، پنجرههای تازهای رو به زنانی گشود تا از اندرونی به اجتماع سرک بکشند.
وی اظهار داشت: زنان اهل رسانه امروز هم جدیتر از مادران و مادربزرگان خود متعهد به خلق ایدهها و طرح اندیشهها هستند، زیرا اندیشیدن و نوشتن بیش از آنکه رفتاری فردی باشد، کنشی اجتماعی و خالق فرصتها و مزیتهای بسیار برای خود و دیگری است.
وی گفت: با درک اهمیت حضور و نقشآفرینی زنان در پهنه رسانهها بود که در دو دهه گذشته با ورود چشمگیر زنان به تحریریههای مطبوعاتی و اتاقهای خبری مواجه بودهایم. نیمیاز جامعه روزنامهنگاران، خبرنگاران و شاغلان رسانهای را زنان تشکیل میدهند.
وی ادامه داد: در برخی رسانههای توازن میان زنان و مردان به نحوی تغییر یافته که با جابجایی موقعیتهای کاری پیشین، زنان به سمتهای بالای مدیریتی هم دست یافتهاند. دستاورد این تحول، علاوه بر افزایش اشتغال زنان در قلمرو رسانهای، موجب شده است روایتهای زنانه، بازخوانیهای زنانه و تصویرهای زنانه در رسانههای مختلف بیش از هر زمان دیگری در گذشته باشد و پرداختن به مباحث زنان جدیتر از همیشه در رسانهها بروز و ظهور یابد. مولاوردی افزود: سیاستهای کلان رسانهای و نگرشهای مدیران رسانهای هم تحت تاثیر حضور موثر و متنفذ زنان در نهادهای رسانهای قرار گرفته است و این فرصتها را باید مغتنم شمرد.
افزایش حضور زنان در رسانه ها
وی افزود: افزایش حضور زنان در رسانهها، افزایش مدیریت زنان در رسانهها، افزایش طرح مسائل زنان و خانواده در رسانهها و ارتقای جایگاه زنان و خانواده در رسانهها، فرصتهای ممتاز و متمایزی است که میتواند نسلهای جدید را با ارزشهای خانواده و جامعه همراه سازد.
وی ادامه داد: در دهههای ۲۰ و ۳۰ شمسی و همگام با رونق نسبی و گشایش سیاسی نشریات ادواری و چاپی، زنان هم آگاهیبخشی و مسئولیت پذیری زنان در برابر مسائل روز را دنبال میکردند تا انگیزه و اشتیاق زنان به ورود موثرتر در فرآیندهای رشد اجتماعی و سیاسی و پیگیری حقوق خود را افزایش دهند. مولاوردی افزود: این رسالت تا دوران پیروزی انقلاب اسلامیبه اشکال مختلف تجلی مییافت اما حضور حداکثری زنان در صحنههای اعتراض به استبداد و اختناق، چهرهای متفاوت از زنان مسلمان و تحولخواه را نمایان ساخت. همان چهرهای که در ادبیات دوران پیش و پس از پیروزی انقلاب اسلامیدر رسانهها و روزنامهها، در بیانیهها و اعلامیهها، روایت و قرائتش از حقوق و تکالیف متقابل زن و جامعه و خانواده، چه بسیار نوشته و خوانده شد.
وی خاطرنشان کرد: زنانی که پابهپای مردان خانوادهها در دهه اول انقلاب، جانانه عرصههای دفاع و مقاومت را در نوردیدند، در دهه دوم انقلاب در تحقق آرمان توسعه و سازندگی، صبورانه همراهی کردند، در دهه سوم، آگاهانه ساحت آموزش عالی را به تسخیر خود درآوردند و حال در دهه چهارم جمهوری اسلامی، مشتاق و مصمم خیز برداشتهاند تا حضور موثر خود در فعالیتهای اقتصادی و سیاسی را به رخ کشند و تثبیت سازند.
معاون رئیس جمهوری افزود: رسانههای دهههای اخیر مشحون و مملو از تصاویر و روایات این زنان است. آزادی زنان، آموزش زنان، اشتغال زنان، حقوق زنان، مشارکت سیاسی زنان، کلیدواژههایی عمومیبرای مطالعه بازنمایی حضور زنان در رسانهها بوده و هست.
وی خاطرنشان کرد: از گذشته تا کنون، رسانهها در داد و ستد مدام و کنش متقابل با زنان و خانواده ، کارکردهایی چندوجهی و متنوع داشتهاند. فراتر از بازنمایی و روایتگری، رسانهها مهمترین مجال برای مطالبهگری حقوقی و اجتماعی زنان و خانواده بودهاند. رسانهها بسان تریبونهایی مطمئن و موجه در طرح مطالبات بسیار، از ایجاد مدارس برای دختران تا درخواست مدیریت سیاسی برای زنان ایفای نقش کردهاند، مطالباتی که گاه با پیگیری مصرانه به ثمر نشستهاند و گاه در فراز و فرود تحولات پیرامونی، رنگ باخته یا متحول شدهاند.
مولاوردی گفت: فراتر از مطالبهگری، رسانهها سازنده هویتهای فردی و اجتماعیاند. در زمانهای که با توسعه شبکههای اجتماعی و ارتباطی، حجم نامحدودی از اطلاعات در کسری از ثانیه منتقل و منتشر میشوند، تصور زندگی بدون رسانهها و تاثیرناپذیری از آنها ناممکن است. رسانهها دیگر فقط وسیله سرگرمینیستند؛ با هر پیامیکه در ذهن مخاطب خود میکارند، فرهنگ را به سیاست، ورزش را به اقتصاد و علم را به هنر میآمیزند تا گفتمانساز و هویتساز شوند.
مولاوردی ادامه داد: زنان و خانوادههای امروزه در معرض پیامها و تصویرهای همین رسانهها متولد میشوند، بزرگ میشوند، میاندیشند، میشناسند و رفتارها و ارزشها و هنجارهای خود را میسازند. وی افزود: اینجاست که با تدبیر و تامل میتوان و میبایست دست به کار ساختنها، شکفتنها و رستنهای ابدی در ساحت رسانهها زد و با تشخیص اولویتها و طراحی راهبردهای کارآمد و اثربخش، ارتباطات متقابل میان زنان و خانوادهها با رسانهها را سامان بخشید، هنجارهای مفید در تعالی زن و خانواده را ترویج کرد و همنوایی میان زنان و مردان و خانوادهها را موجب شد .
وی با بیان این که یار دیرین امام و انقلاب، و رفیق و همسنگر رهبری، بزرگمردی که حرمت و کرامت زنان را ارج مینهاد و آنها را اندیشمند و توانمند میخواست، افزود: آیت اللههاشمیرفسنجانی به گشایش و گسترش بسترهای مشارکت سیاسی و اجتماعی و فرهنگی پیش روی زنان باور داشت و در سیره عملی و نظری خود کوشید تا جایگاه زن و خانواده در مقدرات اساسی کشور را بهراستی ارتقا بخشد.
وی خاطرنشان کرد: ورود و حضور موثر زنان خانواده مرحوم آیتاللههاشمیرفسنجانی در ساحات مختلف اجتماعی و سیاسی هم گواه روشن دیگری بر مشی مبتنی بر مصلحت، عدالت و انصاف آن بزرگوار در مواجهه منطقی و اخلاقی با مطالبات زنان بود. مطالباتی که نه فقط تعارضی با استحکام خانواده ندارد، بلکه حتی مقوم و موید نهاد اصیل خانواده هم هست.
وی ادامه داد: واقعیت آن است که طرح مطالبات زنان در نظام اسلامیهیچگاه از طرح مطالبات خانواده جدا نبوده است. بسیاری از اندیشهها و درخواستهای معطوف به ارتقای موقعیت زنان در جامعه، با واسطه و بیواسطه، مستقیم و غیرمستقیم، سودای ارتقای جایگاه خانواده در جامعه مدرن را به سر داشته و دارند. وی افزود: هر زنی در هر مقامیو در هر نقشی، مادری باشد یا همسری، دختری باشد یا خواهری، زمانی حرمت میبیند که جامعه را همسوی خواستههای خود بیابد. نظام اجتماعی و حقوقی که کرامت زن را ارج مینهد، بیش از همه، بنای خانوادهای را مستحکم میسازد که بر مدار عدالت و عقلانیت پایهگذاری شده است.
مولاوردی گفت: مگر میتوان خانوادهای را متوازن و منصف دانست، بیآنکه زنانش مسئول و مقبول نباشند؟ مگر میتوان دانایی و توانایی زنان را از اعتبار و آبروی خانواده جدا دانست؟ مگر میتوان قدرتخواهی اقتصادی و سیاسی زنان و سهمخواهیشان از منابع و مواهب اجتماعی را در تعارض با قدر و سهم خانوادهها در جامعه دانست؟
وی اظهار داشت: این درهمتنیدگی مطالبات زن و خانواده، و وابستگی میان تقویت یکی به تعالی دیگری، همان مطالبه بنیادینی است که بیش از یکصد سال است در رسانههای عمومیایران هم تجلی داشته است. وی ادامه داد: جالب آنکه، در هر مقطع تاریخی، پیوستگی عمیقی میان شرایط سیاسی و اجتماعی و فرهنگی با مسائل و مباحث مرتبط با زنان در رسانهها قابل شناسایی است. نشریات زنانهای که پس از جنبش مشروطیت سر بر آوردند تا آموزش و حقوق زنان را توسعه بخشند، بخش مهم و اثرگذاری از تاریخ مطبوعات ایران در آن سالها را به خود اختصاص دادند.
گفتههای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامیبه عنواندیگر سخنران این همایش با بیان این که عدالت و رعایت توازن با عدالت جنسیتی در جامعه برقرار میشود، افزود: زنان عاملان اصلی توسعه انسانی در جامعه ایران اسلامیبه شمار میروند.
دکترسیدرضا صالحی امیری افزود: توسعه جز با پیوند توسعه انسانی و بهبود کیفیت زندگی انسانها پایدار نمیشود. اکنون وضع اشتغال، آموزش و مشارکت اجتماعی زنان ایران اسلامیاز شرایط مطلوبی برخوردار است. وی ادامه داد: نمیتوان از تغییر و إصلاح در جامعه سخن گفت و عاملان اصلی آن یعنی زنان را نادیده گرفت. رسیدن به فرهنگ مدارا و وحدت و همبستگی، جز با کمک و همراهی زنان امکان پذیر نیست. هرگونه تغییر الگو در جامعه جز با تکیه بر زنان میسر نمیشود و ما نمیتوانیم تغییر سبک زندگی را بدون حضور زنان مشاهده کنیم.
صالحی امیری خاطرنشان کرد: اگر به دنبال إصلاح فرهنگی در جامعه هستیم، جز به مدد زیست فرهنگی در جامعه نمیتوان به این هدف رسید. در جامعه ای که در آن فرهنگ حرف اول آن را میزند و رسانه فعالیت خود را به درستی انجام میدهند، زیست فرهنگی مهمترین دغدغه آن است.
وزیر ارشاد با بیان این که نمیشود فقط حرف زد و در عمل این نکات را حذف کرد، ادامه داد: نمیتوان توسعه فرهنگی را بدون نیمیاز جامعه پیش برد.باید ظرفیت سازی و فرصتهای حضور برای زنان فراهم شود و در کنار ایجاد فرصتها، توانمندی زنان به حدی باشد که زنان و دختران جوان ما امکان بهره مندی از این فرصتها را داشته باشند. وی ادامه داد: زنان یکی از مخاطبان اصلی رسانهها بوده و هستند، وجود رسانههای جدید، فرصتی برای ظرفیت سازی و استفاده از ظرفیت کم نظیر زنان است و وسیله ای است که میتواند زیست فرهنگی، توسعه انسانی و اخلاق را توسعه دهد.
معرفی خالقان ۲۰ اثر برتر
در ادامه، دبیر کارگروه رسانه معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری از معرفی خالقان ۲۰ اثر برتر در جشنواره زن، خانواده و رسانه خبرداد و گفت: در مجموع یک هزار اثر به دبیرخانه این جشنواره ارسال شد که ۶۰ درصد آثار را بانوان ارسال کردند.
زهره آشتیانی افزود: همچنین ۶۵ درصد از آثار إرسالی از سوی رسانههای مکتوب و باقی آثار را خبرگزاریها ارسال کردند.وی اظهار داشت: ۴۹ درصد آثار هم در حوزه اجتماعی، ۱۷ درصد سیاسی، ۱۵ درصد در حوزه اقتصادی و ۱۹ درصد هم مربوط به بخش فرهنگی است. در مجموع از پدیدآورندگان ۲۰ اثر إرسالی در این جشنواره تجلیل خواهد شد.