تاخیر در واریز سهمیه بنزین خودروهای شخصی در اول خرداد ماه جاری و احتمال قطع آن به همراه بروز نشانههایی از آغاز دور جدید حذف یارانه پردرآمدها به احتمال قوی نشان از آغاز چراغ خاموش مرحله سوم هدفمندی یارانهها دارد.
به گزارش جام جم، با وجود آن که دولت تاکنون بصراحت برنامه اجرایی و زمان بندی خود را درباره اجرای مرحله سوم هدفمندی یارانه ها اعلام نکرده است؛ هرچند براساس تکلیف مجلس و ضمنا کسر بودجه هنگفتی که دولت از این محل دارد، منطق حکم می کند اجرای مرحله سوم هر چه سریع تر آغاز شود.
در همین راستا، در 10 روز اخیر مقامات مختلف دولتی نشانه هایی مبنی بر تصمیم عاجل دولت برای اجرای مرحله سوم هدفمندی بروز داده اند.
بزرگ ترین نشانه در این میان را می توان اظهارات هفته گذشته اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور دانست.
وی یرای نخستین بار تصریح کرد که کسری بودجه ناشی از هدفمندی یارانه ها به اوج خود و به رقم 17هزار میلیارد تومان رسیده است و لذا برای جبران این امر فورا باید فکری کرد.
جهانگیری بیان کرد: به غیر از 39 هزار میلیارد تومان بودجه لازم برای پرداخت نقدی، 4800 میلیارد تومان هزینه درمانی، 5200 میلیارد تومان تولید، 1300 میلیارد تومان برای مسکن و 4000 میلیارد اشتغال جوانان باید از محل درآمد هدفمندی تامین شود و لذا حدود 17 هزار میلیارد تومان درآمدمان کمتر از این میزان است .
در همین حال دولت نشانه هایی بروز داد که براساس آن حذف یارانه ثروتمندان سرعت گرفته است. در این باره علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از حذف شمار بیشتری از ثروتمندان از شمول دریافت یارانه نقدی و رسیدن آن به مرز 4 میلیون نفر خبر داد؛ چیزی که ابتدا توسط سخنگوی دولت و در گفت وگو با سایت رسمی دولت تائید و سپس تکذیب شد.
با این حال نشانه هایی که از جمعه گذشته (اول خرداد ماه جاری) به طور آشکاری بروز داده شد نشان ازاین دارد که سخنان مقامات دولتی مقدمه ای برای آغاز عاجل مرحله سوم هدفمندی یارانه ها بوده است.
خداحافظی با بنزین سهمیه ای؟
در اولین نشانه در این راستا جمعه گذشته (اول خرداد ماه جاری) که موعد واریز سهمیه بنزین خردادماه بود شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران در اطلاعیه ای مبهم، صرفا از واریز سهمیه بنزین خرداد برای خودروهای عمومی مانند تاکسی ها، وانت بارها و آژانس ها خبر داد.
این اطلاعیه با اشاره به نکته ظریفی افزود: سهمیه خودروهای سواری شخصی و موتورسیکلت ها در مرحله تصمیم گیری هستند که پس از ابلاغ به این شرکت متعاقبا اعلام خواهد شد. در همین حال مراجعات مردمی نشان داد که سهمیه بنزین خودروها و موتورسیکلت ها به کارت های سوخت واریز نشده است. به دنبال این، منابع خبری سراغ شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی رفتند و علت این موضوع را جویا شدند.
داوود عربعلی، سخنگوی این شرکت ابتدا در گفت وگو با فارس علت واریز نشدن سهمیه بنزین را مشکل نرم افزاری عنوان و اعلام کرد با رفع این مشکل سهمیه بنزین بتدریج به کارت های سوخت خودروهای سواری و موتورسیکلت ها واریز می شود. با این حال روز گذشته این شرکت ورق را برگرداند و مدعی شد مشکل نرم افزاری وجود نداشته و علت این عدم واریز تصمیم گیری های دولتی بوده است؛ به این معنا که دولت سرگرم تصمیم گیری برای تجدید نظر در میزان یا قیمت بنزین است.
در همین حال عصر دیروز مدیرکل روابط عمومی وزارت نفت تقریبا آب پاکی را روی دست همه ریخت و اعلام کرد احتمالا دیگر بنزین سهمیه به کارت های سوخت واریز نشده و خودروهای سواری باید از بنزین آزاد 1000 تومانی استفاده کنند.
به گزارش فارس، اکبر نعمت اللهی دیروز در حاشیه افتتاح سالن کنفرانس ناحیه آبادان شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی، در مورد سهمیه سوخت خودرو های شخصی تصریح کرد: هنوز تصمیم قطعی دراین باره گرفته نشده است، اما به احتمال زیاد این سهمیه واریز نمی شود و خودرو های شخصی از این به بعد با نرخ آزاد سوختگیری می کنند.
وی اظهار کرد: سهمیه سوخت خودرو های عمومی به حساب آنها واریز شده، اما سهمیه سوخت خودرو های شخصی تا این لحظه اعمال نشده است.
نعمت اللهی با بیان این که این موضوع در روز های آینده مشخص می شود، تک نرخی کردن سهمیه سوخت برای خودروهای شخصی را امری مطلوب ارزیابی کرد و گفت: با این کار جلوی فروش غیرقانونی، قاچاق و نگه داشتن بیش از حد سوخت در کارت جلوگیری می شود.
حذف یارانه ثروتمندان
در همین حال خبرنگارجام جم مطلع شد حذف یارانه ثروتمندان با استفاده از راه های جدیدی سرعت گرفته است. بر این اساس ظاهرا یارانه مالکان برخی خودروهای مدل بالای خارجی قطع شده است.
خبرنگار ما با اطلاع از این موضوع با سازمان هدفمندی یارانه ها تماس گرفت و اپراتور پاسخگو با تائید این موضوع اظهار کرد، یارانه مالکان خودروهای مدل بالا که قیمت خودروی آنها از150 میلیون تومان بیشتر باشد قطع شده است و این روند ادامه خواهد داشت.
وی خاطر نشان کرد: اگر این افراد اعتراضی به حذف یارانه شان دارند می توانند از 5 خرداد جاری (پس فردا) به سامانه طراحی شده به نشانی www.yaraneh10.ir مراجعه کرده و اعتراض خود را ثبت کنند. سازمان هدفمندی نیز با همکاری فرمانداری هر شهر اعتراضات را بررسی و پاسخ لازم را ارائه خواهد کرد.
خبرنگار جام جم می نویسد: قرار دادن این تکه های پازل در کنارهم به احتمال زیاد حاکی از آن است که مرحله سوم هدفمندی یارانه ها به صورت چراغ خاموش کلید خورده و دولت احتمالا در حال تست واکنش مردم به این موضوع است.در کنار این به نظر می رسد منظور نظر دولت برای اجرای مرحله سوم هدفمندی یارانه ها 5 خرداد ماه باشد؛ زیرا در این تاریخ سامانه ویژه سازمان هدفمندی یارانه ها برای دریافت اعتراضات باز خواهد شد.
این یارانه، یارانه نیست
در همین حال بهمن آرمان، اقتصاددان در گفت وگو با جام جم اظهار کرد: دولت چاره ای جز حذف یارانه ثروتمندان ندارد و از هر راهی که بتواند برای کاهش تعداد یارانه بگیران استفاده می کند تا با کسری بودجه مواجه نشود. البته یارانه ای که هم اکنون پرداخت می شود در معنای واقعی یارانه نیست. یارانه به این معناست که تنها افراد فقیر و کم درآمد باید از آن بهره مند باشند اما در کشور افراد با درآمد های میلیاردی یارانه نقدی دریافت می کردند که این موضوع از نظر علمی و عملی رد شده است.
وی افزود: اکنون نشست های زیادی برای راه های خروج کشوراز رکود تورمی برگزار می شود تا کارشناسان راهی برای نجات این حوزه پیدا کنند. به این دلیل که رکود باعث شده تا بخش عمرانی که یک ثروت ملی است از هم پاشیده شود و در آینده نه چندان دور ظرفیت ساخت و ساز در کشور کاهش پیدا کند.
این استاد دانشگاه علامه طباطبایی اضافه کرد: اگر درآمد ناشی از حذف یارانه پردرآمدها به بخش عمرانی کشور منتقل شود بیشتر مشکلات کشور اعم از اشتغال و تورم حل خواهد شد؛ در غیر این صورت مانند افغانستان و عراق برای ساخت یک مدرسه باید از شرکت های خارجی کمک بگیریم. دولت باید تا جایی که می تواند از هزینه های جاری خود بکاهد و سرمایه گذاری های عمرانی خود را افزایش دهد.
وی با اشاره به عدم واریز بنزین سهمیه ای در کارت های سوخت تصریح کرد: قیمت بنزین در کشور دو نرخی است و این برای دولت یک چالش اساسی به حساب می آید. به این دلیل که همه افراد حتی ثروتمندان نیز از این یارانه بهره مند می شوند و دولت در این زمان باید فکر اساسی کند لذا اگر براساس گفته های رسانه ها دولت بنزین را تک نرخی کرده باشد گام مهمی در اجرای هدفمندی واقعی برداشته خواهدشد.
اعتراض جایگاه داران به قطع بی خبر سهمیه سوخت
رئیس اتحادیه جایگاه داران سوخت کشور گفت: به رویه قطع سهمیه خودروهای شخصی و موتورسیکلت ها بدون اطلاع قبلی شدیدا معترضیم و اعتراض مکتوب خود را به وزیر نفت هم اعلام کرده ایم.
بیژن حاج محمدرضا در مصاحبه با خبرگزاری صداوسیما افزود: باید 72 یا 48 ساعت قبل این موضوع را به جایگاه های سوخت اعلام کنند تا این جایگاه ها با اطلاع رسانی و نصب اطلاعیه به مردمی که ساعتی قبل از ساعت 24 روز 31 اردیبهشت در مقابل جایگاه ها صف کشیده و منتظر واریز سهمیه بودند، اطلاع مناسبی می دادند.
وی افزود: انجام نشدن این کار ساده، مشکلاتی برای هزاران نفر از هموطنان به وجود آورد و بسیاری از مسافران در جاده ها مجبور شدند بنزین آزاد خریداری کنند، ضمن این که به خاطر فقر اطلاع رسانی مناسب، هزاران حرف و دروغ و شایعه در کشور مطرح شد.
حاج محمدرضا تصریح کرد: در چنین فضایی، یک بار گفتند سامانه هوشمند خراب است که واقعیت نداشت چرا که خودروهای عمومی هم بر همان اساس و روی همان سامانه سوخت خود را می گرفتند و عده ای از مردم هم جایگاه داران و کارگران جایگاه را محکوم کردند و مقصر دانستند در حالی که کمترین تقصیر متوجه آخرین زنجیره توزیع بود.
محمدحسین علی اکبری - گروه اقتصاد