یوکیا آمانو، به بحث درباره نقش آژانس در بررسی های برنامه هسته ای ایران، شامل نظارت بر اجرای توافق هسته ای موقت نوامبر 2013 بین ایران و شش قدرت جهانی پرداخت.
آمانو در این نشست ضمن تشریح فعالیت ها و وظایف آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره اقدامات این نهاد در ارتباط با برنامه هسته ای ایران گفت: مهمترین مسائل پادمانی در سال های اخیر مرتبط با ایران، کره شمالی و سوریه بوده اند. اینها پرونده هایی بسیار متفاوت هستند. آنچه که در میان این پرونده ها مشترک است این است که این کشورها توافقات پادمانی خود را به صورت کامل انجام نداده اند.
وی در ادامه افزود: موضوع ایران در آگوست 2002 آغاز شد یعنی زمانی که رسانه ها گزارش دادند که ایران در حال ساخت تأسیسات زیرزمینی و بزرگ هسته ای در نطنز است که به آژانس قبلا اعلام نشده است. ایران متعاقبا وجود این تأسیسات را پذیرفته و آنها را تحت نظارت آژانس قرار داد.
آمانو در ادامه گفت زمانی که در سال 2009 مدیر کل آژانس شد احساس کرد که "شفاف کردن موضوعات" اولین گام برای حل مسائل است و در گزارشات بعدی کرد که مواد هسته ای اعلام شده توسط ایران از اهداف صلح آمیز خود منحرف نشده اند اما همچنین اعلام کردم که ایران همکاری کافی برای قادر ساختن آژانس به اینکه تمام مواد هسته ای در ایران در فعالیت های صلح آمیز مورد استفاده قرار می گیرند، ارائه نکرده است.
وی با اشاره به اینکه در آن زمان از ایران خواسته که پروتکل الحاقی را اجراء کند و در موضوعات مرتبط با آنچه بعدها ابعاد نظامی احتمالی خوانده شد شفاف سازی کند.
مدیر کل آژانس بعدی در ادامه گفت: گام بعدی این بود که چگونه به این ابعاد نظامی احتمالی بپردازیم. کارشناسان فنی ما سال ها را صرف بررسی و تحلیل انبوه اطلاعاتی کرده اند که از مجموعه متنوعی از منابع مستقل و ایران و نیز برخی کشورهای عضو کسب کرده اند.
وی با اشاره به گزارشی که متعاقب این بررسی ها در سال 2011 منشتر کرد گفت: در آن گزارش اعلام کردم که اطلاعات نشان می دهند ایران فعالیت هایی را در ارتباط با توسعه با تجهیزات انفجار هسته ای انجام داده است. اطلاعات همچنین نشان می دادند که این فعالیت ها پیش از پایان سال 2003 انجام می گرفتند و اینکه برخی از این فعالیت ها شاید ادامه داشته باشند.
آمانو با اعلام اینکه سوءتفاهم هایی درباره این موضوع شده است گفت: آژانس اعلام نکرده است که ایران دارای تسلیحات هسته ای است. ما درباره ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته ای ایران بر اساس اطلاعاتی که داریم نتیجه گیری نکرده ایم. آنچه ما گفته ایم این است که ایران باید این موضوعات را شفاف نمایند زیرا اطلاعات معتبری وجود دارد که نشان می دهند ایران وارد چنین فعالیت هایی شده است.
وی با اشاره به اینکه ایران بر اساس تعهداتی که بر اساس توافقنامه موقت ژنو متقبل شده، همکاری نسبتا خوبی با آژانس داشت گفت: با این حال از تابستان 2014 پیشرفت در پیاده سازی تمهیداتی که مورد توافق قرار گرفته اند، کند شد. دو اقدام مهم که باید دو ماه پیش انجام می شدند هنوز انجام نگرفته اند. آژانس از ایران دعوت کرد که تمهیدات عملی جدیدی برای گام های بعدی همکاری پیشنهاد دهد اما هنوز این کار را انجام نداده است.( تسنیم)