اولین شب قدر ماه رمضان فرا رسید؛ شبی که با استغفار، دعا، نماز و شبزندهداری به روزهای روشن نصر و پیروزی منتهی خواهد شد.
امشب علی(ع) به محراب شهادت میرود؛ حیدر کرار میرود تا حقیقت وجودش را در محراب نماز برای همیشه تاریخ جاودانه کند و چه شب ارزشمندی است امشب که ما هم خود را به دامان پر مهر علی(ع) برسانیم و با او به عبادت و بندگی بنشینیم. اما امشب با شبهای قدر سالهای گذشته تفاوت دارد؛ امشب داغ ما تازهتر است، زخم شمشیر را بیشتر بر جانمان حس میکنیم و با خداوند حرفهای بیشتری برای گفتن داریم.
امشب در میانه جنگ احزاب قرن ۱۵ هجری، باز هم دشمنان دست در دست هم آمدهاند ولی ما همانند همیشه علی(ع) را در سپاهمان داریم. امشب یک ملت سرافراز با سربلندی در مقابل خداوند خواهد ایستاد و برای پیروزی جبهه حق علیه باطل دعا خواهد کرد.
هیچ شبی به فضیلت امشب نیست و ما برای بهرهمندی از بلندای اطاعت و بندگی این شب میتوانیم اعمال مختلفی انجام دهیم.
اعمال شبهاى قدر بر دو نوع است؛ اول اعمالی که در هر سه شب بايد انجام داد و ديگری اعمالی كه مخصوص هر شب است.
اعمال مشترک شبهای قدر
۱. غسل: علاّمه مجلسى فرموده بهتر است غسل اين شبها در هنگام غروب آفتاب انجام گيرد كه نماز شام را با غسل بخواند.
۲. دو ركعت نماز كه در هر ركعت پس از سوره «حمد»، هفت مرتبه «توحيد» خوانده و پس از فراغت از نماز ۷۰ مرتبه بگويد، أَسْتَغْفِرُاللّه وَ أَتوبُ الَيْهِ. در روايت نبوى است: كه از جاى برنخيزد تا خدا او و پدر و مادرش را بيامرزد.
۳. قرآن مجيد را باز كند و در برابر خود گرفته و بگويد: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِكِتَابِكَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِيهِ وَ فِيهِ اسْمُكَ الْأَكْبَرُ وَ أَسْمَاؤُكَ الْحُسْنَى وَ مَا يُخَافُ وَ يُرْجَى أَنْ تَجْعَلَنِي مِنْ عُتَقَائِكَ مِنَ النَّارِ؛ خدایا از تو درخواست میكنم به حق كتاب نازل شدهات و آنچه در آن است و در آن است نام بزرگترت و نامهاى نيكوترت و آنچه بيمانگيز است و اميدبخش، اينكه مرا از آزادشدگان از آتش دوزخ قرار دهى؛ اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ وَ بِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِيهِ وَ بِحَقِّكَ عَلَيْهِمْ فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ؛ خدايا به حق اين قرآن و به حق كسی كه آن را بر او فرستادى و به حق هر مؤمنى كه او را در قرآن ستودى و به حق خود بر آنان، پس احدى شناساتر از تو به حق تو نيست» و سپس هر حاجتی كه دارد بخواهد.
۴. قرآن به سرگرفتن در شب قدر و خدا را به چهارده معصوم سوگند دادن .
۵. خواندن زیارت امام حسین (ع) در شب قدر.
۶. اين شبها را احيا بدارد؛ روايت شده هر كه شب قدر را احيا بدارد، گناهانش آمرزيده مىشود. هرچند به شماره ستارگان آسمان و سنگينى كوه ها و پيمانه درياها باشد.
۷. صد ركعت نماز بجا آورد كه فضليت بسيار دارد و بهتر آن است كه در هر ركعت پس از سوره «حمد»، ۱۰ مرتبه «توحيد» بخواند.
۸. اين دعا را بخواند: اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ لَكَ عَبْداً دَاخِراً لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا أَصْرِفُ عَنْهَا سُوءاً أَشْهَدُ بِذَلِكَ عَلَى نَفْسِي وَ أَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ قُوَّتِي وَ قِلَّةِ حِيلَتِي فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي وَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَ أَتْمِمْ عَلَيَّ مَا آتَيْتَنِي فَإِنِّي عَبْدُكَ الْمِسْكِينُ الْمُسْتَكِينُ الضَّعِيفُ الْفَقِيرُ الْمَهِينُ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِي نَاسِياً لِذِكْرِكَ فِيمَا أَوْلَيْتَنِي وَ لا [غَافِلا] لِإِحْسَانِكَ فِيمَا أَعْطَيْتَنِي وَ لا آيِساً مِنْ إِجَابَتِكَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّي فِي سَرَّاءَ [كُنْتُ ] أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ أَوْ عَافِيَةٍ أَوْ بَلاءٍ أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ؛ خدايا شام كردم درحالی كه براى تو تنها بنده كوچك و خوارى هستم كه براى خويش سود و زيانى را به دست ندارم و نمى توانم از خود پيش آمد بدى را بازگردانم، به اين امر بر خويش گواهى مىدهم و در پيشگاهت به ناتوانى و كمى چارهام اعتراف مىكنم، خدايا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و آنچه را به من و همه مردان و زنان مؤمن، از آمرزش در اين شب وعده دادى، وفا كن و آنچه را به من عنايت فرمودهاى كامل ساز كه من بنده بيچاره، درمانده، ناتوان، تهيدست خوار توام.
خدايا مرا فراموشكننده ذكرت قرار مده، در آنچه سزاوار آنم فرمودى و نه فراموشكننده احسانت در آنچه عطايم نمودى و نه نااميد از اجابتت، گرچه مدّت زمانى طولانى گردد، چه در خوشى يا ناخوشى، يا سختى، يا آسانى، يا عافيت، يا بلا، يا تنگدستى، يا در نعمت، همانا تو شنونده دعايى.
اين دعا را كفعمى از امام زين العابدين (ع) روايت كرده كه در اين شبها، در حال قيام و قعود و ركوع و سجود مىخواندند. علاّمه مجلسى فرموده: بهترين اعمال در اين شبها، درخواست آمرزش و دعا است برای حوائج دنيا و آخرت خود و پدر و مادر و خويشان و برادران و خواهران مؤمن، چه آنان كه زندهاند و چه آنان كه از دنيا رفتهاند و خواندن اذكار و صلوات بر محمّد و آل محمّد (ع) به هر اندازه كه بتواند و در بعضى از روايات وارد شده: دعای جوشن كبير را در اين سه شب بخواند.
اعمال مخصوص شب نوزدهم رمضان
اين شب با عظمت آغاز شبهاى قدر است و شب قدر آن شبى است كه در طول سال، شبى به خوبی و فضليت آن يافت نمىشود. عمل در اين شب از عمل در طول هزار ماه بهتر است و تقدير امور سال در اين شب صورت میگيرد و فرشتگان و روح كه اعظم فرشتگان الهى است؛ در اين شب به اذن پروردگار به زمين فرود میآيند و به محضر امام زمان(عج) مىرسند و آنچه را كه براى هر فرد مقدّر شده، بر آن حضرت عرضه میدارند.
در اعمال این شب آمده است؛ اول: «صد مرتبه أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ»؛ دوم: «صد مرتبه اللَّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ»؛ سوم بخواند: «اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ فِی الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ فِی رِزْقِی وَ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا و بجاى این کلمه حاجت خود را ذکر کند».