موج تفرقهافکنی از ریاض تا استانبول کشیده شد
ویروس آلسعود
سیزدهمین نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در استانبول، دیروز در حالی پایان یافت که در بزرگترین اجلاس کشورهای مسلمان، اثری از شعار این نشست «وحدت و همبستگی برای صلح و عدالت» به چشم نمیخورد و با اقدامات تفرقهافکنانه آل سعود، همچنان سایه تفرقه و اختلاف بر سر کشورهای مسلمان باقی ماند.
در بیانیه پایانی این نشست که به دلیل مخالفتهای قاطع ایران در نشست دیروز قرائت نشد، با تلاشهای عربستان بندهایی علیه کشورمان گنجانده شده بود.
غیبت اعتراضی روحانی و ظریف در نشست پایانی
اما این اقدام تفرقهافکنانه عربستان که پیش از این در نشست سهشنبه وزیران خارجه با واکنش قاطع محمدجواد ظریف، وزیرخارجه کشورمان روبهرو شده بود و وی به رژیم سعودی هشدار داده بود که مسائل دوجانبه را به نشستهای چند جانبه نکشانند، این بار نیز با اعتراض مقامات جمهوری اسلامی ایران روبهرو شد و حسن روحانی و محمد جواد ظریف، رئیسجمهور و وزیر امور خارجه ایران در اعتراض به بندهای ضدایرانی در بیانیه پایانی در این نشست حضور پیدا نکردند.
همین اقدام اعتراضی و واکنشهای پیشین تیم وزارت خارجه کشورمان باعث شد تا بیانیه پایانی که حاوی بندهای ضدایرانی بود در اختتامیه اجلاس، قرائت نشود و عربستان در تلاشهای ضدایرانیاش ناکام شود.
رئیسجمهور کشورمان پیش از اقدام اعتراضی دیروز هیات ایرانی در نرفتن به نشست پایانی، در سخنرانی خود در نشست روز پنجشنبه اجلاس سران کشورهای اسلامی تاکید کرده بود: از اجلاس سازمان همکاری اسلامی که به نام وحدت برگزارشده است، نباید هیچگونه پیامی که به تفرقه در میان امت اسلامی دامن بزند برخیزد و هر حرکت تفرقهافکنانهای از آنجا که اجماع این سازمان و امت اسلامی را به همراه ندارد و با فلسفه تشکیل این سازمان در تعارض است، قطعا بیاعتبار است. روحانی در سخنرانی خود افزوده بود: برای همه روشن است که نه عربستان مشکل ایران است و نه ایران مشکل عربستان. مشکل اصلی، جهل و تعصب و خشونتورزی است. معضل همه ما، اختلافات در جهان اسلام است.
سازمان همکاری اسلامی، پشیمان خواهد شد
سیدعباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران پیشتر با اشاره به اینکه بیانیه اجلاس سران سازمان همکاری اسلامی شامل بندهایی علیه ایران و جنبش حزبالله لبنان خواهد بود، گفت، سازمان همکاری اسلامی از مواضع ضد ایرانی خود پشیمان خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، وی در ارتباط تلفنی با بخش خبری 21 فضای این کنفرانس را مغایر با اهداف این نشست عنوان کرد و افزود: همبستگی، اتحاد و همفکری از نشانههای بارزی بود که در این نشست و میان کشورهای مسلمان دیده نمیشد که البته این مشکل، ریشهای کهن دارد.
عراقچی با اشاره به نشست وزیران خارجه که پیش از اجلاس سران برگزار شده بود، درباره بندهایی که ضدایران تصویب و در این نشست قرائت شد گفت: این بندها مربوط به حادثه منا و پس از آن حمله به سفارت عربستان در ایران بود که با شیطنت سعودیها در زمان غیبت ایران در این جلسات مطرح و تصویب شد.
تکذیب ملاقات روحانی و سلمان
در حالی که اختلافات عربستان و جمهوری اسلامی ایران بر اجلاس سران کشورهای اسلامی سایه انداخته بود، سی.ان.ان در خبری مدعی شد رئیس جمهوری اسلامی ایران و پادشاه عربستان در حاشیه اجلاس استانبول با یکدیگر دیدار کردهاند که این خبر بلافاصله از سوی مسئولان کشورمان تکذیب شد.
سیدعباس عراقچی در این باره گفت: هیچ ملاقاتی بین ما و هیات سعودی در هیچ مقطعی نه در سطح کارشناسی، نه در سطح وزرا و نه در سطح رئیسجمهور، صورت نگرفته و قراری برای این کار نداشتیم و هیچ ملاقاتی جز دیدارهایی که اخبارشان منتشر شده، نداشتهایم.
وی با بیان اینکه خبرسازی سی.ان.ان جای تعجب دارد افزود: مشکل ما و عربستان ملاقات کردن یا نکردن نیست، بحث سیاستهای غلطی است که باید دولت سعودی آنها را اصلاح کند تا زمینه ارتباط دو کشور فراهم شود.
دیدارهای دوجانبه روحانی
گرچه رئیسجمهور کشورمان در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری اسلامی با پادشاه عربستان دیدار نداشت، اما رایزنیهای دوجانبهای میان حسن روحانی و سران تعداد زیادی از کشورهای حاضر در استانبول برگزار شد.
پادشاه برونئی دارالسلام، رئیسجمهور سنگال، معاون رئیسجمهور اندونزی، رئیس مجلس عمان، رئیس مجلس سنای الجزایر، رئیسجمهور آذربایجان و رئیس اجرایی دولت وحدت ملی افغانستان از جمله مسئولان کشورهای خارجی بودند که با حسن روحانی، رئیسجمهور کشورمان دیدار کردند. روحانی پس از پایان برنامههایش در استانبول، برای رایزنیهای دوجانبه با مقامات کشور ترکیه به آنکارا رفت.
هشدار روحانی
مراسم استقبال اردوغان از سران هیاتهای حاضر در اجلاس استانبول در حالی برگزار شد که تصاویر منتشر شده از ملاقات کوتاه روحانی با وی، تفسیرهای زیادی را به همراه داشت. برخی رسانهها، حرکات دست هشدارگونه روحانی به رئیسجمهور ترکیه را به دلیل تلاش رژیم سعودی برای گنجاندن بندهای ضدایرانی در بیانیه پایانی اجلاس، تفسیر کردند.