مطابق قانون بودجه، دولت قرار بود یارانه پردرآمدها را حذف کند، اما تماسهای افراد حذفشده از فهرست یارانهبگیران با روزنامه جامجم و اظهارنظر آنها نشان میدهد سازوکار دولت برای حذف یارانه پردرآمدها مشخص نیست.
به گزارش جامجم، دولت هیچگاه معیارها و شرایط حذف یارانه را رسما اعلام نکرده و مشخص نیست که خانوارها بر چه اساسی از دریافت یارانه نقدی محروم میشوند. ولی آخرین آمار ارائه شده از سوی سازمان هدفمندی یارانهها حاکی از کنار گذاشتن حدود 3/3 میلیون نفر از دریافت یارانه نقدی است که از این تعداد حدود 870 هزار نفر به حذف یارانه خود اعتراض کردند و پس از بررسی شرایط معترضان، یارانه حدود 561 هزار نفر دوباره برقرار شده است که این حجم برقرار شدن دوباره یارانهها (حدود دوسوم) بیانگر غیراصولی بودن حذفها میباشد. آمار اعلامی سازمان هدفمندی از تعداد حذفشدگان و میزان بالای اعتراضها و بازگشتیها به جمع یارانهبگیران، مهر تائیدی بر عدم توانایی پایگاههای اطلاعاتی دولت برای حذف پردرآمدهاست؛ البته اگر پایگاه اطلاعاتی در میان باشد.
بانک اطلاعاتی نداریم
دکتر مهدی تقوی، کارشناس اقتصادی در این باره به جامجم گفت: دولت هنوز اطلاعات مورد نیاز را برای بانک اطلاعاتی خود به صورت جامع، جمعآوری نکرده و به همین دلیل در حذف یارانهها دچار خطا شده است. وی افزود: دولت باید معیارهای شناسایی پولدارها را تقویت کند تا به اشتباه، یارانه افراد فقیر حذف نشود.
حذف یارانهها براساس شغل
همچنین دکتر غلامرضا مصباحیمقدم، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس در گفتوگو با جامجم اظهار کرد: دولت باید سازوکاری را تعیین کند که کمترین ضریب خطا را داشته باشد که در نظر گرفتن شغل، بهترین گزینه میتواند باشد.
وی ادامه داد: اگر بخواهیم یارانهبگیران را براساس شغل فهرست کنیم، میتوانیم بگوییم قضات، استادان دانشگاه، نمایندگان مجلس، وکلا، ائمهجمعه، پزشکان متخصص، صاحبان صنایع و مدیران در سطوح میانی به بالا در دستگاههای اجرایی و همانهایی که حقوقهای پنج میلیون 9 میلیون و ده میلیون تومان دریافت میکنند از فهرست یارانهبگیران حذف شوند و به کسانی که نیازمند هستند، یارانه بیشتری تعلق بگیرد.
مصباحیمقدم تصریح کرد: دولت باید نیازمندان، یعنی افرادی که تحتپوشش کمیته امداد و بهزیستیاند یا در صف انتظار برای پذیرش هستند و بهطور عمده کسانی را که در روستاها زندگی میکنند و زندگی بسیار سادهای دارند، مورد حمایت قرار دهد. اگر چنین اتفاقی بیفتد، حق به حقدار رسیده است، زیرا این یارانه نقدی حقی نیست که برای همه باشد. یارانه یعنی کمک، کمک را به نیازمند میدهند نه به ثروتمند.
درآمد، ملاک حذف یارانه نباشد
دکتر محمد جلیلی، کارشناس اقتصادی نیز به جامجم گفت: دولت بر اساس قانون بودجه، موظف است حدود شش میلیون یارانهبگیر پولدار را از فهرست دریافت یارانه دولتی حذف کند، اما گسترش اعتراضهای مردم نشان میدهد که معیار حذف یارانه افراد تنها گزینه درآمد است. وی افزود: برای حذف یارانه پردرآمدها باید سه گزینه داراییها، درآمد ـ هزینه و نقدینگی را در نظر گرفت، اما ظاهرا دولت تنها مورد درآمد را در نظر گرفته و اقدام به حذف یارانه افراد میکند. ممکن است فردی دو میلیون تا دو میلیون و 500 هزار تومان درآمد داشته باشد، اما باید تعداد خانوار این فرد هم مورد توجه قرار گیرد. ممکن است او دارای سه یا چهار فرزند باشد که حذف یارانه این افراد برخلاف سیاستهای جمعیتی رهبر معظم انقلاب است.
جلیلی ادامه داد: ملاک درآمد برای حذف یارانه باعث میشود تا افراد کمدرآمد از فهرست یارانهبگیران حذف شوند، اما افرادی که درآمد ـ هزینه آنها مشخصکننده اوضاع مالیشان نیست و پولدار هستند، همچنان یارانه دریافت کنند. وی تصریح کرد: همچنین نباید بهصورت تصادفی و آدرسی اقدام به حذف یارانه کرد به این دلیل که احتمال دارد فردی دارای یک خانه باشد که به وی ارث رسیده باشد و آن ملک 500 میلیون تومان ارزش داشته باشد، اما این فرد نمیتواند خانه خود را بفروشد تا هزینه خانوادهاش را پوشش دهد.
از سوی دیگر، دولت باید معیار خود را برای حذف یارانه به صورت مشخص و شفاف اعلام کند. اینکه شما دارای یک خودروی گرانقیمت هستید و فرد تکذیب میکند، حتما یک جای کار دارای ایراد و اشکال است.
دولت به وعده خود عمل نکرد
همچنین محمدرضا پورابراهیمی، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه سال 95 به جامجم گفت: دولت هنگام بررسی لایحه بودجه امسال، پیشنهاد مجلس برای بررسی درآمد ـ هزینه خانوارها را رد کرد و وعده داد که رأسا نسبت به راهاندازی بانک جامع اطلاعاتی و شناسایی افراد پولدار اقدام کند. اما شواهد و مراجعه پیاپی مردم به بنده و سایر نمایندگان نشان میدهد که چنین بانک اطلاعاتی ایجادنشده و یارانه افراد متوسط و کمدرآمد در حال حذف است.
توضیحات مسئول حذف یارانه
برای روشن شدن ماجرا با دکتر احمد میدری، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی که مسئول مستقیم طرح شناسایی پولدارها و حذف یارانه آنهاست، تماس گرفتیم، اما وی حاضر به صحبت از طریق تلفن نشد و وعده داد در روزهای آینده بهطور مفصل درباره معیارهای حذف یارانه مردم، توضیح دهد.
واریز یارانه فردی که با جامجم گفتوگو کرده بود
دو هفته پیش روزنامه جامجم گزارشی درباره حذف یارانه کمدرآمدها منتشر کرد و به عنوان مثال، از حذف یارانه فردی به نام خسروی فاقد خانه ملکی و خودرو با حقوق حدودا یک میلیون تومانی با سه فرزند، خبر داد، چند روز پس از چاپ گزارش روزنامه جامجم، آقای خسروی به خبرنگار ما گفت که همان روز از سازمان هدفمندی یارانهها با او تماس گرفته و گفتند چرا در این باره مصاحبه کردی. به گفته این شهروند، همان شب یارانه او دوباره به حسابش واریز شد.
محمدحسین علیاکبری
اقتصاد