با توجه به اهمیت بحث سبک زندگی نکاتی مورد اشاره قرار می گیرد :
یک-سبک زندگی : یا همان چگونه زیستن از مفاهیمی است که برای تبیین آن باید بسیار دقت نمود چرا که موضوعی حساس و در ارتباط با حیات فردی و اجتماعی انسان میباشد و نشان دهنده مسیر انسان برای حرکت فردی و اجتماعی است .
می توان سبک زندگی را الگویی دانست که انسانها در ابعاد فردی و جمعی با رعایت آن جهت رسیدن به سعادت حرکت می کنند.. و دونوع الگو می شود در اینجا ارائه کرد اسلامی وغیر اسلامی
. اگر سبك زندگي بخواهد اسلامي باشد، عوامل مؤثر در آن عبارت است؛ از باورهاي اسلامي، و حاکم بودن ارزشهاي اسلامي و به تعبير ديگر، بايد فرهنگ اسلامي در آن حاکم باشد.
و سبک زندگي اسلامي يعني رفتارهاي انساني که متأثر از فرهنگ اسلامي است.
سبك زندگي غيراسلامي نيز آن است كه فرهنگ غيراسلامي بر آن حاكم باشد
دو -اهميت آشنايي با سبك زندگي اسلامي:
الف : ما اگر از منظر معنویت نگاه کنیم - که هدف انسان، رستگارى و فلاح است - باید به سبک زندگى اهمیت دهیم؛
ب: اگر به معنویت و رستگارى معنوى اعتقادى هم نداشته باشیم، براى زندگى راحت،وبرخورداراز امنیت رواني و اخلاقى، باز پرداختن به سبک زندگى مهم است
وبه بیان دیگر می شود گفت که هدف ملت ایران و هدف انقلاب اسلامى، ایجاد یک تمدن نوین اسلامى است؛ - این تمدن نوین دو بخش دارد:
1- ابزارى ؛(سخت افزار ) كه عبارت است از همین ارزش هائى که ما امروز به عنوان پیشرفت کشور مطرح می کنیم: علم، اختراع، صنعت، سیاست، اقتصاد، اقتدار سیاسي و نظامى، اعتبار بینالمللى ،تبلیغ و ابزارهاى تبلیغ؛
اینها همه بخش ابزارى تمدن است؛ وسیله است. البته ما علىرغم فشارها و تهدیدها و تحریم ها در این بخش در کشور پیشرفت خوبى داشتهایم. کارهاى زیاد و خوبى شده است
2- نرمافزارى -بخش اصلى و اساسى وحقیقى تمدن است كه متن زندگى ما را تشکیل می دهد؛ که همان سبک زندگى است. مثل مسئله خانواده، سبک ازدواج، نوع مسکن، نوع لباس، الگوى مصرف، نوع خوراک، مسئلهى کسب و کار، رفتار ما : در فعالیت سیاسى ، با پدر و مادر، همسر، فرزند، رئیس، مرئوس، دوست دشمن، سفرهاى ما، نظافت و..... اینها آن بخشهاى اصلى تمدن است، که متن زندگى انسان است ...
. اگر ما در این بخشى که متن زندگى است، پیشرفت نکنیم، همهى پیشرفت هائى که در بخش اول کردیم، نمی تواند ما را رستگار کند؛ نمی تواند به ما امنیت و آرامش روانى ببخشد؛ همچنان که مىبینید در دنیاى غرب نتوانسته است .
سه -انسان برای رسیدن به سعادت وکمال باید تعاملات و روابطی داشته باشد که میتوان این روابط را اینگونه تقسیم بندی نمود :
۱- ارتباط انسان با خداوند
- ارتباط انسان با خویشتن
۳- ارتباط انسان با انسانهای دیگر
۴- ارتباط انسان با طبیعت و جهان خارج
در خصوص هریک از موارد بالا و چگونگی و کم و کیف آنها مطالبی کلی و جزیی در منابع اسلامی ( قران و روایات وسیره حضرت رسول اکرم (ص وائمه اطهار (ع) ) بیان شده است .از چگونگی برقراری ارتباط با خداوند و روشهای آن تا چگونگی برخورد با دوست ،همسایه ،همسر ،فرزند، استاد، قاضی ،حاکم ،خدمت گذار، مستضعفین ، فقرا و سرمایه داران و همچنین چگونگی تعامل با حیوانات و طبیعت .
میتوان به این موارد بیان کیفیت روابط را نیز اضافه نمود مانند آداب حکومت داری و سیاست ، آداب جنگ و صلح . آداب مربوط به رفتارهای اقتصادی حاکمیت و مردم .
وباید اصل اساسی و حاکم بر تمامی این قواعد و آداب و دستورات را، عمل بر طبق عدل و توجه به مفهوم عدالت در همه زمینه ها معرفی کرد؟
چهار : نمونه هایی از رهنمودهای قرآن در راستای سبك زندگی:
1- . چهار عامل موفقیت: (وَ ابْتَغِ فیما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصیبَكَ مِنَ الدُّنْیا وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْكَ وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِی الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُفْسِدینَ : ( القصص : 77)
و با آنچه خدایت داده سراى آخرت را بجوى و سهم خود را از دنیا فراموش مكن، و همچنانكه خدا به تو نیكى كرده نیكى كن و در زمین فساد مجوى كه خدا فسادگران را دوست نمىدارد
با چهار عامل موفقیت و به عبارتی دیگر سبك زندگی در این آیه آشنا می شویم
الف : باید به فکر آینده باشیم (وَ ابْتَغِ فیما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ)
این آینده نگری هم می تواند نسبت به سرای آخرت باشد كه این قسمت از آیه به آن اشاره دارد و هم میتواند نسبت به دنیایی كه در آن زندگی می كنیم باشد بدین صورت كه ما از هم اكنون برای زندگی خود برنامه ریزی كنیم و اهدافی را كه قرار است به آنها برسیم تعیین كنیم و در مرحله بعد برای رسیدن به آن اهداف نهایت سعی و تلاش خود را بكار ببندیم.
ب: زیبایی های دنیا را از دست نده و سهم خود را از دنیا فراموش مكن
از لذت های مشروع دنیا استفاده كنیم و خود را محروم از آنها نكنیم
ج: خوبی کن (وَ أَحْسِنْ کَما أَحْسَنَ اللّه إِلَیْکَ: و همچنانكه خدا به تو نیكى كرده نیكى كن)
همانطور که دوست دارید در مواقع نیاز کسی به فریاد شما برسد و دست شما را بگیرد شما نیز نسبت به دیگران این گونه عمل کنید.همانطور كه دوست دارید دیگران نسبت به شما رفتار خوبی داشته باشند،شما نیز نسبت به دیگران همان رفتار را از خود بروز دهید .
د: نمک بخور نمکدان نشکن ( وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِی الْأَرْضِ: إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُفْسِدینَ: و در زمین فساد مجوى كه خدا فسادگران را دوست نمىدارد)
و آخرین قانون اینکه نعمت ها و امکاناتی را که در اختیار دارید همیشه در راه درست و صحیح استفاده کنید که این امر سبب می شود تا به امکانات بیشتری در زندگی دست پیدا کنید..
2- دعوت به : انجام کارهای نیک وترک کارهای بد : تعاونوا علی البر و التقوی و لاتعاونوا علی الاتم و العدوان ( مائده / 2 )
2- دعوت به عدالت
3- دعوت به احسان ونیکوکاری :
4-بخشش به خویشاوندان : ان الله یامر بالعدل والاحسان وایتاء ذی القربی وینهی عن الفحشاء والمنکر (نحل /90 )
5- دعوت به زندگی جاودانه : یا ایها الذی امنوااستجیبوا لله وللرسول اذا دعاکم لما یحییکم (انفال /24)
6- دعوت به تفکر : کذالک نفصل الایات لقوم یتقکرون ( یونس/24)
7- توکل واعتماد بخدا : فتوکل علی الله ان الله یحب المتوکلین (آل عمران / 159 )
8-دعوت به تلاش: لیس للانسان الا ما سعی
9- سفارش اکید به نیکی به والدین : وقصی ربک ان لا تعبدوا الا ایاه وبالوالدین احسانا
10- اعتدال دراقتصاد : والذین اذا انفقوا لم یسرفوا ولم یقتروا .
البته اقتصاد ومیانهروی به معنی بخل به فرزندان و خانواده نیست، بلکه به معنی هزینه کردن بر اساس برنامهریزی دقیق است.
11-پرهیز از سخن غیرعالمانه : ( سبك زندگي قراني علم محور وآگاهي محور )
ولا تقف ما لیس لک به علم
12- هشدار از پیروی شیطان واطاعت از خدا وحرکت در راه مستقیم :
الم اعهد الیکم یا بنی آدم ان لاتعبدوا الشیطان انه لکم عدو مبین ان اعبدونی هدا صراط مستقیم
خلاصه كلام آنكه آیات الهی به بهترین نحو سبك زندگی را برای ما معرفی كرده اند سبكی كه اگر آن را در زندگی خود پیاده كنیم موفقیت در دنیا و آخرت برای ما تضمین شده است .
موثق
مسئول اداره تبلیغات اسلامی شهرستان بستان آباد