پس از انصراف غلامعلی حدادعادل و محمدرضا عارف از نامزدی انتخابات ریاستجمهوری، رایزنیهای انتخاباتی برای وحدت بیشتر نامزدهای حاضر در عرصه بشدت ادامه دارد و این احتمال وجود دارد دامنه تغییرات صفبندیهای انتخاباتی که در روزهای اخیر بوجود آمده است، گسترش یابد.
دو نامزد انتخاباتی که در روزهای گذشته انصراف دادهاند، یکی وابسته به جریان اصولگرا و دیگری وابسته به جریان اصلاحطلب بودند و برهمین اساس میتوان انتظار داشت بیشتر افرادی که قصد رای دادن به یکی از این دو نامزد را داشتند به افرادی که نزدیکترین دیدگاهها را با هریک از آنها داشتهاند، رای میدهند.
در اولین روزهای پس از تائید صلاحیت نامزدها کارشناسان معتقد بودند انتخابات پیشرو یک انتخابات چند قطبی است که در یک طرف آن آرای سبد اصولگرایان میان نامزدهایی چون سعید جلیلی، قالیباف، ولایتی، حدادعادل و رضایی پخش میشود و آرای اصلاحطلبان و جریان نزدیک به هاشمی هم به عارف و حسن روحانی تعلق میگیرد و محمد غرضی هم آرای مربوط به خود را دارد و به این ترتیب با پخش آرا میان نامزدها، تکلیف انتخابات در مرحله دوم تعیین میشود.
اما هرچه از زمان تبلیغات گذشت و فضای انتخابات داغتر شد تحولات سیاسی، شرایط را بیش از قبل دگرگون کرد. از یک سو تشکلهای سیاسی رفتهرفته موضع خود را نسبت به نامزدها مشخص کردند و آنها که از حمایت بیشتری برخوردارند عزمشان برای ادامه جزمتر شد.
در همین خصوص بیشتر تشکلهای اصولگرا از جمله جبهه پیروان خط امام و رهبری از ولایتی حمایت کردهاند و رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هم با صدور بیانیهای نظر مثبت اکثر اعضای این تشکل سیاسی را نسبت به این نامزد اصولگرا اعلام کرد. جلیلی هم از حمایت جبهه پایداری برخوردار است و حدادعادل هم از حمایت جمعیت ایثارگران و رهپویان انقلاب اسلامی برخوردار بود و دیگر نامزدهای اصولگرا از حمایت خاصی در میان احزاب تاثیرگذار برخوردار نبودند.
در کنار این حمایتهای تشکلی از نامزدها، یکی از عواملی که به داغ شدن انتخابات و ایجاد صفبندیهای جدید منجر شد مناظرههای تلویزیونی آنها بود.
بعد از برگزاری مناظرهها و بخصوص مناظره جمعه گذشته، شرایط تا حد زیادی متفاوت شد و در این مناظره، اختلاف میان اعضای ائتلاف سهگانه بیش از پیش نمود پیدا کرد.
از سوی دیگر بر اساس نتایج نظرسنجیها جمعیت زیادی با مشاهده مناظرههای انتخاباتی، درباره نامزد مورد نظر خود به نتیجه رسیدند و برگزاری این مناظرهها بخشهای زیادی از جامعه را به جمعبندی نهایی رساند.
آنطور که تحلیلها نشان میدهد بالا و پایین شدن اقبال مردم به نامزدهای مختلف بعد از برگزاری مناظرهها، دو جناح اصولگرا و اصلاحطلب را به این جمعبندی رساند که در نحوه حضور در انتخابات تجدیدنظر کنند، زیرا امیدها و هراسهای هردو طرف در خصوص پیروزی یا واگذاری نتیجه انتخابات به رقیب بیشتر شد.
بر همین اساس چهرههای تاثیرگذار در هر دو طرف بخصوص در میان اصولگرایان، ضرورت منسجم شدن نامزدها با یکدیگر را بیش از گذشته احساس کردند و بر همین اساس بود که غلامعلی حدادعادل، روز دوشنبه با صدور بیانیهای رسما از حضور در انتخابات کنارهگیری کرد و در خصوص دلایل کنارهگیریاش از این عرصه توضیح داد: با در نظر گرفتن واقعیتهای پیش رو در صحنه انتخابات و با توجه به نیت و انگیزهای که از آغاز حضور در ائتلاف داشتهام به عهد خود وفا میکنم و انصراف خود را از نامزدی انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران اعلام میکنم تا به سهم خود به پیروزی اصولگرایی در این انتخابات کمک کرده باشم.
در سوی دیگر نیز گروهی از اصلاحطلبان در جلسههایی با نمایندگان محمدرضا عارف و حسن روحانی، برای ائتلاف این دو نامزد انتخاباتی تلاش کردند و سرانجام توانستند عارف را به کنار رفتن از عرصه انتخابات قانع کنند.
بر همین اساس بامداد دیروز، محمدرضا عارف با صدور بیانیهای با اشاره به این که سیدمحمد خاتمی، حضور او را در عرصه به مصلحت ندانسته است، اعلام کرد: از آنجا که از ابتدای ورودم به عرصه انتخابات بارها بر موضع تمکین از اجماع با محوریت جناب آقای خاتمی تاکید کردهام و همچنین براساس منشور اخلاق انتخاباتی منتشر شده از سوی اینجانب، خود را متعهد به رعایت اخلاق و انجام تعهداتم میدانم. بنابراین با عنایت به نظر صریح جناب آقای خاتمی و تجارب انتخابات دو دوره گذشته ریاستجمهوری، انصراف خود را از ادامه رقابتهای انتخاباتی اعلام میدارم. وی در بیانیه خود با بیان این که گذشتن از حق خویش به نفع ملت بزرگ و ایران سربلند را مصداق روشن اصلاحطلبی واقعی میدانم، نوشته است: از آنجا که اعتقاد دارم شرکت در انتخابات، هم حق و هم تکلیف است، از مردم همواره سرافراز ایران صمیمانه میخواهم با حضور پرشور در انتخابات بیست و چهارم خردادماه، عزت و بقای جمهوری اسلامی و عظمت ایران و خلق حماسه سیاسی را ادامه بخشند. اما عارف بر خلاف انتظاری که از او میرفت در بیانیه خود از روحانی حمایت نکرد.
تلاش اصولگرایان
با انصراف حدادعادل و عارف، رقابت میان دو جناح سیاسی اصلی کشور یعنی اصولگرایی و اصلاحطلبی بار دیگر داغ شده است و هر یک از این دو جریان با امیدواری به پیروزی بر رقیب بهتلاش خود در روزهای باقیمانده، افزوده است.
البته شرایط هر یک از دو جناح با یکدیگر تفاوت دارد، چرا که در حال حاضر در جناح اصلاحطلبان تنها یک نامزد یعنی روحانی حضور دارد و در جناح مقابل یعنی اصولگرایی، جلیلی، قالیباف، ولایتی و محسن رضایی هریک بخشهایی از سبد آرای این جریان را به خود اختصاص دادهاند و محمد غرضی هم به عنوان یک نامزد مستقل، رای مشخصی دارد.
بر همین اساس بسیاری از اصولگرایان برای افزایش شانس پیروزی خود در انتخابات معتقدند نامزدهای این جریان باید بیش از پیش منسجم عمل کنند و برای جمع آرای این جریان روی یک نفر، رایزنیها میان فعالان این طیف سیاسی در جریان است تا برخی دیگر از نامزدهای اصولگرا هم به نفع نامزدی که در نظرسنجیها رای بیشتری دارد، کنار بروند.
در همین خصوص حسین نجابت که ریاست ستاد انتخاباتی حدادعادل را برعهده داشت به فارس گفت: اگر جلیلی، ولایتی، رضایی و قالیباف با یکدیگر اجماع و یک نفر را معرفی کنند، شانس اصولگرایان افزایش مییابد، در غیر این صورت انتخابات به مرحله دوم میرود.
مقدم: نامزدهای اصولگرا تصمیم انقلابی بگیرند
مدیرمسئول روزنامه جام جم هم در گفتوگو با فارس تصریح کرد: اگر هدف نامزدهای اصولگرا این است که رأی مردم را به سمت فردی از اصولگرایان هدایت کنند، با تعدد نامزدهای این جبهه، محقق نمیشود.
بیژن مقدم با اشاره به لزوم وحدت اصولگرایان در انتخابات ریاست جمهوری گفت: اکنون آرایش صحنه مقداری شفاف تر شده و لذا دوستانی که در جبهه اصولگرایی هستند با برداشت درست از صحنه موجود باید تصمیم انقلابی صحیحی بگیرند.
مقدم به نامزدهای اصولگرا توصیه کرد در فرصت باقیمانده انصراف و کناره گیری به سمت فرد مشخصی از جبهه اصولگرایان را اعلام کنند و توضیح دهند که چرا این کار را کرده اند.
مدیرمسئول روزنامه جام جم با اشاره به کناره گیری حدادعادل از عرصه انتخابات گفت: کار آقای حدادعادل کار بسیار خوبی بود و ایشان در این خصوص توضیح هم دادند و یا کاری که در جبهه اصلاحات انجام شد که نامزدی به خاطر هدف مشترک، به نفع دیگری کنار کشید. با توجه به چنین مسائلی دور از انتظار نیست که در یکی دو روز باقیمانده به روز رایگیری شاهد کنارهگیری نامزد دیگری از میان اصولگرایان باشیم و شرایط انتخاباتی باز هم دستخوش تحول باشد.