حجت الاسلام والمسلمین نظری با بیان اینکه علامه جعفری در باب موضوع «اندیشه بشری» در سطح جهان نقش ایفا کرده و علامه به معنای واقعی بود، گفت: در خصوص وحدت حوزه و دانشگاه جزو پیشگامان و طلایه داران زمان خود محسوب میشد
حجتالاسلام والمسلمین مجتبی نظری، استاد حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجانشرقی، با اشاره به ابعاد گسترده علمی و شخصیتی علامه جعفری، اظهار کرد: ایشان از چهرههای ذوالفنون حوزه علم و دین بود که در کنار تسلط بر فقه، اصول، فلسفه و عرفان، در رشتههای مختلف علوم انسانی نیز صاحبنظر بود. علامه جعفری از نظر اخلاق فردی نیز جایگاه برجستهای داشت و توانسته بود ابعاد علمی، معنوی و شخصیتی خود را بهخوبی پرورش دهد.
وی با اشاره به نقش استادان برجسته در شکلگیری شخصیت علمی و معنوی علامه جعفری افزود: چهرههایی همچون میرزا فتاح شهیدی، آیتالله محسن حکیم و آیتالله خویی در مسیر علمی او تأثیرگذار بودند و شیخ مرتضی طالقانی نیز در تربیت معنوی و عرفانی این اندیشمند نقش داشت. تألیف ۲۷ جلد شرح بر نهجالبلاغه و ۱۵ جلد شرح بر مثنوی مولوی از جلوههای کمنظیر فعالیت علمی علامه جعفری است.
نظری با بیان اینکه «حیات معقول» از مهمترین اندیشههای علامه جعفری است، گفت: وی با بهرهگیری از علم، دین و فلسفه، این نظریه را تبیین کرد؛ با این حال، اندیشههای او بهویژه در مجامع علمی تبریز آنطور که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته است. دیدگاه متفاوت علامه درباره حقوق بشر و معرفی انسان در جایگاه بنده و شرح او بر نامه ۵۳ نهجالبلاغه از آثار مرتبط با مدیریت اسلامی به شمار میرود.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به فعالیتهای جهانی و سیاسی علامه جعفری عنوان کرد: کتاب «تکاپوی اندیشهها» حاصل گفتوگوها و مکاتبات او با نزدیک به ۵۰ اندیشمند از کشورهای مختلف است.
وی با بیان اینکه علامه جعفری از جمله علمایی است که از سوی رهبر شهید انقلاب لقب «ذوالفنون» را دریافته است، اظهار کرد: این علامه ذوالفنون در رشتههای مختلف انسانی در کنار رشتههای فقه، اصول، فلسفه و عرفان صاحب فن و نظر بوده و جنبههای برونگری و درونگری خود را همواره به کار گرفته است به طوری که مقام معظم در مورد او میفرمایند: علامه جعفری در اخلاق فردی کمنظیر بود.
نظری در ادامه افزود: افراد کمی هستند که همانند علامه جعفری اینگونه رشد یافته و هم نگاه درونی و هم وجهه برونی خود را تقویت کرده باشند. اساتیدی چون میرزا فتاح شهیدی، آیتالله محسن حکیم، آیتالله خویی و غیره در حوزه علم، این علام فرزانه را پرورش داده و در حوزه معنوی نیز شیخ مرتضی طالقانی، استاد عرفان و تربیت این عالم بوده است.
وی ادامه داد: این اساتید و به خصوص شیخ طالقانی، محصولی تربیت کردهاند که در حل بعد معمایی نفس، به شکل عالی عمل کرده و لذا در کنار فقه و اصول، ۲۷ جلد برای نهجالبلاغه و ۱۵ جلد برای کتاب مثنوی مولوی شرح نوشته که کار چندان عادی نیست.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: علیرغم اینکه کم لطفیها و هجمههایی به کتاب مثنوی وارد میشد اما علامه با نوشتن شرح آن کتاب، به این نگاه پاسخ داده و از طرفی به آشنایی و معرفی هر چه بیشتر کتاب غریب نهجالبلاغه به خصوص در حوزه ترجمه آن کمک شایانی کرد.
وی با بیان اینکه علامه جعفری در باب موضوع «اندیشه بشری» در سطح جهان نقش ایفا کرده و علامه به معنای واقعی بود، گفت: در خصوص وحدت حوزه و دانشگاه جزو علم داران و طلایه داران زمان خود محسوب میشد و یا در حوزه مدیریت اسلامی نیز توانست شرحی بر نامه ۵۳ نهجالبلاغه بنویسند که نیاز واقعی زمانه ما نیز پرداخت کردن به این نامه است.
وی با اشاره به همکاری علامه با شهید مطهری در حسینیه ارشاد، اظهار کرد: علامه در دانشگاهها، دین را به زبان عقلی و فلسفه بیان میکرد و در دورانی که حزب توده و تفکر مارکسیستی در حال گسترش و تبلیغ بودند با کمک شهید مطهری مقابل آن ایستادند.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه یکی از اندیشههای ویژه این علامه، حیات معقول بوده و باید به نام او نوشته شود، گفت: این اندیشه متأسفانه در مجامع علمی چندان مطرح نمیشود و مجامع علمی کشور بهویژه تبریز آنچنان که باید نسبت به علامه جعفری و اندیشههای او توجه نکردهاند. او با کمک علم، دین و فلسفه توانست حیات معقول را تبیین کند. اگر کسی بخواهد این علامه ذوالفنون را بیشتر بشناسند باید به نظریه حیات معقول او مراجعه کند تا ببیند که نگاه این علامه به علم و دین و بیان به روش فلسفی نسبت به ارکان حیات معقول چگونه است.
وی با اشاره به نگارش مقدمهای بر اعلامیه حقوق بشر توسط علامه جعفری، ادامه داد: علامه در این مقدمه، نگاه دیگری به بشر داشته و بشر را در قالب بنده خدا معرفی کرده است.
نظری همچنین در خصوص اندیشه سیاسی علامه جعفری نیز گفت: کتاب «تکاپوی اندیشهها» توسط این عالم نگارش شده که در آن با نزدیک به ۵۰ اندیشمند به گفتوگو پرداخته و نظریهها، نامهها و مکاتباتی با عالمانی چون محمد عبدالسلام فیزیکدان پرآوازه پاکستانی و برنده صلح نوبل، فرانتس روزنتال از آلمان، برتراند راسل متفکر و فیلسوف انگلیسی، پروفسور روژه گارودی فرانسوی، هیسائه ناکانیشی از ژاپن و غیره گنجانده شده است.
استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه علامه جعفری در گستره جهانی حضور داشته است، افزود: او از افراد وفادار به امام(ره) و انقلاب اسلامی بود به طوری که حتی مرحوم محمدتقی فلسفی، واعظ مشهور معاصر نیز به این موضوع اذعان داشت. علامه بارها توسط ساواک احضار و تعهد داده بود و تلفنهایش شنود میشد و حتی در سال ۵۲ نیز نیروهای ساواک به منزل این عالم حمله کرده بودند.
وی اظهار کرد: علامه جعفری فردی بود که حتی اگر ظاهرش نشان نمیداد، شخصیت هوشمندی داشت به طوری که گفته شده روزی یک جوان به علامه نزدیک شده و طلب کمک مالی میکند، علامه نیز در پاسخ به مشکل او، اتاقی را در اختیارش قرار داده و شش ماه از او پشتیبانی مالی میکند. علامه در پاسخ به اینکه چرا این کار را کرده نیز میگوید که من میدانستم آن جوان مامور ساواک است و برای جاسوسی آمده بود اما برای اینکه ذهنیت ساواک را از خودش دور کند و اینکه در خانهاش کارهای انقلابی انجام نمیدهد به او کمک کرده است.
ایکنا