به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، 9 رمضان برابر است با سالروز رحلت عارف نامی، آيتالله شيخ «محمد بهاری همدانی»، در سال 1325 هجری قمری.
عارف سالك، عالم ربانی، حكيم فرزانه، مجتهد عادل، فقيه نامدار، آيتالله شيخ محمد بهارى در خانوادهاى اصيل و مذهبى چشم به جهان گشود. او فرزند ميرزای بهاری، از ستارگان تابناك آسمان علم و عرفان است. بهاری در سال 1265 هـ.ق در شهر بهار از توابع همدان متولد شد.
شيخ محمد بهارى همراه حاج شيخ محمدباقر بهارى به مكتبخانه ملاعباسعلى در بهار رفته و خواندن و نوشتن را آموخت و قرائت قرآن و احكام شرعى را فراگرفت. او علاقه زيادى به آموختن علم داشت. وى در نوجوانى دروس حوزوى را نزد ملاجعفر بهارى فراگرفت.
گويا شكلگيرى پايههاى اوليه علمى ـ عرفانى شيخ محمد بهارى در كلاس درس ملاجعفر بوده است. شيخ محمد بهارى پس از اتمام تحصيلات مقدماتى در همدان، براى ادامه تحصيل به بروجرد عزيمت میكند و در درس آيتالله ميرزا محمود بروجردی، پدر آيتالله بروجردى شركت میكند. او پس از اخذ درجه اجتهاد در 32 سالگی، به زادگاه خود برمیگردد. وى مدت كوتاهى در بهار به ارشاد مردم میپردازد و دوران جوانی، همراه پدر به زيارت اماكن مقدس در عراق میرود.
شيخ محمد بهارى در سال 1297 هـ.ق، براى ادامه تحصيلات وارد حوزه علميه نجف اشرف میشود. وى در نجف از ملازمان درس آخوند ملاحسينقلی همدانى و از شاگردان ممتاز او بود. آخوند همدانى دربارهاش میگفت: حاج شيخ محمد بهاری، حكيم اصحاب من است. بهاری در درس عارف كامل و استاد بینظير عرفان، آخوند ملاحسينقلى شوندى درجزينى همدانى شركت میكند و تا زمان وفات آن مرد بزرگ از محضر پرفيضش بهرهمند میشود.
بهاری دروس مقدماتى را در زادگاهش، زير نظر پدرش، نزد ملاعباسعلى بهارى و ملاجعفر به پايان رسانيد. آنگاه براى ادامه تحصيلات به همدان رفت و در درس استاد اسماعيل همدانى و ميرزا محمود طباطبایى شركت كرد. سپس به بروجرد رفت و دروس فقه و اصول را نزد مرحوم ميرزا محمود بروجردى فراگرفت و از وى اجازه اجتهاد گرفت. بهارى در سال 1297 هـ.ق به نجف اشرف رفت و از آموختههاى ملاحسينقلى شوندی بهرهمند شد.
| بهاری در عرفان و قرآن، از محضر آيتالله آخوند ملاحسينقلى شوندى همدانى بهرهها برد. شاگردان مكتب تربيتى آخوند را بيش از 300 نفر ذكر كردهاند. سيداحمد كربلايی، سيدابوالقاسم اصفهانی، شيخ محمد بهارى همدانی، دولت آبادی، شيخ باقر آقا موسی، ميرزا جواد آقا ملكى تبريزی، سيدمحمدسعيد حبوبی، شيخ آقا رضا تبريزی، شيخ على (فرزند آخوند)، شيخ على قمی و شيخ مولى شراره از شاگردان مشهور آن عارف وارسته هستند. شيخ محمد بهارى از برجستهترين شاگردان آخوند ملاحسينقلى همدانى بود |
بهاری در عرفان و قرآن، از محضر آيتالله آخوند ملاحسينقلى شوندى همدانى بهرهها برد. شاگردان مكتب تربيتى آخوند را بيش از 300 نفر ذكر كردهاند. سيداحمد كربلايی، سيدابوالقاسم اصفهانی، شيخ محمد بهارى همدانی، دولت آبادی، شيخ باقر آقا موسی، ميرزا جواد آقا ملكى تبريزی، سيدمحمدسعيد حبوبی، شيخ آقا رضا تبريزی، شيخ على (فرزند آخوند)، شيخ على قمی و شيخ مولى شراره از شاگردان مشهور آن عارف وارسته هستند. شيخ محمد بهارى از برجستهترين شاگردان آخوند ملاحسينقلى همدانى بودند.
آيتالله سيدمحمدحسين طهرانى او و سيداحمد كربلایى را ممتازترين شاگردان آخوند همدانى میداند و درباره سيداحمد كربلایى میگويد: از اعاظم فقهای شيعه اماميه و از اساتيد حكمت و عرفان الهى بوده است. اما در حكمت و عرفان او همين بس كه پس از رحلت مرحوم عارف بیبديل و حكيم و مربى و مدرس و فقيه بینظير آيتالله ملاحسينقلى همدانی در نجف اشرف، با عديل و همرديف خود، مرحوم شيخ محمد بهارى در ميان سيصد تن از شاگردان آن مرحوم، سرآمد و شاخص بود.
پس از مهاجرت بهارى به همدان، سيداحمد كربلايی، يگانه عالم اخلاق و مربى نفوس در طى طريق الهى و سير در معارج و مدارج كمال نفس انسانى و ايصال به كعبه مقصود و حرم معبود بود. شيخ محمد بهارى و سيداحمد كربلایى از تربيت شدگان مكتب عرفان آخوند ملاحسينقلى همدانى و از شاگردان توانمند او بودند. آخوند ملاحسينقلى همدانى عرفان را از آيتالله سيدعلى شوشترى آموخته بود و سيدعلى شوشترى نيز از مرد «جولا».
آثار علمى آيتالله شيخ محمد بهاری منحصر به مكاتباتى است كه برای شاگردان خود نگاشته است. تعدادى از اين مكاتبات ارزشمند در كتاب تذكرةالمتقين گرد آمده است. شيخ آقا بزرگ تهرانى در كتاب ارزشمند الذريعة الى تصانيف الشيعة، از كتاب «منشآت» بهارى ياد میكند و مینويسد: منشآت بهارى الهمدانى النجفى الحاج شيخ محمد بهارى به طبع تهران. كتاب ديگرى به نام «كتاب القضاء» را نيز به شيخ محمد بهارى نسبت میدهند. بهارى از نظر علمى به درجات عالى و اجتهاد رسيده بود و شاگردان بسيارى نيز تربيت كرده بود. اگر آثار مكتوب و قلمى كمتر از ايشان به يادگار مانده است، نشان از توجه وى به تربيت شاگردان و رجال دينى و اهتمام خاص در سير و سلوك وى است، به گونهاى كه كتاب تذكرةالمتقين، دستورالعمل و نسخه عرفانى و تهذيب نفس براى شاگردان است.
آيتالله بهارى در نجف مريض شد و به سفارش پزشكان، به ايران بر میگردد. عازم مشهد میشود. او مدتى بعد، قصد بازگشت به نجف اشرف میكند كه شدت يافتن بيماری، او را از اين تصميم منصرف میكند و او ناچار به زادگاهش بهار برمیگردد و در نهم ماه مبارك رمضان 1325 هـ.ق روحش به رضوان الهی پر میكشد و پيكر پاكش در شهر بهار به خاك سپرده میشود.*
*منابع: شيخ محمد بهاری، اسدالله حيدرى؛ تذكرةالمتقين، شيخ محمد بهاری؛ رساله لباللباب، سيدمحمدحسين حسينی طهرانی، انتشارات علامه طباطبايی