شاگرد علامه جعفری گفت: متأسفانه بیشتر افرادی که در فرقهها و عرفان کار میکنند نه عرفان را میشناسند و نه آن را لمس کردهاند، در حالی که عرفان چشیدنی است، نه گفتنی، نه شنیدنی، نه چشیدنی و نه خواندنی!
خبرگزاری فارس: نقش کلی عرفان را پیامبر(ص) و ائمه مشخص میکنند/«عرفان» چشیدنی است
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، مراسم رونمایی از کتاب «در قلمرو سایهها» عصر دیروز(دوشنبه 18 آبان ماه جاری) با حضور علی رافعی استاد عرفان اسلامی، محمد قربانی روانشناس، محمد رجا صاحبدل پژوهشگر ادیان و عرفان و احسان احمدی و سمیه شاهحسینی مؤلفان کتاب برگزار شد.
*عرفان چشیدنی است
در ابتدای این نشست علی رافعی استاد عرفان اسلامی و از شاگردان علامه جعفری با بیان اینکه از دیدگاه استادش تفاوتی میان عرفان و تصوف نیست، بیان داشت: فرقهها در زمان روسای آنها به وجود نیامدهاند، بلکه آنها شاگردانی داشتند که بعد از فوتشان برخاستهاند و فرقه تشکیل دادهاند، صوفی آن کسی است که درونش را صفا فرا گرفته است و راه پیامبر(ص) را رفته باشد. در حالی که هیچ عارف بزرگی نگفته است که به مرتبهای رسیدیم که شریعت را کنار بگذاریم.
وی با اشاره به اینکه باید برای نقد فرقهها، از درون به آن فرقه رفت و لمس کرد، آنگاه به نقد آن روی آورد، افزود: علامه جعفری میگوید: طریقت و شریعت دو بالی هستند که توسط حقیقت متصل میشوند، آنچه مشخص است نقش کلی عرفان را انبیا مشخص میکنند، عرفانهای دیگر را غیر انبیا و عرفان ما را پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین مشخص میکنند.
رافعی با بیان اینکه ورود افراد غیر متخصص در زمینه عرفان و فرقه موجب انحراف بستر علمی آن شده است، اظهار داشت: متأسفانه بیشتر افرادی که در فرقهها و عرفان کار میکنند نه عرفان را میشناسند و نه آن را لمس کردهاند، در حالی که عرفان چشیدنی است، نه گفتنی، نه شنیدنی، نه چشیدنی و نه خواندنی، آنکه عرفان را نچشیده و نه سلوک کرده و نه راه رفته، اجازه چنین کاری را ندارد.
وی ادامه داد: علامه جعفری اهل فرقه نبود، وی معتقد بود که باید درون فرقهها رفت و از نزدیک آنها را دید و نباید از بیرون قضاوت کرد، این عدالت علامه را میرساند، باید توجه داشت آنچه در درون یک فرقه است را نمیتوان به فرقه دیگر تسری داد.
*چگونه یک فرد به فرقه وفادار میشود
در ادامه محمد قربانی استاد دانشگاه به بیان مفهوم روانشناسی پرداخت و گفت: همه انسانها خلاءهایی دارند و میخواهند به آن برسند که علم هم جوابی برای آن ندارد که چگونه از راه شهود میتوان به آن رسید، بنابراین از حوزه روانشناسی میتوان کار پژوهشی در خصوص فرقهها انجام داد که بر اساس آن یافتهها به این نتیجه رسید که چگونه یک فرد به فرقه وفادار میشود و به راحتی خود را تسلیم میکند.
محمد رجا صاحبدل پژوهشگر ادیان و عرفان که بیشتر سخنانش به نقد کتاب «در قلمرو سایهها» گذشت، با اشاره به اینکه عنوان «در قلمرو سایهها» خیلی ترغیبکننده است، گفت: کاش نویسنده جستاری در روانشناسی فرقهها را نمیگذاشت یا اینکه حداقل نوع فرقهها را مشخص میکرد.
چراغی استاد دانشگاه نیز این کتاب را بهترین بسته فرهنگی برای آگاهی بخشی به قشر جوان دانست و بیان داشت: کتاب «در قلمرو سایهها» ذهن دانشآموز در برابر فرقهها را تا دانشگاه واکسینه میکند و در این رابطه خیلی اطلاعات به آنها میدهد.
همچنین تاجیک پژوهشگر ادیان، کتاب «در قلمرو سایهها» را یک شروعی برای حرکت فرقهشناسانه در تمام ابعاد آن در حوزه نشر دانست و ابراز داشت: یکی از مباحثی که میتوان جریانهای فکری و معنوی کاذب را شناخت، میزان پایبندی آنها به اخلاق و گزارههای اخلاقی است، در واقع گزارههای اخلاقی مجموعهای از بایدها و نبایدها است و اگر دیدیم جریانی آن را رعایت نمیکند، نمیتواند جریان صحیحی از عرفان باشد.
به گزارش فارس، کتاب «در قلمرو سایهها» از سوی انتشارات نارگل منتشر شده و به جستارهایی در روانشناسی فرقهها پرداخته است.
«فرقهها چیست؟ چرا و چگونه شکل میگیرند؟ چه اهدافی را دنبال میکنند؟ نقش آنها در معادلات ثروت و قدرت در دنیای کنونی چیست؟ چه خطراتی را برای فرد و جامعه دارند؟ از چه شیوه هایی برای عضوگیری و نگهداشتن افراد استفاده میکنند؟ آیا ساختار فرقهها با هم فرق دارد؟ آنها چه آسیبهای روانی را به اعضای خود وارد میکنند؟ رهبران فرقهها چه ویژگیهایی دارند؟ چگونه میتوان از خطرات فرقهها پیشگیری کرد؟ و زندگی پس از فرقه، برای کسانی که از فرقهها جدا میشوند چگونه خواهد بود؟ اینها و بیش از اینها مطالبی است که در این کتاب به آنها پرداخته شده است.