مسئولیت سنگین پیشوای پنجم
هفتم ذیحجه، مدینه در شهادت پنجمین اختر سپهر امامت و ولایت به سوگ نشست. نشر و تبلیغ فرهنگ اسلامی، رهبری امت مسلمان و جامعه، اجرای سنت پیامبر خاتم(ص) در میان خلق خدا، تربیت و تعلیم شاگردانی شایسته، فرهیخته، عالم و عامل، توجه و ترغیب دستگاه غاصب حکومت به خط مشی صحیح رهبری، هدایت مردم در شناخت رهبری واقعی و کارآمد، رسالتی سنگین بود که امام محمدباقر(ع) در دوران بیست ساله امامت خویش بردوش کشید و لحظهای از آن غفلت نکرد.
دوران حساسی که در آن مسئولیت سنگین خویش را بر دوش کشید و لحظه ای از آن غفلت نکرد.
دوران امامت امام محمد باقر (ع) و فرزند بزرگوارش امام صادق (ع) انقراض امویان و بر سر کار آمدن عباسیان را به دنبال داشت.
در این ایام حساس مشاجرات سیاسی روی داد و سرداران و مدعیان زیادی همچون ابوسلمه خلال و ابومسلم خراسانی ظاهر شدند.
از سوی دیگر زمانه امامت امام باقر (ع) را دوران ترجمه کتاب های فلسفی باید دانست، دورانی که مشایخ صوفیه، زاهدان و قلندران وابسته به دستگاه خلافت پیدا شدند. قضات و متکلمان به دلخواه مقامات رسمی و صاحبان قدرت ظهور می کنند، همچنین در جامعه اسلامی، فقه، قضا، عقاید و کلام و اخلاق طبق مصلحت دربار و حکومت تفسیر و تبیین می شود.
به انحراف کشیدن تعلیمات قرآنی، بویژه مسائل امامت و ولایت در این دوران به اوج رسید. مسائل و عقایدی که پس از واقعه خونبار کربلا و عاشورا و حماسه حسینی، افکار حق طلبان را متوجه خود ساخته موجب نگرانی دستگاه جبار و حکومت خودکامه دربار شده بود و ترس آن می رفت پرده از چهره زشت ستمکاران اموی و همه دنیاطلبان و دین فروشان بردارد.
زمانه ای که احادیث و گفتار نبوی به بوته فراموشی و انحراف سپرده شده بود.
ایام امامت امام باقر(ع) دوره نشر معارف دینی شد تا دانشگاه تشیع به پرورش شاگردان روی آورد و فقه آل محمد شکوفاتر از هر زمان دیگر شد و شاگردان مکتب حضرتش، راویان و حافظان و نگهبانان دین در برابر فتنه ها باشند.
امام باقر با تشکیل حلقه های درس، زمینه گسترش معارف دینی را فراهم کرد تا سرانجام در پنجاه و هفت سالگی بر اثر زهر هشام به شهادت رسید.
محمد خامه یار - جام ج