یک پژوهشگر مرکز تحقیقات صداو سیما در سومین کنگره الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت کنار هم قرارگرفتن دو مفهوم کلیدی «اخلاق» و «پیشرفت» یا «اخلاق» و «توسعه» را تعجب‌‌برانگیز و متناقض خواند و افزود: یکی از این مفاهيم سر بر آسمان می‌ساید و دیگری پای بر زمین دارد؛ در حقیقت یکی روح زندگی را نشانه دارد و ‌دیگری روی بر زندگی دنیوی تاکید می کند.

به گزارش خبرگزاری مهر، دومین روز سومین کنفرانس الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت با موضوع «واکاوی مفاهیم و نظریه‌های رایج توسعه و تجارب ایران و جهان؛ به سوی نظریه اسلامی ایرانی پیشرفت» صبح امروز اول خردادماه در کتابخانه ملی آغاز شد.

 

نشست توسعه و پیشرفت فرهنگی در نوبت اول با سخنرانی دکتر حسین میرزائی آغاز شد. وی مقاله ای را تحت عنوان رویکرد منتقدانه به تئوری «دین و توسعه» ماکس وبر در حضور دکتر محمدحسين پناهي و دکتر غلامعلی افروز به عنوان هیات رییسه ارایه داد.

 

دکتر حسین میرزائی در این نشست گفت: توسعه موضوع کلیدی بسیاری از حوزه های علوم اجتماعی است و به عنوان بحثی مهم در آرای بسیاری از جامعه شناسان جایگاه ویژه ای دارد.

 

وی افزود: نظریات مربوط به توسعه را می توان به دو رویکرد سخت افزاری و نرم افزاری تقسیم کرد. در دیدگاه سخت افزاری توسعه بیشترین تاکید بر متغیرهای چون سرمایه گذاری، صادرات، توسعه بخشی خاص و ... است و در رویکرد نرم افزاری بیشترین تاکید بر متغیرهای روانشناختی همچون نیاز به پیشرفت، فرهنگ، دین می باشد.

 

میرزایی اشاره کرد: دیدگاه جامعه شناسان بیشتر از نوع نرم افزاری است و بیشترین تاکید بر شرایط و متغیرهای فرهنگی و اجتماعی توسعه است. در این میان تئوری وبر در خصوص رابطه دین و توسعه جایگاه ویژه دارد.

 

این مدرس دانشگاه تصریح کرد: در تحقيقي كه از 30 کشور مسیحی، اسلامی، هندو و بودائی صورت گرفته است، تلاش شد تا صحت فرضیه ماکس وبر در خصوص تاثیر آموزه های پروتستان بر پیشرفت مورد بررسی مجدد قرار گیرد. نتایج نشان می دهد که اگر چه در نگاه نخست آمارهای توسعه در كشورهاي مسيحي، مسلمان، بودایی و هندو به نفع جوامع مسیحی است؛ اما شواهد مختلف نشان می دهد که تئوری وبر نیازمند بازنگری جدی است.

 

فاطمه عزتی پژوهشگر مرکز تحقیقات صداو سیما در نخستین نشست توسعه و پیشرفت فرهنگی ارایه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت گفت : جامعه‌ای که پیشرفت و توسعه را وجهه همت خویش قرار داده باید بیش از هر چیز به تناقض‌ها و چالش‌هایی که رهیافت‌های اخلاق‌مدار را پیش‌روی فعالان و بازیگران عرصه اقتصادی می‌آفریند، توجه نماید.

 

وی که در حضور دکتر محمدحسین پناهي و دکتر غلامعلی افروز سخن می گفت، کنار هم قرارگرفتن دو مفهوم کلیدی «اخلاق» و «پیشرفت» یا «اخلاق» و «توسعه» را تعجب‌‌برانگیز و متناقض خواند و افزود: یکی از این مفاهيم سر بر آسمان می‌ساید و دیگری پای بر زمین دارد؛ در حقیقت یکی روح زندگی را نشانه دارد و ‌دیگری روی بر زندگی دنیوی تاکید می کند و کوتاه سخن آنکه یکی دیگر خواه و آن‌ دیگری خویش‌محور است.

 

این پژوهشگر علوم سیاسی تصریح کرد: بخش دیگر خواه ذات انسانی را می نگرد و بخش دیگر برمحور خویش قرار گرفته و به مطالبه سود و نفع خویش می‌اندیشد.

 

عزتی بر ضرورت بستر سازی اخلاقی و فرهنگی و تعامل آن با توسعه و پیشرفت تاکید نمود و خواستار مروری بر ادبیات نظری توسعه اقتصادی، كارايي اخلاق و ارزش‌هاي اخلاقي درحوزه اقتصاد شد.

 

وی گفت: در اسلام آموزه های نابی وجود دارد که لازم است تا از آن غبار زائی شود و به دلیل فهم متعارض، مورد برداشت نادرست قرار نگیرند و در این میان نقش رسانه ها اهمیت فراوانی دارد.

 

دکتر حسین ایمانی جاجرمی در نخستین نشست توسعه و پیشرفت فرهنگی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت گفت: شهر اسلامی می تواند مبنای ارزیابی الگوهای توسعه شهری باشد.

 

وی  که در حضور دکتر حسین بنیانیان و دکتر غلامعلی افروز سخن می گفت، یکی از مسائل اساسی شهرها در دنیای معاصر را تعریف الگوهای توسعه شهری و به اجرا گذاشتن خواند و افزود: بخش مهمی از محتوای الگوها برخاسته از مبانی ارزشی هر جامعه است که نتیجه آن پیامدهای توسعه ای متفاوت است.

 

این استاد دانشگاه با بیان اینکه جهان به سرعت در حال شهری شدن است و در این میان سهم کلان شهرها در جذب جمعیت و تراکم مادی و معنوی بیشتر از سایر نقاط است افزود: مهمترین پرسش ها در زندگی امروزه این است که کلان شهرهای امروزی چه الگوهای توسعه ای را دنبال می کنند و شباهت ها و تفاوت های این الگوها با یکدیگر چیستند؟

 

ایمانی جاجرمی با اشاره به اینکه برخی عقیده دارند که  مسائل کلان شهرها مانند آلودگی محیط زیست، اشتغال، مسکن و غریبگی تفاوتی با یکدیگر ندارد و از این رو الگوهای توسعه شهری در جهان رو به همسانی دارد اظهار داشت: می توان با بررسی الگوهای توسعه شهری در شهرهای تهران، استانبول، دوبی، لندن و نیویورک که فرهنگ های مذهبی متفاوتی دارند میزان تفاوت ها و شباهت های الگوهای توسعه را دریافت.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با تاکید بر اینکه  لازم است مبانی ارزشی اسلامی تاثیر جدی در الگوهای توسعه ای شهرهای کشورهای اسلامی داشته باشد تصریح کرد: متاسفانه ما در شهرها به دنبال تفکیک فضای شهری نبوده ایم و فضای کاری از فضای ارزشی و سنتی جدا نشده است.

 

وی گفت : روزانه بخش عمده ای از وقت مردم در ترافیک تلف می شود و پول در جامعه سرمایه داری بر هر چیزی اولویت یافته است. منطق سرمایه داری برای ما قابل پذیرش نیست و باید به سمت الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت گام برداشت.