اشاره: شایسته است هرگاه احساس کردیم خداوند اسباب شادی ما را فراهم کرده، به خود هشدار بدهیم که خداوند در مقابل این نعمت از ما چه میخواهد.
برای روشنتر شدن این موضوع به داستانی از قرآن میپردازیم که در آن آمده است: حضرت عیسی(ع) به دنبال اصرارهای یارنش از خدا چیزی را طلب کرد که برای همیشه عیدشان باشد و خداوند ضمن قبول تقاضای آن حضرت، تهدیدی شدید و غلیظ را به آنان ابلاغ کرد.
قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ اللهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَیْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَکُونُ لَنَا عِیدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآیَةً مِنْکَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ * قَالَ اللهُ إِنِّی مُنَزِّلُهَا عَلَیْکُمْ؛ فَمَنْ یَکْفُرْ بَعْدُ مِنْکُمْ فَإِنِّی أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِینَ.
[سوره مائده / آیه 114 و 115]
عیسی بن مریم عرض کرد: «خداوندا! پروردگارا! از آسمان مائدهای بر ما بفرست! تا برای اول و آخر ما، عیدی باشد، و نشانهای از
تو؛ و به ما روزی ده! تو بهترین روزی دهندگانی! خداوند (دعای او را مستجاب کرد؛ و) فرمود: «من آن را بر شما نازل میکنم؛ ولی هر کس از شما بعد از آن کافر گردد (و راه انکار پوید)، او را مجازاتی میکنم که احدی از جهانیان را چنان مجازات نکرده باشم!»
* داستان نزول مائده بر حواریون
در دو آیه بالا، به دنبال بحثى که درباره مواهب الهى درباره مسیح (ع) و مادرش در آیات قبل بیان شده است و در این آیات به موهبتهائى که به حواریین - یعنى یاران نزدیک - مسیح (علیه السلام )
بخشیده اشاره میکند:
نخست میفرماید: بخاطر بیاور زمانى را که به حواریین وحى فرستادم که به من و فرستاده ام مسیح (علیه السلام) ایمان بیاورید و آنها دعوت مرا اجابت کردند و گفتند:
ایمان آوردیم ، خداوندا گواه باش که ما مسلمان و در برابر فرمان تو تسلیم هستیم (و اذ اوحیت الى الحواریین ان آمنوا بى و برسولى قالوا آمنا و اشهد باننا مسلمون ).
البته میدانیم که ((وحى)) در قرآن معنى وسیعى دارد و منحصر به وحیهائى که بر پیامبران نازل میشد نیست ، بلکه الهاماتى که به قلب افراد مىشود نیز از مصداقهاى آن است و لذا درباره مادر موسى (سوره قصص آیه 7) نیز تعبیر به وحى شده و حتى به غرائز و الهامات تکوینى حیواناتى همچون زنبور عسل نیز در قرآن کلمه وحى گفته
شده است .
این احتمال نیز وجود دارد که منظور، وحىهائى باشد که بواسطه مسیح (علیه السلام ) و با پشتوانه معجزات براى آنها فرستاده مىشد.
سپس اشاره به جریان معروف نزول مائده آسمانى کرده، مىگوید: یاران خاص مسیح به عیسى(ع ) گفتند: آیا پروردگار تو مىتواند غذائى از آسمان براى ما بفرستد؟
(إِذْ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ یَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ هَلْ یَسْتَطِیعُ رَبُّکَ أَنْ یُنَزِّلَ عَلَیْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ).
مسیح (علیه السلام ) از این تقاضا که بوى شک و تردید مىداد پس از آوردن آن همه آیات و نشانههاى دیگر نگران شد و به آنها هشدار داد و گفت : از خدا بترسید اگر ایمان دارید (قَالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ).
ولى به زودى به اطلاع عیسى (علیه السلام ) رسانیدند که ما هدف نادرستى از این پیشنهاد نداریم، و غرض ما لجاجت ورزى نیست بلکه مىخواهیم از این مائده بخوریم (و علاوه بر نورانیتى که بر اثر تغذیه از غذاى آسمانى در قلب ما پیدا مىشود، زیرا تغذیه به طور مسلم در روح انسان مؤثر است ) قلب ما اطمینان و آرامش پیدا کند و با مشاهده این معجزه بزرگ به سر حد عین الیقین برسیم و بدانیم آنچه به ما گفته اى راست بوده و بتوانیم بر آن گواهى دهیم (قالوا نریدان ناکل منها و تطمئن قلوبنا و نعلم ان قد صدقتنا و نکون علیها من الشاهدین ).
هنگامى که عیسى (علیه السلام ) از حسن نیت آنها در این تقاضا آگاه شد، خواسته آنها را به پیشگاه پروردگار به این صورت منعکس کرد: خداوندا مائدهاى از آسمان براى ما بفرست که عیدى براى اول و آخر ما باشد، و نشانهاى از
ناحیه تو محسوب شود و به ما روزى ده، تو بهترین روزى دهندگان هستى (قال عیسى ابن مریم اللهم ربنا انزل علینا مائدة من السماء تکون لنا عیدا لاولنا و آخرنا و آیة منک و ارزقنا و انت خیر الرازقین ).
قابل توجه اینکه مسیح تقاضاى آنها را به طرزى شایسته تر در پیشگاه خدا بیان کرد که حاکى از روح حق طلبى و ملاحظه مصالح جمعى
و عمومى بوده باشد.
خداوند این دعائى را که از روى حسن نیت و اخلاص صادر شده بود اجابت کرد، و به آنها فرمود: من چنین مائدهاى را بر شما نازل مىکنم ، ولى توجه داشته باشید، بعد از نزول این مائده مسئولیت شما بسیار سنگینتر
مىشود و با مشاهده چنین معجزه آشکارى هر کس بعد از آن ، راه کفر را به پیمابد او راچنان مجازاتى خواهم کرد که احدى از جهانیان را چنین مجازاتى نکرده باشم ! (قَالَ اللهُ إِنِّی مُنَزِّلُهَا عَلَیْکُمْ؛ فَمَنْ یَکْفُرْ بَعْدُ مِنْکُمْ فَإِنِّی أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِینَ).