تراکم پزشکان در شهرهای بزرگ و نبود انگیزه های رفاهی قابل توجه، موجب شده استان های محروم با کمبود پزشک مواجه باشند
حوزه بهداشت و درمان بیمار است. این جمله نه فقط از سوی کارشناسان نظام سلامت، بلکه طی چند ماه اخیر، چندین بار از زبان وزیر بهداشت شنیده شده است.
این وزارتخانه بیمار، هم در بخش آموزش پزشکی، هم در حوزه پیشگیری و هم در بخش درمان با چالشهای عمدهای مواجه است که یکی از اصلی ترین پاشنه آشیلهای آن، کمبود پزشک در مناطق محروم است.با آن که حدود 200 هزار پزشک در کشور مشغول فعالیت هستند، اما در بسیاری از مناطق محروم، حتی یک پزشک عمومی وجود ندارد که به ساده ترین بیماریهای شهروندان مقیم آن مناطق رسیدگی کند. برای مثال چندی قبل در خبرها داشتیم که دختری خردسال، به دلیل عقرب گزیدگی در یکی از مناطق محروم جنوبی و نبود پزشک در منطقه، فوت کرد؛ این در حالی است که در کلانشهری مثل تهران، گاه در یک خیابان، چندین پزشک متخصص به طبابت مشغول هستند.
درواقع میتوان گفت که هماکنون کمبود یا نبود پزشک در مناطق محروم به کمبود پزشک ارتباط چندانی ندارد، بلکه نظام سلامت در سالهای متوالی نتوانسته است که در زمینه توزیع عادلانه پزشکان در سراسر کشور، موفق عمل کند.
با آن که پزشکان مجبور هستند پس از پایان تحصیل، دوران طرح خدمت خود را به طور اجباری در مناطق محروم طی کنند، اما شواهد حاکی است که برخی پزشکان فارغالتحصیل با پرداخت مبالغی، جریمه ناچیز تخلف خود را میپردازند و به مناطق محروم نمیروند.حتی کار به جایی رسیده است که چند روز قبل، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بصراحت عنوان کرد که اصلا زنان پزشک به مناطق محروم نمیروند.
آن دسته از پزشکانی هم که به مناطق محروم میروند، از تسهیلات رفاهی چندانی برخوردار نمیشوند و طرحهای تشویقی برای ماندگاری پزشکان در مناطق محروم هم به حدی بدون جاذبه است که کمتر پزشکی با رضایت خود در مناطق محروم خدمت میکند.
با وجود آن که چندی قبل، مجلس طرحی را مطرح کرد که بر اساس آن، کنکوریهای ساکن مناطق محروم میتوانند از سهمیه 30 درصدی پذیرش در رشتههای پزشکی استفاده کنند، اما این طرح هنوز اجرایی نشده است و در این شرایط، این سوال مهم پیش میآید که حتی در صورت موفقیتآمیز اجرا شدن این طرح، مسئولان نظام سلامت چطور میخواهند حداقل تا هفت سال آینده، مشکل کمبود پزشک در مناطق محروم را حل کنند؟