در گفتگو با مهر عنوان شد؛
همه انسانها در تمام سطوح در جامعه اسلامی مسئول هستند/ امر به معروف و نهی از منکر سیستم کنترل کیفیت جامعه اسلامی است
مدیر عامل مؤسسه راهبردی علوم و معارف اسلامی با اشاره به اصل مسئولیت داشتن نسبت به امورات اجتماعی که در ادبیات دینی ما وارد شده "کلکم راع و کلکم مسئول عن الرعیته" همه انسانها در تمام سطوح درجامعه اسلامی مسئول هستند گفت: کمک به مظلوم کردن، رفع حوائج نیازمندان و دستگیری از ضعفا و فقرا و مستمندان و انفاق و اعانه های متعدد و مختلف از مصادیق این فرهنگ دربستر مدینه فاضله اسلامی است.
به گزارش خبرنگار مهر، بی تفاوتی نسبت به دیگران یک ارزش غالب در فرهنگ غرب است که همه نسبت به رفتار یکدیگر بی تفاوت هستند معتقدند نباید کسی به کار دیگری کاری داشته باشد مگر اینکه تزاحم حقوقی ایجاد شود که در این صورت قانون فصل الخطاب خواهد بود. اما دین اسلام انسانها را در قبال یکدیگر مسئول می داند.
حجت الاسلام سید محمدمحسن دعایی مدیر عامل مؤسسه راهبردی علوم و معارف اسلامی در مورد اینکه در فرهنگ اسلامی توجه به دیگران مبتنی بر چه اصلی است و مسئولیت داشتن نسبت به دیگران به چه میزان مورد تأکید قرار می گیرد به خبرنگار مهر گفت: دقیقاً نقطه معکوس تفکر و سبک زندگی غربی در تعاملات اجتماعی، فرهنگ و سبک زندگی اسلامی است. در ادبیات دینی یک اصل داریم و آن اصل مسئولیت داشتن نسبت به امورات اجتماعی است. با تصریح در ادبیات دینی ما وارد شده کلکم راع و کلکم مسئول عن الرعیته همه انسانها در تمام سطوح مسئول جامعه اسلامی هستند .
وی افزود: به بیان نسبتاً شدیدتری داریم اگر ما حالمان بی تفاوتی نسبت به جامعه اسلامی در همه رده ها و سطوح باشد اساساً از حقیقت اسلام و مسلمانی خالی هستیم و از آن فاصله گرفته ایم. بنای فکری این اصل، هویت جمعی جامعه دینی است و آن، إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ در اسلام آموزه امت واحده برای پیروان دین حنیف تعریف شده و تک تک افراد در این هویت ایمانی باید نقش آفرین باشند. یکی از ابعاد این نقش آفرینی حساسیت نسبت به وضعیت عاطفی،فکری، فرهنگی، معنوی، اقتصادی جامعه اسلامی است.
مدیر عامل مؤسسه راهبردی علوم و معارف اسلامی تصریح کرد: لذا در ادبیات اسلامی و احکام دینی امان مسئله امر به معروف و نهی از منکر را داریم که همه باید نسبت به جامعه حساسیت داشته باشیم. زیرا یک پیکره واحد هستیم که باید به سمت تعالی حرکت کنیم در این پیکره واحد اگر خطایی ، ناهنجاری ای در حال اتفاق است همه باید نسبت به آن حساسیت و مسئولیت داشته باشیم در حالی که تفکرات غربی مسئله فردگرایی و اصالت فرد و رفاه جایی برای این دخالت ها و این نگاه ها نمی گذارد. افراد یک حریم های شخصی دارند که به خاطر حریم های حاکم بر پارادایم غرب کسی حق دخالت در این حریمهای شخصی افراد را ندارد مگر اینکه به تعارض منافع ختم بشود که در آن صورت قانون فصل الخطاب خواهد شد.
دعایی عنوان کرد: اما در مبانی دینی حریم های شخصی، حریم های جمعی هم هستند با تقسیم بندی ها و رده بندی های دقیقی که فقه اسلامی تعریف می کند این طور نیست که کسی با تمرد و عبور از عدول اخلاقی در جامعه ظاهر شود و کسی نتواند به او چیزی بگوید. بلکه واجب و لازم است که ناهنجاری او مورد توجه همگان قرار بگیرد و بر اساس یک منطق عقلانی این ناهنجاری که به عنوان یک ویروس مخرب سلامت و رفاه و آرامش جمع را در معرض خطر قرار می دهد مورد حساسیت و مورد نهی و اقدام بازدارنده قرار بگیرد.
وی افزود: در واقع در اسلام سیستم کنترل اجتماعی داریم امر به معروف و نهی از منکر درواقع سیستم کنترل کیفیت در جامعه است. سیستم عقلانی مورد قبول همه ساختارهای فیزیکی و غیر فیزیکی است ساختار سیستم کنترل کیفیت اجتماعی ما امر به معروف و نهی از منکر است. از آن طرف باید که در تعاملات اجتماعی همه خودشان را نسبت به هر نوع تعالی یا ضد تعالی جامعه مسئول بدانند اگر کسی کمبود معرفتی دارد تعلیم و تعلم واجب می شود اگر کسی کمبود اقتصادی دارد انواع انفاق ها و اعانه های واجب و مستحب در مکتب اسلام تعریف شده است، اگر کسی کمبودهای رفتاری و اخلاقی دارد انواع نطق ها و نصیحت ها و مشاوره ها از واجب و مستحب آن در اسلام تعریف شده است. اگر این سیستم های اجتماعی اسلام همه فعال شوند جامعه به مدینه فاضله و حیات طیبه نزدیک می شود.
مدیر عامل مؤسسه راهبردی علوم و معارف اسلامی در مورد مصادیق دیگر این فرهنگ (احساس مسئولیت) هم یادآورشد: مصادیق آن بی شمار است. برای مثال کمک به مظلوم کردن، رفع حوائج نیازمندان و دستگیری از ضعفا و فقرا و مستمندان و انفاق و اعاه های متعدد و مختلف یعنی چه اعانه فکری، بدنی، چه اعانه از آبرو و واسطه شدن برای رفع مشکل و اعانه اقتصادی همه اینها در بحث های تعاملات جامعه اسلامی در بستر مدینه فاضله اسلامی صورت می گیرد.