كبر از صفاتي است كه موجب فريب انسان و خشنودي او و تكيه به خودش مي شود، محل و مركز اين صفت، قلب است و از زشت ترين و شنيع ترين خصلت هاي نفس است.
به گزارش خبرگزاری مهر، "كبر" صفت زشتي در انسان و خصلت ناپسندي از سجاياي باطني است. كبر عبارت است از اين كه كسي خود را نسبت به ديگري بزرگ بشمارد. بنابراين كبر، صفتي است كه دو طرف دارد، يكي دارنده صفت و ديگري آنكه وي خود را از او بزرگتر مي داند. پس فرق كبر با عجب در فعل، آن است كه در اولي، شخص خود را بزرگ مي داند و در دومي، عملش را، همچنين فرقش با عجب در نفس، آن است كه در كبر شخص خود را با ديگري مقايسه كرده و از او بزرگتر مي داند، اما در عجب مقايسه اي وجود ندارد، بلكه شخص به تنهايي خود را بزرگ مي شمارد.
اين صفت از زشت ترين و شنيع ترين خصلت هاي نفس است و شايد اصل و جود آن مانند حسد،حب رياست و حب مال،از سجايايي باشد كه در سرشت انسان قرار داده شده است و زياد كردن تكامل و تحريك كردن انسان به سوي آنچه اقتضا مي كند با اختيار و تحت نيروي عاقله اوست،همچنان كه نبرد با آن و سعي در ازبين بردنش نيز چنين است.
كبر از صفاتي است كه موجب فريب انسان و خشنودي او و تكيه به خودش مي شود.محل و مركز اين صفت،قلب است همان طور كه خداوند متعال مي فرمايد؛كساني كه در آيات خداوند بدون دليلي كه براي آنها آمده باشد ستيزه جويي مي كنند در سينه هايشان فقط تكبر و غرور است.
اما اگر کبر در اعضا و اركان،ظاهر شد تكبر و استكبار ناميده مي شود،و لي در قرآن كريم،اين دو كلمه در موردخود صفت نيز به كار مي روند. كبر از جهت شخص مورد مقايسه به سه قسمت تقسيم مي شود که مراتب زشتي هر كدام متفاوت است:
الف) تكبر در برابر خداوند متعال، با انكار وجود، يگانگي يا چيزي از صفات جلال و جمالش. سرپيچي ابليس از امر خداوند، از اين نوع بود. اين زشت ترين نوع كبر است و هيچ صفتي بدتر و پليد تر ازآن نيست. در طول تارخ اين صفت در كساني كه ادعاي خدايي مي كرده اند و نيز افرادي مانند آنها ديده شده است.
ب) تكبر در برابر پيامبران خدا، فرستادگان و جانشينان آنها با انكار رسالتش و نپذيرفتن كتاب و شريعتي كه آورده اند.
ج.تكبر در برابر بندگان خدا، چنين انساني خود را بزرگ و ديگران را كوچك مي شمارد و تحقير مي كند.از كساني كه به حكم عقل يا شرع مقامي بالاتر از او دارند،ا طاعت نمي كند.
در قرآن كريم مي خوانيم؛پس ازسر پيچي شيطان از اطاعت امر خدا و سجده نكردن او،خداوند به و ي فرمود،از آن مقام و مرتبه ات فرود آي،تو حق نداري در آن مقام و مرتبه تكبر كني،بيرون رو،كه نور از افراد پست و كوچكي.
شخص متكبر با خداوند در جامه ي"مقام" مخصوص او نزاع مي كند و كسي كه مورد جامه ي و يژه ي خدا،با او منازعه كند،خداوند جز پستي بر او نمي افزايد. كسي كه تكبر در وجودش باشد،خداوند او را به صورت وارد دوزخ مي كند. متكبران در روز قيامت،به صورت مورچه در خواهند آمد و مردم آنان را پايمال مي كنند.تا آنگاه كه خداوند از حساب فارغ شود.
مردي نزد پيامبر(ص)آمد و گفت؛من فلاني فرزند فلاني... هستم تا اين كه نه پشت از پدران خود را شمرد.پيامبر(ص) فرمود؛و تو دهمين آنان در دوزخي!
مردي به منظور تحقير سلمان به او گفت؛ توكيستي؟ فرمود؛ اول من و تو نطفه اي نجس بود. عاقبت من و تو نيز،مرده اي بدبو خواهد بود.اما زماني كه رستاخيز برپا شود و ميزان اعمال به ميان آيد،آن كه ميزانش سنگين باشد بزرگ و آن كه ميزانش سبك باشدپست خواهد بود.
پيامبر(ص)فرمود؛در قيامت،دورترين شما از من،مستكبرانند. در جهنم،درهّ اي است براي متكبران،كه به آن سَقرّ گفته مي شود. در نتيجه مي توان گفت كه كبر انسان را از خوبيها دور مي كند و خداوند هيچ متكبري را دوست نمي دارد و اين خود مي توان آفت بسيار بزرگي براي انسانها باشد.