آنچه در ميان ويژگیهای اسلام جايگاهی محوری در تمدنسازی دارد، توحيدی بودن آن است كه به شكلگيری يك هويت تمدنی توحيدی منجر میشود و در برابر تمدنهايی با هويتهای متعدد و متكثر و نيز تمدنهايی كه بر پايه هويتهای الحادی بنا شدهاند، قرار میگيرد.
حجتالاسلام و المسلمين مهدی اميدی، عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) و مدير گروه قرآن و علوم پژوهشگاه بينالمللی جامعة المصطفی(ص) العالميه، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، به بيان نكاتی درباره تمدنسازی اسلامی پرداخت و با اشاره به اين مطلب كه اديان الهی آمدهاند تا زندگی بشر را بر اساس ديدگاهی كه در اديان الهی حاكم است، يعنی پيوند ميان دين و دنيا، ساماندهی كنند، اظهار كرد: اين پيوند در واقع دو نتيجه را در بر دارد و از يك سو باعث میشود كه انسان به حقوق مادی و همچنين تكاليف مادی خود توجه و تفطن پيدا كند و در عين حال نسبت به حقوق و تكاليفی كه در عرصه روحی و معنوی دارد يا بدان نيازمند است، اشراف پيدا كند.
اميدی تمدن را هم دارای دو بعد دانست و بيان كرد: يك بعد تمدن بعد معنوی و فرهنگی آن است و بعد ديگرش همان تجسم عينی تمدن است كه در بيرون بروز پيدا میكند و به صورت مادی ظهور میيابد. اما مهم هويت يك تمدن است و اينكه اين تمدن دارای چه هويتی میخواهد باشد.
مهدی اميدی:
اگر كسی در پناه توحيد زندگیای را سامان دهد و مدنيتی را ايجاد كند، از بسياری از پيامدهای ناهنجاری كه در تمدنهای مادی ممكن است بروز و ظهور پيدا كند ايمن خواهد بود
وی ادامه داد: طبيعتاً در تمدنهايی كه بر پايه دين شكل میگيرند، خصوصاً اگر آن دين اسلام باشد، هويت تمدنی هويت توحيدی خواهد بود. اين هويت و اين تمدن در برابر بسياری از تمدنهای ديگر قرار دارد كه هويتهای متعدد و متكثر دارند يا گاهی بر پايه هويتهای الحادی بنا شدهاند و آنچه در ميان آموزههای اسلام جايگاهی محوری در تمدنسازی دارد، آموزههای توحيدی آن است كه به شكلگيری يك هويت تمدنی توحيدی منجر میشود.
«كلمة لا اله الا الله حصنی»؛ نشانگر هويت توحيدی تمدن اسلام
اميدی با اشاره به حديث قدسیای كه بيان میكند كه «كلمة لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی»، اين جمله را نشانگر هويت توحيدی تمدن اسلامی توصيف كرد و همچنين با اشاره به دور ماندن كسانی كه در اين هويت توحيدی وارد میشوند، از آثار و پيامدهای ناهنجاری كه میتواند بر نگرش مادی و الحادی مترتب شود، بيان كرد: بخشی از اين امن از عذاب الهی به پيامدهايی كه سنتهای الهی و عدم توجه به سنتهای الهی ممكن است برای افراد در بر داشته باشد، بازمیگردد.
وی افزود: بنابراين اگر كسی در پناه توحيد زندگیای را سامان دهد و مدنيتی را ايجاد كند، از بسياری از پيامدهای ناهنجاری كه در تمدنهای مادی ممكن است بروز و ظهور پيدا كند، ايمن خواهد بود.
اميدی در عين حال با اشاره به لزوم مورد توجه قرار گرفتن مناسبات درونتمدنی نيز خاطرنشان كرد: از منظر قرآن كريم، تمدن اسلامی مبتنی بر ولايت، محبت، عدالت و حكمت است.