یک عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با بیان اینکه امروز اصلاح سبک زندگی در گرو رفع مشکلات اقتصادی است، خطاب به نامزدهای ریاست جمهوری گفت: الان ما وضعیت عادی نداریم و مشکلات جدی در حوزه اقتصادی داریم پس در این شرایط اولین گام در جهت اصلاح سبک زندگی مردم سامان بخشی وضعیت اقتصادی است تا مردم این آمادگی را پیدا کنند که سبک زندگی خود را انتخاب کرده و در آن گام برداند.
حجت الاسلام دکتر مسعود آذربایجانی عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر، در مورد تأثیر عملکرد دولتها بر نوع سبک زندگی مردم گفت: سبک زندگی از سه بخش ریشه، بدنه و شاخه تشکیل می شود که ریشه ها بیشتر به عقاید و باورهای بنیادی برمی گردد و بخش دوم به نگرشهای ما برمی گردد که بدنه سبک زندگی را تشکیل می دهد و بخش سوم که ساقه و میوه و ثمره است و جنبه های رفتاری که نمود و بروز بیشتری دارد را مثل گفتار و کردار و برخوردها و تعاملات ما هست که مجموعه این سه بخش سبک زندگی فردی را تشکیل می دهد.
وی تأکید کرد: دولتها در هر سه بخش می تواند مؤثر باشند اما در بخش بنیادی تر تأثیر کمرنگ تری دارند به دلیل اینکه عقاید زیربنایی تر هستند و در طول تاریخ شکل می گیرند و در افراد خیلی عمیق است اما به هر حال دولت در این بخش تأثیرگذار است و روایت معروف" الناس علی دین ملوکهم" حاکی از این مسئله است. وقتی مردم دین خود را از حاکمیتها می گیرند خود دولت می تواند در پررنگ کردن و یا کمرنگ کردن دین مردم هم اثر بگذارد.
این کارشناس حوزه و دانشگاه، بیشترین تأثیر دولت در حوزه سبک زندگی را در بخش نگرشها اعلام کرد و گفت: دولتها با عملکرد خود به ویژه دولتی که مدعی دینداری است، اگر در عمل مدعیات خود را با عمل خویش هماهنگ کند می تواند در ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی نگرشهای دقیقی را به مردم منتقل کند و آنها را با خود همگام کند و بالعکس اگر دولت در این بخشها ضعیف باشد و عملکرد ناصحیحی داشته باشد می تواند مردم را در حوزه دینداری دچار مشکل کند.
حجت الاسلام آذربایجانی افزود: مخصوصا اگر دولتی در بحث معیشت اقتصادی عملکرد صحیحی نداشته باشد و مردم تحت فشار باشند، مردم ممکن است به سمت نگرشهای آگاهانه ای که از دینشان نشأت می گیرد، حرکت نکنند بلکه در اثر فشارهای محیطی و اجتماعی به سمتی دیگری بروند. مثلا خانواده ای که متدین هست و تدین اش اقتضا می کند که در زندگی اقتصادی خود مرزهای حلال و حرام را به دقت انتخاب کند، اما وقتی به دلیل عملکرد ضعیف دولت فشارهای اقتصادی مضاعف شود و از یک حدی عبور کند ممکن است در نگرشهای اقتصادی اش و به تبع در رفتار اقتصادی اش به جایی برسد که آن تقید و تعهد خود را در حلال و حرام نداشته باشد. پس دولت می تواند به ویژه در عملکرد اقتصادی که آشکارترین بعد است، تأثیرگذار باشد.
وی با تأکید بر تأثیر عملکرد منفی دولتها بر نابسامانی سبک زندگی مردم، اعلام کرد: البته در ابعاد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نیز این تأثیرات وجود دارد در ابعاد رفتاری نیز اگر دولت خود نمودی از ایثار و ترحم و مهربانی با مردم باشد وقتی دولت به جای بهره کشی از مردم، هدف اصلی اش- آن هم نه به صرف ادعا بلکه در عمل- خدمت به مردم باشد، این رفتارها می تواند الگوی مردم در سبک زندگی باشد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در مورد اینکه نامزدهای ریاست جمهوری در اولین گام حول چه محوری اصلاح سبک زندگی مردم ایران را در دستور کار قرار دهند؟ گفت: اگر در حالت طبیعی به سر ببریم و بخواهیم سبک زندگی را اصلاح کنیم باید از ریشه ها شروع کنیم که همان باورهای بنیادی است که باید تغییر دهیم اما الان ما وضعیت عادی نداریم و مشکلات جدی در حوزه اقتصادی داریم پس در این شرایط اولین گامی که جهت اصلاح سبک زندگی مردم می خواهیم برداریم باید در همین حوزه باشد یعنی وضعیت اقتصادی اصلاح شود تا مردم این آمادگی را پیدا کنند که سبک زندگی خود را انتخاب کرده و در آن گام برداند.
وی تأکید کرد: چون الان مردم احساس می کنند در دالان یکطرفه قرار گرفته اند و وضعیت اقتصادی آنها را به جهتی سوق می دهد که خودشان انتخابی در آن ندارند یعنی وضعیت آزاد و مختاری نیست که بتوانند خود سبک زندگی صحیح را برگزینند، به ویژه درصد قابل توجهی از طبقات متوسط و متوسط به پایین کشور فشار اقتصادی مضاعف را متحمل هستند و این مانع ایجاد سبک زندگی مناسب است و اگر این بحث اصلاح شود به تبع در بخشهای فرهنگی و غیره می توانیم اقدامات مناسب را انجام دهیم. البته اصلاح وضعیت اقتصادی جامعه ما نیز ریشه در اصلاح وضعیت سیاسی مان دارد به این معنا که عملکرد افرادی که در دولتهای گذشته خطاهایی داشته و مشکلاتی را ایجاد کردند باید اصلاح گردد.
حجت الاسلام آذربایجانی در پایان تصریح کرد: اصلاح سبک زندگی جامعه ایران نیاز به مشورت با کارشناسان دارد چون کشور ما پیچیدگی های خاصی دارد چون سبک زندگی در سه ضلع محصور است از یک طرف سبک زندگی مان را از دین اسلام می گیریم و از یک طرف از فرهنگ ایرانی خود و یک بخش دیگر آن از طرق مختلف و از غرب و کشورهای دیگر وارد می شود؛ در این سبک زندگی که از سه بخش تعیین کننده تشکیل شده است تا کسی مدل مدونی برای این وضعیت نداشته باشد که بتواند در میان سنت و تجدد چگونه عمل کند، نمی تواند پاسخ روشنی برای اصلاح سبک زندگی داشته باشد.