استاد جامعه‌شناسی دین:
آزادی از نظر تفکر بر عدالت تقدم دارد/ تأکید حضرت علی(ع) بر آزادی
حجت الاسلام سید محمد ثقفی استاد جامعه شناسی دین با اشاره به اینکه آزادی از نظر تفکر بر عدالت تقدم دارد، گفت: اگر آزاد نباشید حتی سوسیالیستی اندیشیدن را به خود اجازه نمی دهید.حجت الاسلام سید محمد ثقفی در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد اینکه آیا فیلسوفان اسلامی در خصوص مفهوم عدالت نظریه پردازی جامعی کرده اند گفت: در نهضت های اجتماعی اخیر ایران بر دو مفهوم عدالت و آزادی تأکید شده است. مفهوم آزادی بیشتر در انقلاب مشروطه مطرح می شد که مبارزه اش عمدتاً با استبداد بود چرا که استبداد ضد آزادی است.

وی افزود: در انقلاب اسلامی هم سه شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی داده می شد ولی آن دوره اول انقلاب مفهوم عدالت اجتماعی اقتصادی بسیار قویتر بود آن هم به جهت اینکه دسته ای از نیروهای انقلابی سوسیالیست بودند. در فکر و اندیشه سوسیالیستی ، عدالت اجتماعی مقدم بر آزادی است.

این محقق و پژوهشگر مسائل فرهنگی ادامه داد: امام (ره) هم تأکید بیشتر بر روی عدالت داشت تا بر مفهوم آزادی. امام (ره) عدالت را مهمتر از آزادی می دانستند و خودش را رهبر کوخ نشینان می دانست.

استاد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اظهارداشت: قبل از انقلاب هم دو جریان مطرح بود. مباحث دکتر شریعتی و مباحث شهید مطهری که در حسینیه ارشاد ایراد می شد و مباحث استاد مطهری درباره عدالت در کتابی به عنوان عدل الهی گردآوری شد که عدالت از موضع اجتماعی و بیشتر کلامی مطرح کرده بود.

وی درباره اینکه در مقایسه با مفهوم آزادی، فلاسفه اسلامی بر تقدم عدالت بر آزادی تأکید دارند یا برعکس هم تصریح کرد: در اندیشه اسلامی عمدتاً آزادی به معنای آزادی منفی است. یعنی بر طرف کردن موانع مطرح است لذا در قرآن کلمه آزادی درباره نبودن موانع آورده است و در جایی هم می فرماید بعضی از شما بعضی دیگر را ارباب قرار ندهید که این همان آزادی به معنای عبودیت خالص در برابر خداوند و رفع همه موانع فکری و عملی است که توحید اجتماعی می نامند.

ثقفی افزود: آزادی به معنای مثبت یعنی آزادی اندیشه و فکر در فرع قرار می گیرد ولو اینکه در قانون اساسی مطرح است. در مورد تقدم آزادی بر عدالت یا برعکس عده ای مانند سوسیالیست ها عدالت را مقدم و عده ای مانند لیبرالها آزادی را مقدم می دانند. اما باید گفت اگر عدالت نباشد در جامعه ظلم زیاد می شود اما اگر آزادی نباشد انسانیت انسان خدشه دار می شود. لذا آزادی از نظر تفکر بر عدالت تقدم دارد. شما اگر آزاد نباشید حتی سوسیالیستی اندیشیدن را به خود اجازه نمی دهید. باید اول جوهره و کرامت انسانی که همان آزاد اندیشی است مطرح باشد.

این محقق و پژوهشگر حوزه جامعه شناسی در پایان یادآور شد: بعد از آزاد بودن است که می توانیم مکتبی را انتخاب کنیم. اگر اندیشه آزاد نداشته باشید نمی توانید رفع موانع را هم بفهمید . امیر المؤمنین (ع) نیز آزادی را مقدم می دانست.