بار دیگر در آستانه ماه محرم قرار گرفتهایم و شیعیان و محبان اهل بیت علیهم السلام با برپایی تکیهها و مجالس عزاداری و ذکر معارف و مناقب اهل بیت(ع) و تبیین مظالمی که به آن سلاله پاک روا شده است به سوگ شهادت امام سوم شیعیان مینشینند و مردمان هر یک از مناطق متناسب با آداب و رسوم خاص خود به تعظیم شعائر و عزاداری میپردازند و همگان در تلاشند تا در قامت خادم اهل بیت(ع) در جهت اشاعه فرهنگ شیعی اسلامی گام بردارند و پاسدار خط سرخ محمد (ص) و آل محمد علیهم السلام باشند اما گاهی نیز دیده میشود همین مجالس عزیز با بی دقتی و یا عبور از برخی خطوط و حدود خود به نوعی به ضد فرهنگ شیعی تبدیل میشوند تا جایی که مراجع عظام تقلید نیز طی سالهای گذشته بارها نسبت به ضرورت توجه به نحوه برگزاری عزاداریها و سوگواریها هشدار دادهاند. آنچه پیش رو دارید حاصل تلاش شفقنا درباره چگونگی برگزاری عزاداریهای مطلوب از دیدگاه علمای بزرگ به ویژه مراجع گرانقدر تقلید است.
در این قسمت دیدگاههای حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی را میخوانید:
حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی، مرجع عالیقدر شیعه هر پنجشنبه در دفتر خود مراسم روضه و ذکر مناقب و معارف اهل بین علیهم السلام را برگزار میکنند. این مرجع تقلید از ایجاد سبکهای صوفیانه و عزاداری همراه با موسیقی ابراز نگرانی میکند و میفرماید: «هر روز نمیشود یک حکم از احکام الهی را به بهانههای مختلف کنار بگذاریم و تحریف کنیم».
حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی به تشریح شرایط عزاداری مطلوب پرداخته و پرهیز از غلو و دروغگویی را یکی این از شرایط میداند.
* عزاداری مطلوب چه ویژگیهایی دارد؟
آیت الله شبیری زنجانی: مطالبی که نقل میشود، از منابع معتبر باشد. هر مجلسی که اشخاص را به اولیای خداوند توجه دهد و مصائب حضرات را بهتر بیان کند بیشتر مطلوب شرع مقدس است. در عزدارای دروغ نباشد و از وزنهای صوفیانه که اخیرا میخوانند اجتناب کنند.
* اخیراً گروهی در مجالس و مداحیها
از موسیقی استفاده میکنند. این روش مورد تایید است؟
آیت الله شبیری زنجانی: سبکهایی که با موسیقی همراه میشود ناجور است و از اینها باید اجتناب کنند. هر روز نمیشود یک حکم از احکام الهی را به بهانههای مختلف کنار بگذاریم و تحریف کنیم.
*بر محتوای مطالب تأکید فرمودید. در این باره بیشتر توضیح دهید.
آیت الله شبیری زنجانی: به خاطر جلب توجه عوام دروغ تحویل مردم ندهند. در ذهن عوام خیلی دروغ رفته است. اینطور نباشد که آدم مطابق میل آنها صحبت کند، این یک گرفتاری است که خیلیها مطابق ذهن عوام مطالبی را دنبال میکنند؛ عوام هم خیال میکنند این مطالب وحی منزل است. در ایام عزاداری برای مردم از کتابهای معتبر مطلب نقل کنند نه هرچیزی را که با آن کارشان بهتر میگیرد بیان کنند، بالاخره چهار نفر انسان باسواد دروغ بودن مطلب را میفهمند و مسائل صحیح و راست هم زیر سوال میرود. البته از کتابهایی هم که به راست و دروغ پایبند نیستند نباید مطلب نقل کرد، از کتابهای معتبر مثل «نفس المهموم» استفاده کنند. ممکن است این کتابها هم درست یا نادرست باشند ولی کتابیهایی است که نویسندگان آنها آدمهای نسبتا معتبری هستند.
* رهنمود حضرت عالی برای مبلغان چیست؟
آیت الله شبیری زنجانی: آنچه که باعث پیشرفت در همه امور است اخلاص است. انسان، خدا و پیغمبر و مذهب را در نظر داشته باشد. اگر اخلاص باشد عمل از طرف خداوند تأیید میشود و اگر نباشد آثار آن در حد اعلا نیست. مهم این است که انسان پیوند خود با خدا را محکم کند. رضاخان همه حوزههای علمیه را به هم ریخت؛ اما در آن شرایط حوزه علمیه قم باقی ماند؛ این به خاطر اخلاص مؤسس این حوزه «آشیخ عبدالکریم حائری» و کسانی بود که بعد از او حوزه را نگه داشتند. طلبه اگر در تبلیغ به دنبال رفع مشکلات مردم و محکم کردن پیوند آنان با خاندان وحی باشد موفقیت بیشتری دارد و عنایت خداوند و اولیای خدا هم به او بیشتر است.
رفتار طلبه باید معرف دین باشد. رفتارها باید مطابق بیانات حضرت صادق- علیه السلام- باشد. رفتاری کنند که موجب اعتقاد مردم به خاندان وحی باشد. هر طلبهای اگر خوب عمل کند به امام صادق -علیه السلام- خدمت کرده است و اگر بد عمل کند صدمه به این مکتب خورده است. لذا سعی اول طلبه در هدایتهای اشخاص تهذیب نفس خود و اعمال خودش است، البته به حضرات معصومین - علیهم السلام- هم توسل کنند که خداوند موفقشان گرداند و از تبلیغ نتیجه مطلوب بگیرند.