یک پایگاه تحلیلی در گزارشی تاکید کرده است که کشورهای غربی نمیخواهند چماق تحریمها را از دست بدهند. تحلیلگران مسائل بین الملل نیز با توجه به کارنامه سیاست خارجی آمریکا معتقدند که اگر تحریمها در همان گام نخست پس از توافق برچیده نشود، هیچ زمان دیگری در آینده هم برچیده نخواهد شد.
فارین پالیسی در گزارشی به تحریمهای گستردهای که علیه ایران وضع شده پرداخته و نوشته است که اختلاف بر سر این موضوع میتواند موجب شکست مذاکرات شود.
نویسنده این مطلب با اشاره به گستره تحریمهای ضدایرانی، به نقل از «دیوید آلبرایت» فیزیکدان هستهای و رئیس موسسه «علم و امنیت بینالملل» نوشته است: من خود را اسیر این ایده که کار تقریبا تمام است نمیکنم. در مسئله تحریمها، آنها تقریبا گیر کردهاند. چنانچه این توافق حاصل شود برچیدن محدودیتهای آمریکا علیه ایران که در پی صدور چند حکم پیدرپی روسای جمهوری آمریکا و مصوبات کنگره اعمال شده است یک شبه اتفاق نخواهد افتاد. دلیل آسانی برای تردید درباره موفقیت مذاکرات وجود دارد: فهرستی طولانی از نهادها و آژانسهای دولتی و بینالمللی طی سالها به اعمال این تحریمها کمک کردهاند و لغو تحریمها مستلزم ایفای نقش همه آنهاست. از سوی دیگر، بسیاری از قانونگذاران هر دو حزب مطرح در آمریکا تمایل چندانی به کاهش تحریمها ندارند.
فارین پالیسی با بیان اینکه کشورهای غربی نمیخواهند «چماقی» را که مدعی هستند تاکنون بر اقتصاد ایران اثرگذار بوده، از دست بدهند، نوشته است که آنها در نهایت بخشی از تحریمها را تعلیق میکنند. ضمنا ممکن است در توافق، برنامهای برای لغو دائم تحریمها طی دورهای 10 تا 15 ساله تدوین شود.
دولت اوباما احتمالا اکثر تحریمهای آمریکا را به حال تعلیق درخواهد آورد و دولتهای بعدی این روند چشم پوشی را در طول مدت اجرای توافقنامه که انتظار میرود ده تا پانزده سال به طول انجامد ادامه خواهند داد، اما اینها مستلزم آن است که ایران به تعهدات خود به طرف مقابل پایبند باشد و در پایان توافق لازم است کنگره قانونی را برای برچیدن دائم آنها تصویب کند.
برای مثال، تهران باید امکان بازرسی غیرمنتظره بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از فعالیتهای هستهای مورد تایید این کشور فراهم کند و گزارشی مفصل را درباره گامهایی که در گذشته در مسیر دستیابی به تجهیزات هستهای برداشته است ارائه دهد.
تحلیلگران و مقامات سابق معتقدند احتمال میرود هرگونه توافق طولانی مدت کاهش تحریمها را همراه با سالها نظارت و راستیآزمایی به منظور اطمینان از اینکه ایران واقعا به محدودیتهای توافق شده بر سر برنامه هستهای این کشور پایبند است شامل شود.
چنانچه این موانع برطرف و دستیابی به توافق نزدیک شود، برخی تحریمهای سازمان ملل به حال تعلیق در خواهد آمد اما بسیاری از دیگر تدابیر سازمان ملل با هدف مهار برنامه هستهای ایران از جمله محدودیتها در بخش تجارت مواد هستهای حساس و نیز محدودیتها بر موشکهای بالستیک احتمالا به عنوان موضوعی که باید دست کم به مدت یک دهه تحت نظارت شدید باشد باقی خواهد ماند. دیپلماتها اعلام کردند کمیته تحریمهای سازمان ملل و نیز هیئت کارشناسان ناظر بر اجرای تحریمهای ایران احتمالا همچنان باقی خواهند ماند. دیوید آلبرایت میگوید: آمریکا نیز ممکن است تاکید کند طیف دیگری از تحریمها از جمله تحریم تسلیحاتی متعارف همچنان باقی بماند که ممکن است به لحاظ اقتصادی و سیاسی به ایران لطمه بزند.
الیزابت رزنبرگ مقام وزارت خزانهداری آمریکا در امور تحریمها میگوید: گمان نمیکنم ایران با هرگونه برنامه مرحلهای که کاهش قابل توجه و سریع تحریمها را شامل نمیشود موافقت کند.
تحلیلگران مسائل بین الملل با توجه به کارنامه سیاست خارجی آمریکا معتقدند که اگر تحریمها در همان گام نخست پس از توافق برچیده نشود، هیچ زمان دیگری در آینده هم برچیده نخواهد شد.
به اعتقاد این کارشناسان، اگر آمریکا در این موضوع دیدگاه خود را بهطور اساسی متحول نکند توافق نهایی قطعا منتفی است.
دومین روز مذاکرات هستهای لوزان
روز گذشته (دوشنبه) دومین روز مذاکرات هستهای در شهر لوزان سوئیس برگزار شد. مذاکرات محمدجواد ظریف و جان کری وزرای خارجه ایران و آمریکا به همراه سید عباس عراقچی، وندی شرمن معاونان وزرای خارجه، علیاکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی، ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا و حسین فریدون نماینده رئیسجمهور که از صبح آغاز شده بود پس از 5 ساعت مذاکره، بعدازظهر به پایان رسید.
به گزارش فارس، دقایق پایانی این مذاکرات به گفتوگوی دو جانبه ظریف و کری اختصاص یافت.
قرار بود وزرای خارجه 2 کشور یکشنبهشب دیدار کنند که به دلیل تأخیر کری در ورود به لوزان و به پیشنهاد طرف ایرانی این دیدار به صبح دوشنبه موکول شد. این هفتمین دیدار وزرای خارجه ایران و آمریکا پس از تمدید هفت ماهه توافقنامه ژنو در سوم آذر ماه سال جاری است.
به گزارش تسنیم به نقل از العالم، محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه در پایان نشست خود با کری گفت: در این نشست درباره موضوع تحریمها، نامه نمایندگان کنگره و راههای حل مسائل باقی مانده گفتوگو کردیم. یک منبع نزدیک به مذاکرات نیز گفت: در نشست وزیر خارجه ایران و آمریکا پیشرفت حاصل شده است.
همچنین «محمدجواد ظریف» پس از پایان ۵ ساعت مذاکرات هستهای مقامات سیاسی - فنی ایران و آمریکا در لوزان سوئیس در گفتوگو با خبرگزاری صدا و سیما تصریح کرد: لازم است تا روز جمعه با همه طرفها مذاکره کنیم تا اینکه ببینیم در نهایت به چه نتایجی منجر میشود.
وی افزود: در برخی موارد به راه حل نزدیکتر هستیم و بر همین اساس میتوان گفت که «راهحلها در دسترس هستند، اما همچنان در برخی موارد فاصله داریم».
ظریف در پاسخ به این سوال که آیا در این جلسه برای تحریمها چشماندازی لحاظ شد، گفت: درباره همه مسائل چشماندازی وجود دارد.
رئیس دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه اختلافات باقیمانده میان طرفهای مذاکرهکننده بحث اصلی مذاکرات امروز بود و در جلسه درباره موضوعات بسیاری از تحریمها گرفته تا نامه اعضای کنگره بحث و گفتوگو شد، خاطرنشان کرد: اگرچه ما نامه کنگره را یک حرکت سیاسی میدانیم اما لازم است که موضعگیری دولت آمریکا در باره نامه نیز برای ما مشخص شود.
عراقچی: بحثها عملگرا
و اجرایی است
در همین حال، سیدعباس عراقچی پس از پایان نشست دوجانبه میان ایران و آمریکا در لوزان سوئیس در گفتوگو با خبرگزاری صداوسیما با بیان اینکه نشست فوق در مجموع راضیکننده بود گفت: روال کار کاملا مشخص است، باید در همه موارد راهحلهایی پیدا و بعد همه راهحلها با جزئیات کامل مکتوب شود. در این صورت است که میتوان گفت به توافق نزدیک شدیم. عضو ارشد هیئت مذاکرهکننده هستهای ایران تاکید کرد: در نشست امروز بیشتر بحثها عملگرا و اجرایی بود و با این روند شاید بتوان به راهحلها نزدیک شد.
معاون وزیر خارجه در پاسخ به این سوال که شما درباره غربیها که درباره یادداشت مشترک یا تفاهم سیاسی لفظی تا پایان ۳۱مارس صحبت میکنند، چه نظری دارید، تصریح کرد: این عبارت هیچ اهمیتی ندارد. تنها هدف کم کردن اختلافات و رسیدن به راه حل است.
وی تاکید کرد: تا قبل از این هدف، هیچ تاریخی نداریم و برای ما قابل پذیرش نیست.
عضو ارشد تیم هستهای ایران افزود: هم در بحث فنی و هم در بخش سیاسی، شکافهایی وجود دارد اما مسائل فنی میتواند به بحثهای سیاسی کمککننده باشد و در نهایت این تصمیمگیریهای سیاسی است که به رسیدن به توافق نهایی کمک میکند.
عراقچی با بیان اینکه همه هیئتها در این دوره تا روز جمعه وقت خواهند گذاشت، تصریح کرد: وزیران خارجه ایران و آمریکا تا روز جمعه در لوزان هستند و امیدوارم راهحلها در همین چند روز برای کم کردن فاصلهها راهگشا باشند.
مسائل فنی و تحریم ها؛ موضوعات اصلی مذاکره
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیز مذاکرات هستهای لوزان را رو به جلو توصیف کرد.
دکتر «علیاکبر صالحی» پس از پایان جلسه دوجانبه ایران و آمریکا در مصاحبه با خبرگزاری صدا و سیما با تاکید بر اینکه جلسات همواره بخشهای فنی و سیاسی دارد، گفت: احساس میکنم هر بار که در این جلسات شرکت میکنیم مقداری توانستهایم به جلو برویم که همین بهنوبه خود نشانه مثبتی است.
صالحی با تاکید بر اینکه همچنان مطالبی وجود دارد که دو طرف به نقطه مشترکی برسند، تصریح کرد: در جلسه با تیم آمریکایی، مسائل فنی و تحریمها میان دو طرف مطرح شد و در تلاش هستیم تا در این چند روز به یک جمعبندی عمومی برسیم.
دوره برچیدن غنیسازی در ایران به سر آمده
«ویلیام برنز» که تا چند ماه قبل قائممقام وزارت خارجه آمریکا بود، میگوید؛ دیگر نمیتوان امیدوار به برچیدن و یا بمباران غنیسازی در ایران بود، چرا که تهران دانش و فناوری این کار را به دست آورده است.
همچنین «فیلیپ هاموند» وزیر خارجه انگلیس گفت: طرفین مذاکرات هستهای، نسبت به گذشته به توافق نزدیکتر شدهاند، اما هنوز راه زیادی تا رسیدن به راهکار جامع باقیمانده است.
«فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با بیان اینکه مذاکرات هستهای با ایران وارد مرحله سرنوشتسازی شده است، گفت: طرفین تلاش میکنند در ۲ هفته آینده به زمینه مشترکی برای حصول یک «توافق خوب» دست یابند.