با هدف فرار از تحقیر کلید خورد
رسانههای آمریکایی در یک اقدام عجیب و سؤالبرانگیز، خبر مربوط به نامه اوباما به رهبر معظم انقلاب و پاسخ ایشان به اوباما را که چند ماه قبل منتشر کرده بودند به عنوان یک خبر جدید و به گونهای که از یک نامه و پاسخ جدید حکایت کند، بازنشر دادند و روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال با تیتر درشت «آیتالله ایران ]رهبر معظم انقلاب[ در میان مذاکرات هستهای نامه جدیدی برای اوباما ارسال کرد»! این حرکت مرموز را کلید زد.
خبر وال استریت ژورنال با بهرهگیری از یک شگرد ژورنالیستی به گونهای تنظیم شده بود تا این تلقی را به ذهن مخاطب القا کند که گویی رهبر معظم انقلاب، مواضع قاطع هفته گذشته خویش نسبت به مذاکرات هستهای را تغییر دادهاند! و خطاب به اوباما (و یا در پاسخ نامه جدید اوباما)! نظری متفاوت با آنچه هفته قبل اعلام کرده بودند، را مطرح فرمودهاند. به تیتر وال استریت ژورنال توجه کنید «آیتالله ایران ]رهبر معظم انقلاب[ در میانه مذاکرات هستهای نامه جدیدی برای اوباما ارسال کرد»! و طبیعی است که مخاطب احساس کند نامه جدید حاوی موضع جدید است و گرنه چه نیازی به ارسال آن وجود داشته است؟!
روزنامه وال استریت ژورنال روز جمعه در گزارشی مدعی ارسال یک نامه جدید از سوی رهبر معظم انقلاب به اوباما شد! این روزنامه آمریکایی به نقل از یک دیپلمات ناشناس ایرانی ادعا کرد این پاسخ طی هفتههای اخیر و در جواب به نامه ماه اکتبر اوباما داده شده است. ادعای این روزنامه آمریکایی در حالی است که پاسخ اوباما همان ایام داده شده و برخلاف گزارش وال استریت ژورنال که پاسخ را محترمانه اما غیرصریح توصیف میکند، این نامه در عین محترمانه بودن، بسیار صریح نیز بوده است.
ماموریت به وال استریت ژورنال
البته این نخستین بار نیست که ماموریتهای خاص سیاسی- رسانهای به روزنامه وال استریت ژورنال واگذار میشود. اولین بار نیز این روزنامه آمریکایی بود که در نیمه آبان ماه سال جاری، در گزارشی از ارسال نامه رئیس جمهور آمریکا به رهبر معظم انقلاب خبر داد و نوشت این نامه حدود یک ماه پیش نوشته شده است. بنا به گزارش وال استریت ژورنال، اوباما در نامه خود در مورد امکان همکاری آمریکا و ایران در جنگ با داعش در صورت حصول توافق هستهای صحبت کرده بود. این خبر بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت.
حدود یک هفته بعد دبیر شورای عالی امنیت ملی طی اظهاراتی به شکل غیرمستقیم به گزارشهای منتشر شده در این خصوص پاسخ داد. نماینده رهبر معظم انقلاب در شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد؛ نامهنگاری رئیس جمهور آمریکا دارای سابقه چندین ساله است و در برخی موارد نیز پاسخهایی به این مکاتبات ارایه شده است.
علی شمخانی با انتقاد از رویکردهای دوگانه هیئت حاکمه آمریکا که در مکاتبات محرمانه و مواضع اعلامی دارای تناقضهای آشکار میباشد، این روش را صرفا اقدامی با هدف تاثیرگذاری بر فضای داخلی این کشور عنوان کرد و افزود: در پاسخ رهبر انقلاب به نامه اوباما، مواضع صریح، شفاف و قاطع جمهوری اسلامی در موضوع هستهای مجددا به رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا یادآوری و بر عدم پذیرش برنامه غنیسازی نمایشی از سوی جمهوری اسلامی ایران تاکید شده است. دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین تصریح کرد: ایران به طور قطع در جریان مذاکرات هستهای، تعهداتی فراتر از ان.پی.تی را نخواهد پذیرفت. اظهارات شمخانی روز 22 آبان ماه به عنوان تیتر یک روزنامه کیهان انتخاب شد.
آمریکاییها
دروغ میگویند
البته رهبر معظم انقلاب نیز بارها درباره مبارزه با تروریسم و دعوت واشنگتن از جمهوری اسلامی برای همکاری علیه داعش، مواضع صریح خود را آشکارا اعلام کردهاند. معروفترین این موضعگیریها پس از ترخیص ایشان از بیمارستان در اواخر شهریور ماه است.
حضرت آقا در 24 شهریور هنگام ترک بیمارستان در مورد گروه تروریستی داعش و ادعاهای آمریکا درباره مبارزه با این گروه فرمودند: «و امّا یک مطلبى هم خارج از مسئله بیمارستان و بیمارى و محیط بیمارستان عرض بکنم و آن اینکه من این چند روزه - این دو، سه روز آخر - تفریحى داشتم و آن تفریح عبارت از این بود که گوش میکردم به حرفهاى آمریکایىها در زمینه داعش و مبارزه با داعش و حرفهایى که میزنند؛ حرفهاى پوچ و توخالى و جهتدار. از جمله آن چیزهایى که براى من واقعاً مایه تفریح بود، این بود که دیدم، هم وزیر خارجه آمریکا، هم آن دختر - سخنگویشان که مىآید وامىایستد آنجا حرف میزند - صریحاً گفتند که ما از ایران براى ائتلاف علیه داعش دعوت نمیکنیم! اوّلاً چه افتخارى بالاتر از این براى ما که آمریکا در یک کار دستهجمعى، در یک کار خلافِ غلطى که دارند انجام میدهند، از ما مأیوس باشد و نخواهد که ما باشیم؛ این براى ما مایه افتخار است، مایه تأسّف نیست. ثانیاً دیدم همهشان دروغ میگویند؛ براى اینکه همان روزهاى اوّلى که مسئله داعش در عراق پیش آمد، آمریکایىها بهوسیله سفیرشان، از سفیر ما در عراق، درخواست کردند که بیایید بنشینیم درباره داعش با هم هماهنگى کنیم. سفیر ما این را منعکس کرد؛ بعضى از مسئولین ما هم حرفى نداشتند، من مخالفت کردم؛ گفتم در این قضیه، ما به خصوص با آمریکا همراهى نمیکنیم؛ چون اینها خودشان دستشان آلوده است؛ در این قضیه ما چطور بیاییم با کسانى که دستشان آلوده است و نیتشان آلوده است همکارى کنیم؟ بعد از آن هم همین آقاى وزیرخارجهاى که این حرف را آمد جلوى چشم همه دنیا پشت دوربین گفت که «ما از ایران همکارى نمیخواهیم»، همین ایشان، شخصاً از آقاى دکتر ظریف درخواست کرده بود که بیایید ما در این قضیه همکارى کنیم؛ دکتر ظریف رد کرد. معاون او هم - که او هم یک زنى است که مىبینید، مىشناسید - از آقاى عراقچى در مذاکراتش درخواست کرده بود که بیایید ما همکارى کنیم؛ اینها رد کردند. بعد از آنکه آنها رد کردند و ما صریحاً گفتیم با شما در این قضیّه همکارى نمیکنیم، حالا میگویند ما ایران را نمیخواهیم وارد کنیم!»
پشت صحنه
بازی خبری آمریکا
با توجه به این که ماجرای نامه اوباما به رهبر انقلاب و پاسخ قاطع ایشان به نامه مورد اشاره، چند ماه قبل به رسانهها راه یافته و مضمون کلی پاسخ محترمانه و قاطع رهبر انقلاب به اوباما از سوی دبیر شورای عالی امنیت ملی به عنوان یک مقام رسمی نیز اعلام شده بود، این پرسش به میان میآید که آمریکاییها از طرح دوباره موضوع، مخصوصاً به گونهای که نامه اوباما و پاسخ حضرت آقا، جدید تلقی شود، چه انگیزهای داشتهاند؟! پاسخ این پرسش را باید در موضع قاطع اخیر رهبر معظم انقلاب درباره چالش هستهای و مذاکرات پیشروی جستجو کرد. برخورد قاطعی که محاسبات قبلی آمریکا را در هم ریخت و برخی رسانهها از آن با عنوان شلیک به پاشنه آشیل آمریکا یاد کردند. موضع اخیر رهبر انقلاب که روز یکشنبه هفته گذشته در دیدار فرماندهان و پرسنل نیروی هوایی ارتش اتخاذ شده بود نه فقط محاسبات حریف برای امتیازگیری از ایران را در هم ریخت بلکه تحقیر آشکار آمریکا و متحدانش نیز بود، دو روز قبل از آن تاریخ رئیسجمهور آمریکا با افتخار از انتظار خود برای دریافت امتیازات بیشتر از ایران خبر داده و گفته بود بدون کمترین هزینه پیشرفت هستهای ایران را متوقف کردهایم! و برای ادامه مذاکرات به طرح موذیانه توافق دو مرحلهای اشاره کرده بود.
رهبر معظم انقلاب در دیدار فرماندهان و پرسنل نیروی هوایی که هفته پیش انجام شد، با اشاره به برخی مباحث مطرح شده درخصوص توافق دو مرحلهای که ابتدا توافق بر اصول کلی و بعد از مدتی توافق بر جزئیات باشد، خاطرنشان کردند: چنین توافقی پسندیده نیست زیرا با تجربهای که از رفتار طرف مقابل داریم، توافقِ صِرف در کلیات، وسیلهای خواهد شد برای بهانهگیریهای پی در پی در جزئیات.
رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: اگر توافقی انجام شود، باید در یک مرحله و دربردارنده کلیات و جزئیات، با یکدیگر باشد.
حضرت آیتالله العظمی خامنهای افزودند: مفاد این قرارداد نیز باید روشن، واضح و غیرقابل تفسیر و تأویل باشد و مفاد توافق نباید به گونهای باشد که طرف مقابل که عادت به چانهزنی دارد، در قضایای مختلف بهانهجویی کند.
این موضع قاطع و صریح رهبر معظم انقلاب که در واقع شلیک دقیق به پاشنه آشیل آمریکاییها بود، واکنش عجولانه واشنگتن را در پی داشت. ساعتی پس از انتشار بیانات روز یکشنبه رهبر معظم انقلاب و ابراز مخالفت قاطع و صریح ایشان با طرح توافق دو مرحلهای، جان کری وزیر خارجه آمریکا که نقشه از پیش طراحی شده علیه برنامه هستهای ایران را نقش برآب میدید، در مصاحبهای شتابزده با شبکه NBC گفت «اگر در مذاکرات هستهای با ایران تا اواخر ماه مارس- اوایل فروردین ماه- توافق کلی حاصل نشود، این مذاکرات ادامه نخواهد یافت»!
جان کری در حالی تهدید به ترک میز مذاکره کرد که خود بهتر از همه میدانست این تهدید چیزی جز یک بلوف توخالی نیست و به دلایل متعددی واشنگتن قادر به عملی کردن آن نخواهد بود چرا که ترک میز مذاکره از سوی آمریکا به معنای شکست مذاکرات است و اولین نتیجه آن، لغو توافق ژنو خواهد بود. یعنی توافقنامهای که مقامات آمریکایی بارها از آن با عنوان بزرگترین دستاورد خود در مذاکرات هستهای با ایران، یاد کرده و میکنند.
اعلام مخالفت صریح رهبر انقلاب با دو مرحلهای بودن توافق و تاکید بر اینکه نرسیدن به توافق را بر توافق بد ترجیح میدهند، رشتههای آمریکا را پنبه کرد و دست حریف را برای حضور مقتدرانه در مذاکرات، بست. و این در حالی بود که دیوید کوهن، با پشت گرمی به پیشنهاد طرح توافق دو مرحلهای و تدارک یک توافق- به قول نیویورک تایمز- سرهمبندی شده و مبهم با ذوقزدگی اعلام کرده بود تیم مذاکره کننده ایران با دستهای بسته به میز مذاکرات میآید! از سوی دیگر حضور حماسی و چند ده میلیونی مردم در سالروز پیروزی انقلاب اسلامی و تأکید آنها بر نظر رهبری درباره مذاکرات هستهای، درستی پیشبینی رهبر انقلاب را نشان داد که در پاسخ به دیوید کوهن- بدون ذکر نام او - فرموده بودند ملت روز 22بهمن نشان میدهد دست چه کسی بسته است؟
بازی خبری اخیر را فقط میتوان واکنشی از سراستیصال تلقی کرد که آمریکا در مواجهه با تحقیر خود از سوی رهبر انقلاب به آن متوسل شده است.