مذاکرات هستهای وین در حالی خاتمه یافت که پس از رایزنیهای فشرده نمایندگان ایران و گروه 1+5، توافقنامه ژنو تا 10 تیرماه سال 1394 تمدید شد و بر پایه این توافق مبهم، تحریمها و تعلیق هستهای ایران نیز تمدید شد.
روز گذشته دهمین دور مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 طی یک سال گذشته در هتل «کوبورگ» شهر وین به پایان رسید.
عدم دستیابی به یک توافق جامع پس از یکسال مذاکره و البته اعتمادسازی یکطرفه ایران، موجب شده است تا طرفین عملا به سمت تمدید غیررسمی توافق پیشین در قالب یک توافقنامه کلی حرکت کنند؛ توافقی که باعث توقف برنامه هستهای ایران بدون هزینهای خاص از سوی غرب منجر شده است. البته تمدید توافق پیشین موضوع غیرمنتظرهای نبود و کیهان در تحلیلهای خود طی روزهای اخیر با ارائه اسنادی محکم چنین روندی را پیشبینی کرده بود؛ آمریکاییها حاضر به توافق نیستند و با بهانهجویی و زیادهخواهی مانع از بسته شدن این پرونده خواهند کرد چرا که اساسا مسئله آنها با جمهوری اسلامی چیز دیگری است و در چنین شرایطی، ادامه توافق مبهم و بد ژنو بهترین گزینه برای آنهاست.
چنان که اوباما دو روز پیش در گفتگو با شبکه «ای بیسی» گفت: خبر خوب این است که توافق موقتی[ژنو] که ما وارد آن شدیم، بطور قطع پیشروی برنامه هستهای ایران را متوقف کرده؛ بنابراین یک توافق موفق بوده است.
نخست وزیر رژیم صهیونیستی هم روز گذشته از تمدید توافق ژنو حمایت کرده و آن را بهتر از توافق بد عنوان و ابراز امیدواری کرد فشار به جمهوری اسلامی افزایش یابد.
بی بیسی هم در نتیجه مشارکت وین اعلام کرد؛ آزاد شدن 5/3 میلیارد دلار از اموال بلوکه شده ایران در مدت باقیمانده در مقابل 100 میلیارد دلار اموال بلوکه شده، بسیار ناچیز است.
روز آخر وین
صبح دیروز، وزیر امور خارجه کشورمان در یک صبحانه کاری با وزیر خارجه چین دیدار کرد. پس از این دیدار، وزرای خارجه چین و روسیه درباره روند مذاکرات هستهای در وین گفتوگو کردند. وزیر خارجه چین بعد از این دیدار تصریح کرد که به واسطه مشکلات فنی، زمان بیشتری را باید به مذاکرات هستهای ایران و 1+5 اختصاص داد.
ﻇﺮﻳﻒ در ادامه نشستهای دو جانبه، با اﺷﺘﻮﻥ به گفتگو نشست و پس از آن برای دومین بار با جان کری دیداری یکساعته برگزار کرد. بعد از نشست دو جانبه وزرای خارجه ایران و آمریکا، نشست وزرای خارجه ایران و گروه 1+5 به ریاست «کاترین اشتون» برگزار شد.
نخستوزیر رژیمصهیونیستی روز دوشنبه همزمان با ضربالاجل مذاکرات هستهای در مصاحبه با بیبیسی گفت: تمدید گفتوگوها گزینه مورد ترجیح تلآویو است و این رژیم امیدوار است که فشار بر ایران ادامه یابد.
روز گذشته،خبرگزاری ریانووستی روسیه به نقل از یک مقام نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی اعلام کرد: «ضربالاجل میتواند تنها برای چند ساعت یا چند روز تمدید شود و قطعا نمیتواند برای چند ماه تمدید گردد. سیانان نیز در خبری اعلام کرد: گروه 1+5 حاضر به تغییر موضع خود نیست. ساعاتی بعد از اعلام این اخبار، پس از پایان نشست وزرای خارجه ایران و گروه 1+5، طرفین، توافقنامه ژنو را تا 10 تیر ماه سال 1394 تمدید کردند و قرار شد مذاکرات به زودی آغاز و طی هفتههای آینده برای دستیابی به توافق ادامه یابد. برخی خبرنگاران اعلام کردند ایران در این مدت بطور متوسط ماهیانه 700 میلیون دلار از داراییهای بلوکه شده خود بابت فروش نفت را دریافت خواهد کرد. یک منبع نزدیک به مذاکرات هستهای نیز در پایان این مذاکرات اعلام کرد ترتیبات آزادی داراییهای ایران براساس توافق ژنو ادامه پیدا خواهد کرد و برخی جزئیات زمانبندی در دست تنظیم است.
دیپلماتها میگویند که براساس این توافق که تمدید توافقنامه موقت ژنو محسوب میشود طرفین باید چارچوب کلی توافق را تا 10 اسفند ماه سال جاری (1 مارس 2015) و توافق نهایی را تا 10 تیر سال آتی شمسی (1 جولای 2015) منعقد کنند.
حال با توجه به توافق صورت گرفته، همان بندهای کلی توافقنامه ژنو تکرار خواهد شد. متأسفانه باید گفت که ایران متضرر این توافق خواهد بود، چرا که بدون آنکه آوردهای داشته باشد، مجبور به ادامه توافق مبهم و یکطرفه ژنو خواهد بود و طرف غربی نیز با وعدههای نسیه درخصوص رفع تحریمها، بدون آنکه نیاز باشد امتیاز خاصی بدهد، همچون یکسال گذشته نظارهگر عملکرد ایران در توقف فعالیتهای هستهای خود است.
تماس تلفنی روحانی و پوتین
روز گذشته «ولادیمیر پوتین» و «حسن روحانی» روسای جمهور روسیه و ایران با یکدیگر تماس تلفنی برقرار کردند. شبکه المیادین گزارش کرد که پوتین به روحانی اطمینان خاطر داد که مسکو اجازه نخواهد داد که مذاکرات هستهای تا بینهایت ادامه داشته باشد و در رفع تحریمها علیه ایران تعلل صورت گیرد.
طبق این گزارش، مسکو پیشنهاد کرد که تحریمها علیه ایران را به صورت تدریجی و یکجانبه حذف کند و در این موضوع چین را با خود همراستا کند.
این خبر در حالی اعلام میشود که نشست وزرای خارجه ایران و 1+5 در وین به اتمام رسید و توافقنامه ژنو تا تیرماه سال آینده تمدید شد.
تمدید تحریمها
خبرگزاری رویترز، پیش از پایان نشست وزرای امور خارجه طی گزارشی از احتمال تمدید مذاکرات بین ایران و کشورهای 1+5 خبر داده بود. رویترز به نقل از منابع آگاه مدعی شده است که در مدت تمدید توافقنامه، ایران انتظار برداشته شدن هیچ تحریمی را نباید داشته باشد.
تسنیم در گزارشی تصریح کرد که دور بعدی مذاکرات هستهای در 15 دسامبر (24 آذر) در مسقط در سطح معاونین وزرای خارجه و کارشناسان برگزار خواهد شد.
جنیفر ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در مصاحبه با سیانان گفت: تیمهای کارشناسی و مذاکراتی ماه دسامبر گردهم میآیند. وی تاکید کرد که مکان برگزاری این نشستها هنوز مشخص نشده است.
شنیدهها حاکی از آن است که مذاکرات طی هفتههای آینده در سطحی پایینتر ادامه خواهد یافت.
«فرانک والتر اشتاینمایر» وزیر خارجه آلمان پس از پایان یافتن نشست وزرای خارجه ایران و گروه 1+5 با حضور در جمع خبرنگاران در مقابل هتل پله کوبورگ وین در سخنانی اعلام کرد: «گروه 1+5 ایدههای جدید را در مورد توافق با ایران مطرح کرد.» وی همچنین گفت: «گفتوگوها برای چند ماه به منظور کار بر ایدههای نوین تمدید خواهد شد.» «فیلیپ هاموند» وزیر خارجه انگلیس نیز پس از پایان نشست وزرای خارجه ایران و گروه 1+5 گفت: اکنون که تفاهمات شروع شده است نمیتوانیم مذاکرات را متوقف کنیم.
جان کری: ایران در واقع تعلیق فعالیتها را پذیرفته است
جان کری، وزیر خارجه آمریکا پس از دیدار با وزیر خارجه کشورمان و وزیران خارجه 1+5 در نشست خبری در وین گفت: در این دور از مذاکرات توانستیم به پیشرفتهای واقعی و محکمی درباره توافق بینالمللی در مورد برنامه هستهای ایران دست یابیم.
وی در بخشی از سخنانش تاکید کرد که امروز به توافق هستهای با ایران نزدیک شدهایم. در موضوع راکتورها نیز تا حدودی نگرانیهای آمریکا رفع شده است.
وزیرخارجه آمریکا ادامه داد: زمان بیشتری نیاز است تا بتوانیم به توافق جامع دست یابیم. این مذاکرات زمانبر است و مسائل پیچیده و تکنیکی است. همچنین مذاکرات هستهای زمان بیشتری میطلبد زیرا ما نمیخواهیم که صرفا هر توافقی را انجام بدهیم بلکه ما به دنبال توافق درست هستیم.
جان کری اظهار داشت: قدرتهای جهان نمیتوانند تنها تا ابد به مذاکرات با ایران ادامه دهند بدون اینکه پیشرفت جدی حاصل شود.
وی افزود: در این دوران تمدید شده هیچ تعلیق تحریم بیشتری نخواهیم داشت.
وزیر خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی درباره جزئیات مذاکرات ایران و 1+5 گفت: من قصد ندارم در مورد تمام چیزهایی که به توافق رسیدیم صحبت کنم. شکافها هنوز وجود دارد و باید نظرات را نزدیک کرد. باید به سرعت به یک راهحل امنتر و منطقیتر در ارتباط با نتایج توافقنامه (ژنو) به نتیجه برسیم.
وی در ادامه اظهار داشت: ایران در گذشته 200 کیلو اورانیوم غنی شده تا 20 درصد داشت اما امروز آن را ندارد و پیشرفت پروژه اراک امروز متوقف شده است. یک سال پیش برنامه هستهای ایران با سرعت داشت به سمت غنی شدن پیش میرفت اما امروز ایران این روند را متوقف کرده و به عقب برگشته است.
وزیر خارجه آمریکا ابراز داشت: ایران فعالیت هستهای خود را کندتر کرده و دنیا امنتر شده است. سال گذشته بحث غنیسازی 20 درصد بود اما الان در ایران غنیسازی بین صفر تا 5 درصد انجام میشود. ایران در واقع تعلیق فعالیتها را پذیرفته است. جان کری ادامه داد: امروز با توافق هستهای با ایران بسیار نزدیک شدهایم، دنبال توافقی هستیم که امنیت اسرائیل را هم فراهم کند، تصمیمات سختی باید گرفته شود و در پایان ماه دسامبرگفتوگو را ادامه میدهیم.
وی در پاسخ به سوال خبرنگار ایرانی مبنی بر اینکه شما میخواهید همهچیز را از جمله پلوتونیوم، غنیسازی و غیره صفر کنید پس کی تحریمها را صفر میکنید؟ گفت: هنوز که توافق جامع امضا نشده است و ایران به سمت توافق حرکت کرده است و ما هم مقداری از تحریمها را برداشتهایم. اگر ایران توافق جامع را امضا کند، ما هم نگرانیهای ایران را درباره تحریمها رفع میکنیم. وی تصریح کرد: ما هنوز سوالهای بزرگی درباره برنامه هستهای ایران داریم.