بر خلاف تاکید تیم هستهای کشورمان
در حالی که تیم مذاکرهکننده هستهای کشورمان بر محرمانه بودن مذاکرات و محتوای آن تاکید و اصرار دارد، روزنامه صهیونیستی «هاآرتص» گزارش داد که وزیر خارجه آمریکا، تلآویو را در جریان مذاکرات هستهای مسقط قرار داده است.
«جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا پس از چندین دور گفت و گو در مسقط، طی تماس تلفنی با «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی، گزارش این مذاکرات را به وی ارائه کرد.
به گفته خبرنگار بیبیسی، جان کری به هنگام خروج از پایتخت عمان، در پاسخ به خبرنگاران، در حالی مذاکرات را نه خوب و نه بد (So So) خواند که دستهای خود را به نشانه بیتفاوتی تکان میداد.
نشریه والاستریت ژورنال نیز در گزارشی با اشاره به برگزاری مذاکرات سهجانبه بین نمایندگان ایران، آمریکا و هماهنگکننده گروه 1+5 در مسقط، نوشت که دیدارهای صورتگرفته در عمان از نزدیک زیر نظر قانونگذاران آمریکایی در واشنگتن و متحدان این کشور در خاورمیانه خاصه اسرائیل و عربستان است.
وندی شرمن چندی پیش و به نقل از مادلین آلبرایت گفته بود «مذاکره مانند قارچ است و در تاريکي بهتر رشد ميکند.» این سخن نشان از آن داشت که مذاکرات باید در خفا به پیش برود تا اطلاعرسانی مطبوعات و رسانهها از محتوای مذاکرات نتواند بر حصول نتیجه احتمالی سایه افکند.
این در حالی است که محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان سال گذشته در جلسهای با نمایندگان گفته بود حتی اگر استیضاح شوم جزئیات مذاکرات را فاش نخواهم ساخت!
سخن شرمن به نقل از آلبرایت و جدیت ظریف در عدم اطلاعرسانی محتوای مذاکرات این انتظار را به وجود آورده بود که محتوای مذاکرات اگر برای ملت ایران عیان نیست برای دشمنان نیز آشکار نباشد ولی روزنامه هاآرتص در این میان از رایزنی مقامات آمریکا با رژیم صهیونیستی در باره محتوای مذاکرات مسقط خبر میدهد تا مشخص شود تنها مردم و رسانههای ایران هستند که از جزئیات و کلیات مذاکرات اطلاعی ندارند!
از سوی دیگر بر خلاف تبلیغات رسانهای صورتگرفته مبنی بر اختلافات میان آمریکا و رژیم صهیونیستی در موضوع هستهای ایران، گزارش هاآرتص بار دیگر خلاف این مدعا را اثبات میکند و نشان میدهد که تیم مذاکرهکننده آمریکا با رژیم صهیونیستی هماهنگ و همگام حرکت میکند.
تردید درباره سرانجام مذاکرات
سومین روز مذاکرات جامع هستهای در مسقط در حالی سپری شد که رسانههای خبری به نقل از منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی گزارش دادند که در حال حاضر اختلاف اصلی طرفین بر سر لغو تحریمها است و نه تعداد سانتریفیوژها و میزان غنیسازی.
برخی از منابع نزدیک به مذاکرهکنندگان هستهای، وعدههای نسیه آمریکا در قبال لغو تحریمها را یکی از موانع اصلی حصول توافق هستهای در مسقط عنوان کردهاند. با وجود آنکه عراقچی، مسئله لغو تحریمها را منوط به برچیده شدن هر 4 مسیر اعمال تحریمها (تحریمهای شورای امنیت، اتحادیه اروپا، کنگره آمریکا و رئیس جمهور آمریکا) دانسته است، شنیدهها از بهانهجویی دولت آمریکا در این خصوص حکایت میکند.
مقامات کاخ سفید علاوه بر مرتبط کردن مسئله لغو کامل تحریمها به مشخص شدن جزییات برنامه موشکی ایران، پرونده حقوق بشر، تروریسم و... به این موضوع تأکید دارند که دولت اوباما، در لغو تحریمهای شورای امنیت، کنگره آمریکا و اتحادیه اروپا، اختیاری ندارد و حتی تحریمهای تصویب شده از سوی رئیس جمهور آمریکا را نیز تنها میتواند تعلیق کند.
مقامات آمریکایی با این دست بهانهجوییها، لغو کامل تحریمها را منتفی دانسته و صرفا تعلیق موقت تحریمها و اهرم بازگشتپذیری تحریمها را مدنظر قرار دادهاند.
سید عباس عراقچی معاون وزیر خارجه و عضو ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای در پایان رایزنیهای سهجانبه ظریف، کری و اشتون در مسقط در جمع خبرنگاران گفت: در موقعیتی نیستیم که بگوییم پیشرفتی در مذاکرات داشتیم و در موقعیتی هم نیستیم که بگوییم پسرفت داشتیم.
معاون وزیر امور خارجه افزود: مذاکرات در همه ابعاد ادامه دارد و هر موضوعی که مطرح میشود مسایل جانبی و پیچیدگیهایی همچون مسایل فنی، حقوقی و سیاسی دارد.
وی تصریح کرد: دو موضوع کلیدی وجود دارد یکی بحث چگونگی برداشته شدن تحریمها، تحریمهایی که از چهار مسیر شورای امنیت، اتحادیه اروپا، کنگره آمریکا و رئیس جمهور آمریکا وضع شده و هر کدام از آنها برای خودش از نظر اجرایی متفاوت است و دوم میزان و حجم غنیسازی و موضوعات جانبی مربوط به آن.
ذخایر راکتور اراک و فردو
عراقچی گفت: در رابطه با میزان ذخایر و تاسیسات و راکتور اراک و فردو و دیگر موارد، مذاکرات همچنان به صورت فشرده جریان دارد.
عضو ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای همچنین با ابراز امیدواری برای توافق تا سوم آذر گفت: همه طرفها جدی هستند و تصمیم داریم هر چه قدر که لازم باشد مذاکرات را تا سوم آذر ادامه بدهیم.
معاون وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه جدیت کامل داریم و هر چقدر که لازم باشد در عمان میمانیم و مذاکرات را ادامه میدهیم، گفت: هنوز هیچ توافقی صورت نگرفته، اما تفاوت این دور از مذاکرات با مذاکرات قبلی این است که ما به صورت کامل روی راهحلها متمرکز شدهایم و موضوعات دقیقاً و به صراحت مشخص شده است.
عراقچی در ادامه با اشاره به اینکه در هیچ موضوعی هنوز به راهحل قطعی نرسیدهایم، افزود: نظرات و ایدههایی متفاوت برای هر موضوع وجود دارد که بعضی برای ما زمینه پذیرش دارد و برخی برای طرف مقابل؛ ولی کماکان ایرادها، نگرانیها و مشکلات سر جای خودش هست.
گره در مذاکرات
عضو ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای در پاسخ به این سوال که چنانچه طرفین تا سوم آذر به نتیجه نرسیدند چه راهکاری را پیشبینی میکنید؟ گفت: از آنجا که همه موضوعات به نوعی به هم گره خورده این کار را سختتر میکند و اینکه ما تا سوم آذر بتوانیم به نتیجه برسیم، واقعا کار دشواری است، فرصت واقعا کم است، اما ناامید نیستیم.
وی با ابراز امیدواری مبنی بر اینکه در کلان قضیه به توافق برسیم، گفت: این احتمال هست، امیدواریم. اما نمیتوانم بگویم خوشبین هستیم.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزیر خارجه گفت: به تلاشهایمان ادامه خواهیم داد و نقطه مثبت این است که همه طرفها جدیت دارند و خواستهای که برای رسیدن به توافق هست برای همه طرفها جدی است.
وی همچنین درباره اظهارات اخیر اوباما که چقدر توانست بر فضای مذاکرات تاثیرگذار باشد؟ گفت: در شرایط حساسی که هستیم خیلی نباید به فضاسازیهای رسانهای توجه بکنیم آنچه که از نظر ما مهم است اینکه در هیئت آمریکایی جدیت لازم را شاهد هستیم و در حال مذاکره هستیم. طبعا هر کشوری مواضع خودش را به لحاظ سیاسی دارد و آن را اعلام میکند ما خیلی اعتنایی به این مواضع که بعضا برای پاسخگویی به سیاست داخلی کشورها عنوان میشود نداریم بلکه روی مذاکرات متمرکز میشویم تا به راه حل برسیم.
عراقچی در گفتوگو با شبکه خبر در خصوص حصول توافق جامع هستهای گفت: اگر اراده سیاسی واقعی در طرف مقابل وجود داشته باشد، راهحلهایی که الان مطرح شده، پیشنهادها و ایدههایی که به خصوص از طرف ایران ارائه شده، ظرفیت رسیدن به یک راهحل و توافق مورد قبول را دارد.
روز گذشته، عراقچی و مجید تخت روانچی با هیأتهای روسیه و چین در گروه 1+5 به طور جداگانه به گفتوگو پرداختند. معاونان وزیر خارجه کشورمان همچنین با هیأتهای سه کشور اروپایی (آلمان، فرانسه و انگلستان) نیز به صورت چهارجانبه گفتوگو کردند.
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان نیز با شاهزاده فهد بن محمود معاون نخستوزیر عمان دیدار و گفتوگو کرد. ظریف در حال خروج از هتل قصر بوستان برای دیدار با معاون نخستوزیر شورای وزیران عمان، در پاسخ به سوال خبرنگاران درخصوص مذاکرات هستهای گفت: باید تا هفته آینده منتظر باشید.
رایزنی جان کری و اوباما در پکن
یک دیپلمات آمریکایی میگوید با وجود دیدارهای «جان کری» و «محمدجواد ظریف» وزیران خارجه آمریکا و ایران، هنوز «اختلافات عملی» میان طرفین وجود دارد.
به نوشته روزنامه «والاستریت ژورنال»، این مقام آمریکایی به خبرنگاران حاضر در هواپیمای «کری» که پس از دیدارهای مسقط عمان راهی پکن پایتخت چین شد، در مورد احتمال حصول توافق تا ضربالاجل سوم آذر، گفته است: «آنچه که ما پیش از این هم گفتهایم، این است که ممکن است به توافق برسیم، ممکن هم هست که نرسیم. فکر نمیکنم کسی اخیرا گفته باشد که ما «در مسیر» رسیدن به توافق تا 24 نوامبر قرار داریم.»
همچنین خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا که با «کری» به پکن سفر کردهاند، مذاکرات را «دشوار، صریح و جدی» توصیف کرده و نوشته است که با این وجود همچنان نسبت به حصول توافق تا ضربالاجل برنامه مشترک اقدام، امیدواری وجود دارد.
یکی از مقامات وزارت خارجه آمریکا گفته است که «ناگفته مشخص است» که هنوز کارهای زیادی باقی مانده که باید برای رسیدن به توافق صورت گیرد. وی با بیان اینکه «کری» برای پیشبرد مذاکرات چندین ساعت بیش از برنامه تعیینشده در مسقط مانده، گفته است: «منظور من به هیچ وجه این نیست که بگویم پیشرفتی صورت گرفته است.»
«جان کری» پس از مذاکرات سهجانبه راهی پکن شد تا همراه با «باراک اوباما» رئیسجمهور و «سوزان رایس» مشاور امنیت ملی آمریکا در نشست آسیا- اقیانوسیه که در چین در جریان است، شرکت کند. به گفته دومین دیپلمات آمریکایی مورد استناد آسوشیتدپرس، وزیر خارجه آمریکا در آنجا اوباما را در جریان آخرین جزئیات مذاکرات قرار میدهد. این دیپلمات به خبرنگاران حاضر در هواپیمای کری گفته است: «آنجا خیلی چیزها در رابطه با گامهای بعدی ما، مشخص میشود.»
ادعای توقف تزریق گاز به IR-5
«جنیفر ساکی» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز دوشنبه مدعی شد که این کشور مسئله تزریق گاز به سانتریفیوژ مدل IR-5 را با ایران در میان گذاشته و تهران پذیرفته است که این اقدام را متوقف کند.
«یوکیا آمانو» مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تازهترین گزارش فصلی خود در مورد برنامه هستهای ایران که روز جمعه منتشر شد، نوشته است که ایران در سه ماهه اخیر در راستای فعالیتهای تحقیقات و توسعه خود، سانتریفیوژ نوع IR-5 را با گاز اورانیوم تغذیه کرده است.
پس از انتشار این گزارش بود که اندیشکده آمریکایی علوم و امنیت بینالملل، که به انتشار گزارشهای ضدایرانی معروف است، این مسئله را نقض توافق موقت سال گذشته ایران و 1+5 خواند. در مقابل، موسسه کنترل تسلیحاتی آمریکا تصریح کرده است که این اقدام نقض توافق نیست چراکه ایران از این سانتریفیوژ اورانیوم غنیشدهای برداشت و انباشت نکرده است.
«بهروز کمالوندی» سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران روز یکشنبه به این ادعا واکنش نشان داده و گفت تهران محدودیتی را برای فعالیتهای تحقیق و توسعه خود نپذیرفته است.
ساکی که در جمع خبرنگاران صحبت میکرد، در رابطه با گزارش جدید آژانس و ادعای موسسه علوم و امنیت گفت: «به محض اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی این مسئله را گزارش کرد، ما این مسئله را با ایران در میان گذاشتیم و این موضوع به سرعت حل شد. ایرانیها تایید کردند که دیگر به فعالیتی که در گزارش آژانس به آن اشاره شده، ادامه نمیدهند و قاعدتا این مسئله حل شده است.»
جنیفر ساکی همچنین در گفتوگو با شبکه خبری سیانان مدعی شد که اظهارت علیه اسرائیل، مذاکرات هستهای بین ایران و گروه 1+5 را به خطر میاندازد.
ادعای توافق بر غنیسازی 5 درصدی
تلویزیون عمان با انتشار بیانیهای مدعی شد که مذاکرات دو روزه مقامات ایران، آمریکا و هماهنگکننده اتحادیه اروپا به توافق بر سر غنیسازی 5 درصدی منتهی شده است.
شبکه خبری پرستیوی نیز پس از پایان دو روز مذاکره وزیران خارجه ایران و آمریکا در عمان، به نقل از منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی گزارش داده است که در حال حاضر اصلیترین اختلاف طرفین بر سر نحوه لغو تحریمهاست و نه مسئله تعداد سانتریفیوژها یا میزان غنیسازی ایران.
یک دیپلمات ارشد ایرانی حاضر در مذاکرات نیز در گفتوگو با خبرگزاری ژاپنی«کیودو» از «دشوار» بودن و «پیشرفت کم» در مذاکرات هستهای خبر داد.
همچنین «فرانک والتر اشتاینمایر» وزیر خارجه آلمان در نشست «سیاست خارجی برلین» که به همت «بنیاد کوربر» برگزار شد، اعلام کرد که در حال حاضر دستیابی به توافق هستهای با ایران امری قابل حصول بوده و غیرواقعبینانه نیست.
وی در سخنان خود ضمن ابراز امیدواری به حصول توافق تا موعد 24 نوامبر گفت که تمدید «توافق موقت» راهحلی را پدید نخواهد آورد. وزیر خارجه آلمان افزود: مذاکرات در لحظه مرگ و زندگی قرار دارد.
مقام آمریکایی: مذاکرات دور بعدی در ژنو
به گزارش خبرگزاریها، نشریه «هیل» چاپ کنگره آمریکا، در گزارشی نوشت: «بن رودز» معاون مشاور امنیت ملی آمریکا در مصاحبه با خبرنگاران در پکن، گفت و گوی دولت واشنگتن با ایران در زمینه تمدید احتمالی مذاکرات هستهای به تاریخی پس از مهلت 24 نوامبر را رد کرد و گفت که آمریکا درصدد حفظ تمرکز بر بستن شکافهای موجود است.
رودز گفت: «جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا که در نظر دارد به چین سفر کند، شخصا «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا را در جریان وضعیت مذاکرات هستهای با ایران قرار میدهد و مذاکره کنندگان هستهای نیز پیش از پایان مهلت 24 نوامبر در ماه جاری، بار دیگر در ژنو دیدار خواهند داشت.
در ششمین دور مذاکرات که در وین برگزار شد پس از آنکه طرفین به این نتیجه رسیدند که حصول توافق جامع هستهای به دلیل اختلافات عمده امکانپذیر نیست این مذاکرات را برای چهار ماه دیگر تمدید کردند و سوم آذر ماه زمان پایان این مهلت چهار ماهه است.