وزیر امور خارجه ایران در پایان هشتمین دور مذاکرات هسته ای در وین تأکید کرد که غرب می بایست برای رسیدن به توافق نهایی از مانع روانی تحریم عبور کند.
نشست عمومی هشتمین دور مذاکرات جامع هستهای با حضور هیأتهای ایران و 1+5 و به ریاست ظریف و اشتون ظهر پنجشنبه برگزار شد. این نشست حدود یک ساعت به طول انجامید.
ظریف پیش از شروع نشست عمومی در جمع خبرنگاران ایرانی اعلام کرد که هنوز اختلافات وجود دارد و قرار است نشست کارشناسی ظرف یک تا دو هفته آینده در جایی به جز وین برای بررسی نحوه رفع اختلافات برگزار شود و ضرورت دارد درباره موضوعات مختلفی صحبت شود و موضوعاتی هم نیاز به یک حرکت سیاسی دارند.
وزیر امور خارجه ایران تاکید کرد: تحریمها ضد ایران بی تاثیر بوده و مانع روانی که باید طرف مقابل از آن عبور کند، همین موضوع تحریمهاست.
ظریف افزود: برای اینکه هر دو هدف به دست آید به طور قطع راه ها و روشهای متفاوتی وجود دارد که از این طریق میتوان از صلح آمیز بودن برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران اطمینان حاصل کرد. از بهترین نشانههایی که برای این کار میتواند مورد استفاده قرار گیرد، واقعیتهای تاریخی است.
وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه در 12 سال گذشته که بیشترین موارد بازرسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران صورت گرفته هیچ نشانهای از انحراف برنامه هستهای ایران مشاهده نشده است، گفت: در مذاکرات هستهای نیز سرگرم گفتوگو درباره این روشها و دیدگاهها و پیشنهادات مختلف موجود در این زمینه هستیم .
وی افزود: در دور جدید گفتوگوهای هستهای همه طرفها بر این اعتقادند که پیشرفتهایی صورت گرفته و جریان مذاکرات رو به جلوست. پس از مذاکرات نیویورک نیز اعتقاد بر این بود که در مذاکرات هستهای حرکت به سمت جلو بوده هر چند که این حرکت کند است.
ناکارآمدی تحریمها
رئیس دستگاه دیپلماسی کشور تصریح کرد: آنچه که لازم است طرف مذاکره به آن درک کاملی پیدا کند، آن است که تحریمها بی تاثیر بوده است، اما طرف مقابل احساس میکند که این تحریمها خیلی ارزش دارد.
ظریف تاکید کرد: تحریم ها تاثیر قابل توجهی ندارد و متاسفانه طرف مقابل این واقعیت را هنوز درک نکرده است.
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه ما فکر میکنیم حرکت در همه زمینهها به سمت جلو بوده و راهکارهای مختلفی مورد بحث قرار گرفته است، افزود:اما من هنوز فکر میکنم مانع روانی که باید طرف مقابل از آن عبور کند موضوع تحریم است.
وی گفت: تحریم نه کارآمدی در گذشته داشته و نه کارآمدی در آینده خواهد داشت، بلکه تحریم یک نمادی است از نوع رابطهای که وجود داشته و این نماد باید شکسته شود و ما برای همین است که روی آن اصرار داریم.
تمدید مذاکرات مناسب نیست
وزیر خارجه ایران با تاکید بر اینکه اعتقاد دارم همه این موانع باید با یک دیدگاه واقع بینانه قابل عبور باشد، تصریح کرد: با توجه به اینکه بیش از 40 روز به پایان مهلت باقی نمانده و با توجه به اینکه کسی در میان مذاکرهکنندگان تمدید را خیلی کار مناسبی نمیبیند و ما هم این دیدگاه را داریم و فکر میکنیم که ضرورتی ندارد که اصلا راجع به تمدید فکر بکنیم.
ظریف افزود: از زمانی که مذاکرات نیویورک شروع شد و در این دور در وین ادامه یافت، به جای اینکه طرفین صرفا مشکلات را بررسی کنند، درخصوص دستیابی به راه حل گفتوگو کردند.
رئیس دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: صحبت از راه حل به این معنا نیست که طرفین بخواهند از مواضع قبلی خودشان در واقع کوتاه بیایند یا عدول کنند، بلکه این نکته است که همواره اعلام کرده ایم که برنامه هسته ای ایران صرفا صلح آمیز است و از حقوق مردم ایران صرفنظر نخواهیم کرد.
ظریف افزود: هفته آینده یا هفته بعد از آن قرار است جلسه کارشناسی در خصوص بررسی موضوعات مورد اختلاف تشکیل شود.
وزیر امور خارجه تصریح کرد: همچنین سه یا چهار هفته بعد جلسهای با حضور وزیران امور خارجه ایران ، آمریکا و خانم اشتون، مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار خواهد شد.
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران تاکید کرد مکان برگزاری نشست سهجانبه و کارشناسان هنوز مشخص نیست، اما در مکانی غیر از شهر وین خواهد بود.
انتخاب مسیر احترام به ایران
وزیر امور خارجه ایران در ادامه تاکید کرد آنچه به حل موضوع کمک می کند، انتخاب مسیر احترام به ایران است.
محمد جواد ظریف افزود: اگر یک موضوع از موضوعات مورد اختلاف باقی مانده باشد و روی آن توافق نکنیم، توافق ما صفر درصد است،چون در ژنو اعلام کردیم که هیچ چیز مورد توافق قرار نمی گیرد تا اینکه همه چیز مورد توافق قرار بگیرد.مردم ایران در برابر فشار همیشه نشان داده اند که مقاومت می کنند آنچه که پاسخ میدهد برای حل موضوع ، انتخاب مسیر احترام به ایران است.
گفتنی است نشست وزرای خارجه ایران و آمریکا به همراه نماینده اتحادیه اروپا در گروه 1+5 در وین حدود شش ساعت و نیم به طول انجامید. ظریف، کری و اشتون در نیویورک دو بار بر سر میز مذاکره نشستند.
یک مقام ارشد آمریکایی در پایان مذاکرات سهجانبه «جان کری» وزیر خارجه آمریکا، «کاترین اشتون» مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران گفت مذاکرات بسیار پیچیده است.
وی که در جمع خبرنگاران صحبت میکرد و خواست نامش فاش نشود با بیان اینکه مذاکرات «بسیار پیچیده» است و «جزئیات فوقالعاده زیاد» است و توافق احتمالی دارای ضمایم بسیار زیادی خواهد بود.
این دیپلمات آمریکایی که خبرنگاران برای اشاره به وی از ضمایر مونث استفاده کردهاند، به حاضران در وین گفت: «بسیاری، از جمله رئیسجمهور (باراک) اوباما گفتهاند که این یک فرصت تاریخی است.»
صبح پنجشنبه سید عباس عراقچی و سرگئی ریابکوف معاونان وزرای خارجه ایران و روسیه نیز با یکدیگر گفتوگو کردند.
بعد از پایان نشست عمومی، عراقچی و نماینده چین در گروه 1+5 نیز به گفتوگو پرداختند و کمی بعد از آن نیز نشست کارشناسی ایران و سه کشور اروپایی (آلمان،فرانسه و انگلیس) برگزار شد.بعد از پایان رایزنی با هیات چینی، سید عباس عراقچی و مجید تخت روانچی با نمایندگان سه کشور اروپایی به گفتوگو پرداختند.علاوه بر آن معاونان وزیر خارجه کشورمان با نمایندگان آلمان و انگلستان نیز به طور جداگانه رایزنی دوجانبه داشتند.
«مایکل مان» در حاشیه هشتمین دور مذاکرات هسته ای در گفت و گو با خبرنگار روزنامه والاستریتژورنال گفت: کارشناسان فنی ایران و گروه موسوم به 1+5 در روزهای آینده دیدار خواهند کرد.
سخنگوی «کاترین اشتون» افزود: «تلاشهای دیپلماتیک بر سر برنامه هستهای ایران، به مرحله حساسی رسیده است».
وی با بیان اینکه طرفین تلاش میکنند تا ضربالاجل از پیشتعیینشده به توافق نهایی دست یابند، گفت: «کارشناسان طی روزهای آینده دیدار میکنند تا کار فنی را ادامه دهند». تازهترین دور از مذاکرات هستهای ایران و اعضای دائم شورای امنیت به علاوه آلمان در حالی به پایان رسید که هفت کشور برای رسیدن به توافق جامع تا روز سوم آذر (24 نوامبر) زمان دارند.
«سرگئی ریابکوف» معاون وزیر خارجه روسیه در خصوص مذاکرات هستهای وین گفت: نتیجه و حاصل توافق هستهای از زمان رسیدن به آن مهمتر است، اما تمدید مهلت مذاکرات خطر شکست گفتوگوها را بالا میبرد.
ریابکوف که با خبرگزاری ریانووستی گفتوگو میکرد، در مورد مذاکرات هستهای ایران و گروه موسوم به 1+5، گفت: «توافق هستهای با ایران، باید پایدار باشد. نتیجه توافق، از زمان دستیابی به آن مهمتر است».
وی افزود: «تمدید مهلت مذاکرات جامع هستهای با ایران، کاری دشوار است و احتمال شکست گفتوگوها را افزایش میدهد. نیروگاه اراک همراه با غنیسازی و موضوع تحریمها، در دستور کار مذاکرات قرار دارد».
همچنین ریابکوف در گفتگو با خبرنگار اعزامی باشگاه خبرنگاران گفت: ما تاکنون به 98 درصد توافق رسیدهایم و به نظر من دو درصد باقی مانده سخت تر از 98 درصد توافق شده است و این به خاطر مهم بودن موضوعاتی است که باقی مانده است و بستگی به (تصمیم) رهبران سیاسی در پایتختها دارد.تصمیم نهایی به همه طرف های مذاکره کننده بستگی دارد. مذاکرات در این دور بسیار جزیی و بسیار در سطح بالایی صورت گرفتند اما ما هر چه به نقطه پایانی نزدیک می شویم مذاکرات سخت تر می شوند ولی با این حال رسیدن به توافق تا 24 نوامبر کاملا ممکن است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی بهنقل از علی لاریجانی رئیس مجلس ایران میگوید مذاکرهکنندگان آمریکایی نباید بر شمار سانتریفیوژهای ایران تمرکز کنند و باید برای رسیدن به توافق تلاش کنند.
خبرسازی آسوشیتدپرس
پس از پایان مذاکرات خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس به نقل از منابع دیپلماتیک غربی از پیشنهاد جدید واشنگتن به ایران خبر داد و اعلام کرد: «ایران در حال بررسی پیشنهاد آمریکا درباره حفظ قسمت بیشتر زیرساخت برنامه هستهای خود در ازای کاهش توانایی هستهای خود است.»این خبرگزاری همچنین خبر داد: «ایران اخیرا گفتوگوهایی را با مسکو آغاز کرده تا بخشی از اورانیوم با غنای کم را به روسیه منتقل کند و مسکو برای ایران سوخت رآکتور تامین میکند».
در همین زمینه یک منبع مطلع با رد این خبر گفت: هیچ یک از جزئیاتی که رسانهها براساس حدس و گمان خود منتشر میکنند، واقعیت ندارد. به گزارش خبرگزاری ها، ظریف و تیم مذاکره کننده هسته ای کشورمان پس از پایان این دور از گفتوگوها بامداد جمعه به تهران بازگشتند.
ایران و گروه 1+5 پیش از این هفت دور درباره راهحل جامع هستهای به گفتوگو نشستند که شش دور در وین و هفتمین دور آن دو هفته قبل در نیویورک برگزار شد. وزرای خارجه ایران و شش کشور به همراه کاتریناشتون در سوم آذر سال گذشته (1392) در ژنو درباره موضوع هستهای ایران به توافقی تحت عنوان «برنامه اقدام مشترک» دست یافتند که این توافقنامه سی ام دی ماه وارد مرحله اجرا شد و از آن زمان تاکنون گفتوگوها درباره راهحل جامع هستهای ادامه دارد.
در ششمین دور مذاکرات در وین زمانی که طرفین به این نتیجه رسیدند که حصول توافق تا 29 تیر ماه عملی نیست این مذاکرات را برای چهار ماه دیگر (سوم آذر 93) تمدید کردند.