بازی روسیه و غرب بر سر اوکراین دستخوش چنان تحولاتی شده که گویا قرار نیست تمام شود و بحران جدید روسیه و غرب سیری صعودی یافته است.
وقتی غرب به رهبری آمریکا تلاشها برای تبدیل یک اعتراض ساده خیابانی به کودتای رنگی را در اوکراین آغاز میکرد، احتمالا تصور آن را هم نمیکرد، گره این بحران آنقدر کور شود که نتوان آن را گشود.
درست وقتی که غرب به رهبری آمریکا تصور میکرد بازی تمام شده ورق برگشته،خیز روستباران شرق و جنوب این کشور برای الحاق به روسیه آغاز شد. اوضاع اقتصادی و امنیتی اوکراین پس از این کودتا به حدی وخیم شد که غرب را امروز به شدت درگیر کرده و ارائه کمکهای میلیاردی برای نجات این کشور را اکنون به یکی از مهمترین برنامههای آنها مبدل ساخته است.
عدهای از کارشناسان حتی معتقدند این نقشه روسهاست که آمریکا را در این بحران «گرفتار»کنند و هستند کارشناسان آمریکایی که معتقدند ماجرای اوکراین «تله»ای است که مسکو برای غربیها کار گذشته است.
نگاهی به هشدارهای مقامات، شرکتها و شخصیتهای سیاسی غرب نسبت به ادامه وضع موجود و تبعات خسارت بار آن برای غرب بر درستی چنین تحلیلهایی صحه میگذارد. مقامات آمریکایی و اروپایی بارها تصریح کردهاند «تحریم روسیه و ادامه بحران اوکراین» به نفع آنها هم نیست.
برگزاری رزمایشهای پرهزینه، عملیات جنگی مرگبار، تحریم شرکتها و مقامات و... نشان میدهد، غرب به معنی واقعی کلمه در بحران اوکراین گرفتار شده است.
دیروز درست یک روز پس از آغاز عملیات جنگی ارتش اوکراین در «اسلاویانسک» که به گفته وزارت کشور اوکراین 20 کشته و 30 مجروح برجای گذاشته، خبر رسید، ناتو یکی از بزرگترین رزمایشهای نظامی خود را در استونی و در مناطق نزدیک روسیه آغاز کرده است.
وزارت دفاع استونی که با صدور بیانیهای آغاز این رزمایش را رسانهای کرده است اعلام کرد، این رزمایش در نوع خود بینظیر است و گروههایی از دانمارک، آمریکا، لتونی، استونی، فرانسه، انگلیس، هلند، بلژیک، لهستان و... در آن مشارکت کردهاند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، این رزمایش که «طوفان بهاری» نام دارد از سال 2003 به صورت سالانه برگزار میشود اما این بار تحت تاثیر بحران اوکراین و غرب با روسیه، بهگونهای متفاوت برگزار میشود. این رزمایش قرار است حدود 3 هفته (تا 23 ماه مه - دوم خرداد ماه) ادامه یابد!
این رزمایش درست یک روز بعد از آغاز «عملیات ضد ترور» ارتش اوکراین در شهر اسلاویانسک برگزار میشود که به گفته منابع رسمی اوکراین باعث کشته و مجروح شدن شمار زیادی از مردم عادی شد. با احتساب کشتهشدگان روز دوشنبه در اسلاویانسک، شمار قربانیان ناآرامیهای اوکراین پس از آغاز عملیات ارتش اوکراین (12 اردیبهشت ماه) به بیش از 100 نفر افزایش یافته است که بیشتر آنها هواداران روسیه و مردم عادی هستند. بیشترین تلفات مربوط به حادثه آتشسوزی ساختمان اتحادیه تجاری شهر بندری «اودسا» است که دستکم 46 نفر را در آن واحد کشت و 200 نفر را راهی بیمارستانها کرد. گفته میشود این آتشسوزی عمدی از سوی افراطیون غربگرای اوکراینی صورت گرفته است.
ناآرامیها در اوکراین همچنان با سیری صعودی همراه است و این مسئله نگرانی کشورهای همسایه اوکراین را هم برانگیخته است. در همین رابطه خبرگزاری «آسوشیتدپرس» از آمادهباش کامل در مرزهای «مولداوی» خبر داده است.
به گفته مقامات رسمی مولداوی، دستور آمادهباش نظامی در مناطق مرزی این کشور پس از آن صادر شد که، ارتش اوکراین نیروهای ویژه خود را به برخی شهرهای شرقی اوکراین مثل «اودسا» روانه کرده است.
نیروهای ویژه اوکراین تاکنون فقط موفق به تصرف شهر «کراماتورسک» شدهاند و از روز دوشنبه عملیات نظامی برای تصرف شهر «اسلاویانسک» را آغاز کردهاند. با توجه به تصاویر و گزارشهای منتشر شده از اوضاع جنگی شرق اوکراین، به نظر میرسد، طی روزهای آینده، این مناطق باز هم ناآرام شود. شاید به خاطر همین شرایط وخیم است که وزارت خارجه روسیه با صدور بیانیهای از وقوع یک «فاجعه انسانی» در این مناطق خبر داده است.
آنطور که صدای روسیه اعلام کرده، وزارت خارجه روسیه روز دوشنبه با صدور این بیانیه از «کمبود مواد غذایی و دارویی» گفته و هشدار داده اگر دولت اوکراین که نظامیانش را به این منطقه گسیل داشته، اقدامی صورت ندهد، باید منتظر یک فاجعه انسانی بماند.
در ادامه این بیانیه آمده است:«مقامهای خودخوانده کیف به جنگ علیه مردم خود به طور مداوم و با جدیت ادامه میدهند. نیروهای اوکراینی، نیروهای ویژه و فعالان جنبش افراطی «رایت سکتور» نیز به عملیات خود در مناطق شرقی اوکراین ادامه میدهند و شهروندان را مجبور میکنند تا اقدامات ملیگرایان را انجام دهند. اقدامات تنبیهی نیروهای اوکراین قربانیان جدیدی از میان غیرنظامیان برجای گذاشته است. یک فاجعه انسانی در شهرهای تحت تصرف در حال ظاهر شدن است. کسانی که در کیف علیه مردم خودشان رعب و وحشت ایجاد میکنند باید عاقلانه فکر کنند، خونریزیها را متوقف و نیروها را خارج کنند و پشت میز مذاکره بازگردند.»
دیروز وزرای خارجه 30 کشور جهان نیز نشست سالانه شورای اروپا را به بررسی بحران اوکراین اختصاص دادند. براساس گزارشهای منتشر شده این نشست دیروز در حالی در «وین» برگزار شد که برخی از رهبران کشورهای غربی اعلام کردهاند از این نشست نباید «انتظار معجزه» داشت! وزیر خارجه روسیه دوشنبه شب وارد وین شده است.
حضور سیا در اوکراین
منابع خبری از حضور «پررنگ» جاسوسان آمریکایی در اوکراین و فعالیت گسترده ماموران سیا و اف.بی.آی در این کشور پرده برداشتند.
براساس گزارشهای منتشر شده، این افراد در تصمیمگیریها درباره عملیات نظامی ارتش اوکراین در جنوب و شرق این کشور نقش مستقیم دارند.
این عده تحت عنوان «مشاور» به سران نارنجی اوکراین خط میدهند. سفرای 28 کشور عضو اتحادیه اروپا نیز روز دوشنبه در بروکسل تشکیل جلسه دادند تا درباره «اعمال تحریمهای تازه علیه روسیه» تبادل نظر کنند اما، به نوشته خبرگزاری «ایتارتاس»، اختلافات بین اعضا باعث شد این جلسه بدون نتیجه پایان یابد. آنطور که خبرگزاری فارس نوشته، یونان، قبرس، بلغارستان، مجارستان، لوکزامبورگ، اتریش، اسپانیا، پرتغال و مالت کشورهایی هستند که در این جلسه تحریم بیشتر روسیه را اقدامی «غیرعقلانی» دانسته و با آن مخالفت کردهاند.
«فشار کاخ سفید به شرکت های بزرگ آمریکایی برای قطع همکاری با روسیه و نگرانی این شرکتها از تبعات سنگین این اقدام» یکی دیگر از خبرهای مهم مربوط به تحولات اوکراین است.
به نوشته روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز بسیاری از شرکتهای آمریکایی که تحت فشار کاخ سفید هستند میگویند قطع همکاری با کشوری مثل روسیه باعث خواهد شد هزاران نفر از کارکنانشان اخراج شوند و این سوای ضرر و زیان مادی است که با قطع این همکاریها گریبان آنها را خواهد گرفت.
شرکتهای بزرگی مثل پپسیکولا، گلدمن ساکس و کونکوفیلیپس از جمله شرکتهایی هستند که به نوشته این روزنامه آمریکایی تحت فشار کاخ سفید قرار دارند.
سایر رویدادها
* با وخیمتر شدن اوضاع اوکراین، آلمان از اتباع خود خواست از این کشور خارج شوند. پیش از این آلمان از اتباع خودخواسته بود به مناطق شرقی و ناآرام اوکراین رفت و آمد نکنند.
* فرودگاههای دونتسک دیروز تحت تاثیر ناآرامیها تعطیل شد.
به نوشته خبرگزاری فرانسه، تمام پروازهای این فرودگاه لغو شده است. احتمال دارد این اقدام مقدمه سازی برای آغاز حمله به این شهر با هدف آزادسازی مراکز و ساختمانهای دولتی باشد که در اشغال هواداران روسیه است.
* فرمانده نیروی دریایی آمریکا گفت روسیه پروازهای شناسایی خود را در آسیا و اقیانوسیه به شدت افزایش داده است. به گفته ژنرال «هربرت هاوک کارلیسل»، مسکو برای جمع آوری اطلاعات حتی به سواحل کالیفرنیا و حوالی جزایر متعلق به آمریکا در اقیانوسیه (گوام) نیز رفت و آمد میکند.