گزارش خبري تحليلي كيهان از ترور سفير روسيه در تركيه
تلاش آنکارا براي تغيير موضع در قبال بحران سوريه، اين بار به قيمت جان سفير روسيه در ترکيه تمام شد. علي رغم اين حادثه، نشست وزراي خارجه اين دو کشور و ايران در مسکو لغو نشد. و آنها درباره سوريه با هم گفت وگو کردند.
سرويس خارجي- پيش از اين در حالي که بريدن ترکيه از غرب بر سر زبان ها افتاده بود و همزمان با آن، آنکارا تحرکات ديپلماتيک معناداري را در چارچوب چرخش از غرب به جبهه مقابل آغاز کرده بود، يکباره کودتاي نافرجام 25 تير رخ داد. کودتايي که بسياري گفتند و مي گويند که از سوي آمريکايي ها صورت گرفت. هر چند دولت ترکيه و شخص «رجب طيب اردوغان» موفق شدند اين ماجرا را جمع کنند، ولي براي آنها مشخص شد که کل ماجرا فقط يک پيام داشت: «عبور از خط قرمز ممنوع!» اردوغان متوجه شد که هم کودتاچيان به آمريکا و غرب تعلق خاطر دارند و هم واشنگتن در پس زمينه اين ماجرا حضور داشته است.
اما کودتاي نافرجام به جاي اينکه رئيس جمهوري ترکيه را بترساند، کينه اش را نسبت به آمريکا بيشتر کرد، اگرچه اردوغان را به سمت غرب متمايل ساخت علاوه بر آن، اردوغان و حزب حاکم ترکيه به اين جمع بندي رسيدند که اگر منافع ترکيه را مي خواهند و اگر مي خواهند آتشي که در سوريه برافروخته شد، بيش از اين ترکيه را فرا نگيرد، بايد تا دير نشده، به جبهه روسيه و ايران نزديک شوند. به ويژه اينکه اردوغان پيروزي بزرگ ايران و روسيه را در حلب مشاهده کرده بود.
با آزادسازي حلب که ضربه کاري به تروريست ها وارد کرد ذهنيت چرخش به سمت روسيه و ايران مجددا به سراغ اردوغان آمد در همين فضا بود که ابتدا اعلام شد مقامات آنکارا و مسکو گفت وگو درباره سوريه را از سر گرفته اند و سپس، اين خبر روي آنتن رفت که «سرگئي لاوروف»، «مولود چاوش اوغلو» و «محمدجواد ظريف» وزراي خارجه روسيه، ترکيه و ايران قرار است سه شنبه (ديروز) در مسکو بر سر سوريه گفت وگو کنند.
اما، درست يک روز قبل از نشست مسکو، «آندري کارلوف» سفير روسيه در ترکيه جلوي دوربين هاي تلويزيوني ترور مي شود، تا به اصطلاح، همه چيز به هم بخورد و به نقطه صفر برگردد!
«ولاديمير پوتين» رئيس جمهوري روسيه، که ثابت کرده مرد لحظه هاي بحراني است، ضمن ابراز تاسف نسبت به اين واقعه، از خود هيچ خشم و غضبي نشان نداد و در عوض، اعلام کرد که نشست وزراي خارجه سه کشور طبق برنامه، برگزار مي شود و برگزار هم شد. اين اقدام سنجيده پوتين، توطئه طراحان ترور را نقش بر آب کرد، هر چند البته، جان سفير در اين گيرودار، هزينه شد. به اعتقاد پوتين و اردوغان هدف از ترور سفير، به هم خوردن روابط روسيه و ترکيه و جلوگيري از بازگشت اردوغان به سمت مقاومت بوده است.
«آندري کارلوف» نوعا براي طراحان توطئه ترور، هدف سهل الوصولي بود و در واقع، قرباني ويژگي هاي شخصيتي خود شد؛ سعي مي کرد کاملابي تکلف باشد و وقتي به او گفته مي شد محافظ همراه خود داشته باشد، پاسخ مي داد که او دشمني ندارد که بخواهد ترورش کند. کارلوف را رسانه ها معمار احياي پيوند دوستي ميان دو کشور روسيه و ترکيه پس از سرنگوني جنگنده سوخوي روسي مي خواندند.
در ارتباط با ضارب کارلوف که وي را در يک گالري هنري در آنکارا با شش گلوله کلت هدف قرار داده بود، چيز زيادي گفته نشده و فقط اعلام شده، مادر و خواهر وي و چهار نفر ديگر در استان «آيدين» واقع در جنوب غرب ترکيه، به دست نيروهاي امنيتي دستگير شده اند. اما به هر حال، از شعارها و حرکات ضارب کارلوف که توسط شبکه ها پخش شد، مي توان دريافت که فرد ضارب گرايشات سلفي و تکفيري داشته است. اين فرد پس از شليک به سمت سفير روسيه، فرياد مي زد که زنده از محل (گالري) بيرون نخواهد رفت و همين طور هم شد. وي اين را هم فرياد مي زند که به خاطر حلب سفير روسيه را مي کشد. گفته مي شود ضارب، عضو نيروهاي ويژه پليس ترکيه بوده و 22 سال سن داشته است.
در پي وقوع اين حادثه تروريستي، رئيس جمهور، نخست وزير و ديگر مقامات ارشد ترکيه، به شدت اين واقعه را محکوم کردند و حتي به روس ها اجازه دادند، براي بررسي مسئله هيئت تحقيقاتي به آنکارا اعزام کند.
روزنامه فرامنطقه اي «راي اليوم»، ضمن اينکه کارلوف را فردي موثر در ارتباط با تخليه تروريست ها از حلب دانست، ضارب وي را هم عضو گروه هاي افراطي ذکر و اعلام کرد که اين فرد توانست در نيروهاي امنيتي ترکيه نفوذ کند! ضارب از سوي نيروهاي امنيتي ترکيه به گلوله بسته و کشته شد.
واکنش هاي جهاني
«بهرام قاسمي» سخنگوي وزارت خارجه کشورمان ترور سفير روسيه در آنکارا را به شدت محکوم کرد و اين اقدام را پليد و ددمنشانه خواند. جنبش حزب الله لبنان هم در واکنش به اين حادثه، بيانيه صادر و با خانواده کارلوف و مقامات روسيه، ابراز همدردي کرد. اتحاديه اروپا، اتحاديه عرب، شوراي امنيت، دبيرکل سازمان ملل، دولت هاي عراق و سوريه و مقامات ديگر کشورها نيز عليه اين اقدام تروريستي موضع گرفتند و آن را محکوم کردند.
اما، در ميان اين موضع گيري ها، موضع «دونالد ترامپ» رئيس جمهور جديد آمريکا نيز جالب توجه است؛ وي اين اقدام تروريستي را «ناقض تمام قوانين نظام متمدنانه» دانست. گفته مي شود که ترامپ به سمت همکاري با روسيه تمايل دارد. اما کارشناسان اعتقاد دارند منافع آمريکا در مقطع حاضر همسويي با روسيه را نمي طلبد.
شادي سعودي ها
البته، ناگفته نماند که واکنش سعودي ها به ترور سفير روسيه، با همه متفاوت بود؛ آنها شادماني خود را از اين واقعه، پنهان نکردند، و آن را به تحولات سوريه ربط دادند.
ديروز همچنين خبر رسيد، جسد يک ديپلمات 56 ساله روسيه در آپارتمانش در مسکو پيدا شد. اين ديپلمات که «پتر پولشيکف» نام داشت، از ناحيه سر و از نزديک، با گلوله کلت هدف قرار گرفته و کشته شده بود.