ظریف در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا میگوید که «آمریکا هیچ تلاشی برای اجرای تعهدات برجام نداشته است» چرا که از روز اجرای توافق برجام بیش از هشت ماه میگذرد و هنوز از جانب آمریکا میلی به اجرای تعهداتش دیده نمیشود و روحانی در سفر به نیویورک از آمریکاییها قول! عمل به تعهداتشان را میگیرد، تعهداتی که بر روی کاغذ امضا شد و به آن عمل نشد.
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان روز جمعه در جمع اعضای اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا گفت: «ایران به تعهدات هستهای خود پایبند بوده اما شاهد هیچگونه تلاش واقعی از سوی مقامهای کاخ سفید در این رابطه نبودهایم.»
ظریف با اشاره به موضوع برجام و پایبندی و احترام آمریکا به مفاد این توافقنامه گفت: «با توجه به تاریخ پیچیده روابط میان ایران و آمریکا آنچه که ایران از ابتدا هوشمندانه سعی کرد بر آن متمرکز باشد این بود که این مذاکرات صرفا موضوع برنامههای هستهای ایران را در بر گیرد و نه هیچ موضوع دیگری را چرا که میدانست اگر وارد همه موارد اختلاف بشود درگیر بحث و جریان گفتوگویی میشد که میتوانست تا ابد بدون نتیجه ادامه پیدا کند.»
وی در ادامه افزود: «به همین دلیل بود که موضوع برنامه هستهای ایران تنها محور گفتوگوهای دوساله هستهای بود اما اشتباهی که خیلیها در آمریکا مرتکب میشوند این است که از این مذاکرات انتظار حل همه اختلافها و مشکلات میان دو کشور را داشتهاند و همین موجب پیچیدگیهایی در این رابطه شده است.»
راستیآزمایی یکطرفه!
محمدجواد ظریف در ادامه گفت: «آنچه که از ایران به عنوان یک طرف این توافقنامه انتظار میرود پایبندی به تعهدات هستهای خود در چهارچوب این توافقنامه و راستیآزمایی این پایبندی از سوی آژانس بینالمللی انرژی هستهای است که این راستیآزماییها صورت گرفته و آژانس به طور مکرر بر پایبندی ایران صحه گذاشته است.»
وی در ادامه افزود: «اما در مورد آمریکا به عنوان یکی از طرفهای دیگر برجام این تلاش تاکنون تقریبا از امضای پای اسناد این توافقنامه ازسوی رئیسجمهوری و وزیر امور خارجه این کشور فراتر نرفته و ما شاهد هیچگونه تلاش واقعی از سوی مقامهای کاخ سفید در این رابطه نبودهایم.»
اشارهای ظریف به رابطه «دبه» و «اما»!
وزیر خارجه در ادامه به عنوان نمونه به موضوع مبادلات تجاری ایران با کشورهای جهان اشاره کرد و افزود که آمریکا از طرفی با صدور بخشنامههایی به موسسههای مالی این کشور میگوید که هیچ منعی برای مبادلات تجاری با ایران وجود ندارد و آنها میتوانند با ایران وارد داد و ستدهای مالی و تجاری شوند اما در انتهای آن یک اما اضافه میکند که تعداد موارد این «اما»ها چنان زیاد است که شرکتهای آمریکایی را به وحشت میاندازد و مانع مشارکت آنها در این دادوستدها میشود.
این «اما»هایی که امروز ظریف از آن سخن میگوید همان نکتههایی بود که منتقدان با عنوان «دبه»آمریکایی از آن سخن میگفتند و به دولت پیرامون آن هشدار میدادند اما در مقابل با عنوان «دلواپس» توسط دولتمردان و رسانههای حامی آنها نواخته میشدند.
این موضوع همان است که بارها در کیهان به آن پرداخته شد. اینکه آمریکا در ظاهر چیزی میگوید و در نهان خلاف آن عمل میکند و دولتمردان جمهوری اسلامی ایران نباید فریب این «مشت چندنی در دستکش مخملی» را بخورند. این موضوعی بود که حتی برخی رسانههای غربی نیز به آن اذعان کردند.
نگاه حزبی به برجام
از کدام سمت؟
واشنگتن پست در گزارشی درباره سخنرانی رئیسجمهور ایران در سازمان ملل نوشته است: «مقداری از تغییر لحن روحانی را میتوان به علت انتخابات ریاست جمهوری پیش روی ایران و دغدغه او برای انتخاب مجدد دانست.»
یک سال پیش محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه دولت یازدهم در شورای روابط خارجی آمریکا به «هاله اسفندیاری»، گفته بود در صورت شکست مذاکرات هستهای، مردم همانند سال 2005 در پای صندوقهای رای به دولت پاسخ خواهند داد. این در حالی بود که منتقدان برجام همواره به خاطر انتقاد از بدعهدیهای طرف مقابل به موضعگیری حزبی در مورد برجام متهم شده بودند.
او سپس از اروپا و آمریکا خواسته بود نسبت به پیامی که رفتارشان به ایران ارسال میکند دقت داشته باشند. طرح دغدغههای حزبی در قالب مذاکرات هستهای، اولین انتقاد و در واقع مهمترین انتقادی بود که در ایران نسبت به این رفتار دور از انتظار ظریف مطرح شد.
هاله اسفندیاری، مدیر بخش خاورمیانه موسسه «وودرو ویلسون» که میز ایران این موسسه توسط «جورج سوروس» (شیطان فتنهآفرین) حمایت میشود از ظریف پرسیده بود: «آیا شکست در مذاکرات هستهای بر سیاست داخلی ایران تاثیرگذار خواهد بود؟ اگر بله، چگونه؟ البته میدانم که این حوزه مربوط به شما نیست.»
وزیر خارجه دولت یازدهم نیز در پاسخ گفته بود: «بیتردید همینطور است، زیرا ما روندی را شروع کردیم که هدف آن تغییر فضای سیاست خارجی کشور است. اگر با وجود تلاشهای ما برای تعامل، این تلاشها بینتیجه بماند؛ مردم ایران این فرصت را خواهند داشت تا 16 ماه دیگر که انتخابات پارلمانی در ایران برگزار میشود، به این عملکرد ما (با آرای خود) پاسخ دهند... باید دید تعامل از جانب ایران و تلاش ایران برای نگاه به آینده داشتن، با پاسخ مثبت مواجه میشود یا اینکه بار دیگر رد میشود. من فکر میکنم مردم ایران پاسخ خود را در صندوقهای رأی نشان خواهند داد.»
کدام ارزش آقای معاون؟
محمد شریعتمداری، معاون اجرایی رئیسجمهور دیروز در سومین کنفرانس صنعت پخش و تاثیر آن در افزایش سطح سلامت جامعه، گفت: «هرچند بدعهدیهای کشورهای سلطهطلب، روند توافق برجام را با محدودیتهایی مواجه کرده اما این بدعهدیها از ارزش توافق به عمل آمده کم نمیکند!»
اینکه آقای معاون چه ارزشی را در برجام دیده است که حتی بدعهدیهای طرف مقابل از ارزش آن کم نمیکند بر ما معلوم نیست! اگر ارزش مذاکرات در عمل طرفین مذاکره به تعهداتشان نیست، پس چه چیزی میتواند ارزش باشد؟ تعهد ما و بدعهدی طرف مقابل؟ اما اینکه ایشان نیز در کنار دیگر دولتمردان به بدعهدیهای طرف مقابل اذعان میکند جالب توجه است.
معاون اجرایی رئیسجمهور در ادامه «این توافق را نشان از عقبنشینی آشکار نظام سلطه» دانسته است! اما ایشان مشخص نکرده این عقبنشینی در کجا صورت گرفته است! در حالی که ایران به تمام تعهداتش عمل کرده و به اقرار دولتمردان طرف مقابل مرتکب بدعهدی شده است نگاه تبعیضآمیز غرب به ایران به گونهای است که کمترین حقوق هستهای ایران توسط نظام سلطه نادیده گرفته شده است.
شهریور ماه جاری علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در لندن گفته بود: «این پذیرفته نیست که یک طرف به طور کامل به تعهداتش عمل کند اما طرف دیگر برای اجرای کامل آن، دائم بهانهتراشی کند.»
ناامیدی از برجام به گزارش واشنگتن پست
روزنامه آمریکایی واشنگتن پست با انتشار گزارشی در صفحه آنلاین خود به سخنرانی رئیسجمهوری ایران در مجمع عمومی سازمان ملل پرداخته و از «ناامیدی» روحانی سخن به میان آورده است.
به گزارش پایگاه خبری جام، در این گزارش که تحت عنوان «با گذشت یک سال از توافق هستهای، خوشبینی ایرانیان به تلخی میگراید» منتشر شده است، میخوانیم: «یک سال پیش، ایران در آستانه شروع روابطی جدید با ایالات متحده و جهان به نظر میرسید.»
حسن روحانی، در سخنرانی خود در پاییز سال گذشته گفت که توافق هستهای، پایه و اساسی برای تغییر است. او عنوان کرد: «ما صرفا به دنبال یک توافق هستهای نبودهایم. ما میخواهیم مسیری جدید و سازنده برای بازسازی نظم بینالمللی ارائه نماییم.»
اما یک سال بعد از آن، خوشبینی روحانی به ناامیدی و انتقاد از طرف مقابل تبدیل شده است. روحانی در سخنرانی خود در سازمان ملل متحد و کنفرانسهای خبری هفته جاری [میلادی]، به شدت آمریکا را به پایبند نبودن به تعهداتش بر اساس توافق هستهای متهم کرده است.
او میگوید آمریکا در 8 ماه پس از اجرای توافق هستهای مانع از دسترسی ایران به بانکها شده و صدور مجوز برای تراکنشهای تجاری را به تاخیر انداخته است.
روحانی روز پنجشنبه عنوان کرد: «ایالات متحده، به خوبی میداند که برجام، اکنون یک سند پذیرفته شده چندجانبه است و اهمال نسبت به اجرای آن از سوی آمریکا، تخلفی بینالمللی تلقی خواهد شد و اعتراض جامعه جهانی را برخواهد انگیخت. هرگونه بدعهدی در اجرای برجام، به بیاعتباری بیشتر ایالات متحده در سطح جهان میانجامد. تعلل ایالات متحده در اجرای تعهدات قانونیاش در ماههای گذشته اشتباهی راهبردی است که باید فورا جبران شود.»
او در حال و هوای مبارزات انتخاباتی است و موضعگیری سرزنشآمیز او به علت احساس شکست بسیاری از ایرانیان پس از توافق هستهای است؛ آنها اعتقاد دارند که منافع اقتصادی حاصل شده از لغو تحریمها تا کنون بسیار ناچیز بوده است.