در نشست امنیت هستهای مطرح شد
اوباما در کنفرانس خبری نشست امنیت هستهای در واشنگتن، روح توافق هستهای و شرط برخورداری ایران از امتیازات اقتصادی را کنار گذاشتن توانایی موشکی و قطع کمک به جبهه مقاومت در منطقه از سوی ایران خواند.
«باراک اوباما»، رئیسجمهور آمریکا بامداد شنبه در یک کنفرانس خبری در حاشیه نشست امنیت هستهای واشنگتن در واکنش به گزارشهای پیشین مبنی بر احتمال اعطای دسترسی محدود به ایران برای استفاده از دلار در مبادلات خارجی، ایران را به استفاده از سایر ارزها به جای دلار دعوت کرد.
این در حالی است که پیش از این برخی رسانههای آمریکایی عنوان کرده بودند دولت اوباما در حال بررسی صدور مجوز استفاده محدود ایران از دلار در مبادلات ارزی است.
اوباما در پاسخ به این پرسش که «سه هفته پیش رهبر عالیقدر ایران شکایت کرد که کشورش از زمان توافق هستهای موفق به جذب معاملات خارجی واقعی نشده است و 9 شرکت آمریکایی میگویند که انجام تجارت با ایران بدون رجوع به نظام مالی آمریکا با توجه به سلطه دلار بر مبادلات تجاری بسیار دشوار و در برخی مواقع غیرممکن است. آیا شما مجاز کردن چنین مبادلاتی را در دست بررسی دارید؛ و اگر پاسخ مثبت است آیا این خیانت به ضمانتهای قبلی شما نیست مبنی بر اینکه اکثر تحریمهای آمریکا پابرجا خواهند ماند؟» اظهار داشت: «این رویکردی نیست که ما در واقع دنبال میکنیم. بگذارید یک حرف کلی بگویم؛ تا وقتی که ایران، به تعهدات خودش عمل کند، ما فکر میکنیم که برای جامعه بینالملل هم مهم است که تعهدات خودش را عملی کند. آنها (ایرانیها) در واقع بر اساس توضیحات صبح امروز آژانس به 1+5 گامهای مشخصشده برای اجرای برجام را رعایت کردهاند و در نتیجه، تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای آنها، کاهش یافته است. بخشی از چالشی که آنها با آن مواجه هستند این است که شرکتها خیلی وقت است که در آنجا تجارت نکردهاند و در نتیجه لازم است که خودشان را با دورنماهای پابرجا ماندن این توافق، وفق دهند.»
اوباما اضافه کرد: «یکی از کارهایی که لو (وزیر خزانهداری آمریکا) و همتایان او داخل گروه 1+5 و جاهای دیگر انجام خواهند داد روشن کردن این برای بنگاههای تجاری است که چه نوع معاملاتی در واقع مجاز هستند؛ برای شرکتها و ادارههای حقوقیشان زمان خواهد برد تا طی چند ماه آینده اطمینان پیدا کنند که در صورت تجارت با ایران برایشان خطر مسئولیت وجود نخواهد داشت. بنابراین ما برای حل برخی از نگرانیهایی که ایران ابراز کرده با آنها همکاری خواهیم کرد.»
دلار لازم نیست!
رئیس دولت آمریکا، علیرغم این در ادامه گفت: «ضروری نیست که ما رویکردی مبنی بر استفاده آنها (ایرانیها) از مبادلات معادل دلاری اتخاذ کنیم؛ آنها میتوانند از طریق موسسات مالی اروپایی هم کارشان را پیش ببرند. اما برای شروع به جریان افتادن معاملات، لازم است به طور ادامهدار به شرکتهای تجاری توضیحات لازم ارائه شود.»
روح توافق
رئیسجمهور آمریکا سپس گفت: «نکته دیگری که من میگویم و آن هم مهم است، رفتار خود ایران برای اطمینانآفرینی از امن بودن این کشور جهت انجام تجارت است. در توافقی مانند این، اولویت اول من... نگرانی اول من... این بود مطمئن شوم که ما برنامه هستهای آنها را متوقف کنیم و اینکه مواد (هستهای) که آن موقع داشتند و به آنها زمان گریز کوتاه میداد، انتقال داده شوند. این اتفاق افتاده است. و من همیشه گفتهام که نمیتوانم قول بدهم که ایران از فرصت فراهم شده در این رهگذر برای ورود مجدد به جامعه بینالملل استفاده کند. ایران تا کنون متن توافق را رعایت کرده است، اما روح توافق، مستلزم این است که ایران به جامعه جهانی و شرکتها سیگنالهایی بفرستد مبنی بر اینکه اقدام به انجام طیفی از اقدامات تحریکآمیزی که شرکتها را هراسان میکند، نخواهد کرد.»
اوباما در ادامه گفت: «وقتی آنها موشک بالیستیک با شعارهایی برای نابودی اسرائیل شلیک میکنند، این شرکتها را مشوش میکند. برخی خطرهای ژئوپولتیک وجود دارند که وقتی آنها (شرکتها) میبینند این اتفاق دارد میافتد، تشدید میشوند. اگر ایران به ارسال موشک به حزبالله ادامه بدهد، این کار شرکتها را مضطرب میکند.»
ایران سازگار شود
رئیسجمهور آمریکا اضافه کرد: «بنابراین، بخشی از آنچه من امیدوارم اتفاق بیفتد... ما مسئولیت داریم که درباره قواعد حاکم توضیحات ارائه کنیم تا مردم ایران در واقع بتوانند از بهبود وضعیت اقتصادی بهرهمند شوند؛ اما ایران باید آن چیزی که هر کشور دیگری در دنیا میفهمد را درک کند و آن اینکه شرکتها میخواهند جایی بروند که احساس امنیت بکنند، جایی که شاهد مناقشات گسترده نباشند، جایی که بتوانند مطمئن باشند مبادلات طبق روال معمول انجام میشوند؛ و این هم سازگاریای است که ایران باید آن را انجام دهد.»
اوباما اضافه کرد: «و صادقانه بگویم، من فکر میکنم که داخل ایران هم دیدگاههای متفاوتی وجود دارد، به همان طریقی که در اینجا در آمریکا تندروهایی وجود دارند که حتی بعد از اینکه ما گواه میدهیم که این توافق اثربخش است، حتی بعد از اینکه تیمهای اطلاعاتی ما، تیمهای اطلاعاتی اسرائیل میگویند که این توافق معادلات بازی را تغییر داده، هنوز هم با اصل توافق مخالف هستند. تندروهایی داخل ایران هستند که نمیخواهند ببینند که ایران به روی جامعه گستردهتر بینالمللی گشوده میشود و دارند کارهایی انجام میدهند که توافق را احتمالاً تخریب کنند و بنابراین ما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که آن دسته از نیروهایی که به دنبال منافع توافق هستند، در طول زمان، این منافع را احساس کنند.»
تحقق یک پیشبینی
این اظهارات قابل تامل اوباما کمتر از دو هفته پس از تحلیل و پیشبینی رهبر معظم انقلاب درباره توافق و مذاکره با آمریکا بیان شد.
حضرت آیتالله العظمی خامنهای در بیانات اولین روز سال 1395 در مشهد مقدس، به بدعهدی آمریکا در اجرای تعهدات برجام اشاره کرده و با تأکید بر اینکه یک دیدگاه خاص معتقد است مشکلات اقتصادی کشور تنها در صورتی حل خواهد شد که در موارد مختلف با آمریکا گفتوگو کنیم و از مواضع خود کوتاه بیاییم، خاطرنشان کردند: این افراد میگویند همانطور که توافق هستهای، «برجام» نام گرفت، گفتوگو با آمریکا در موارد دیگر و حتی موضوع قانون اساسی کشور میتواند «برجامهای ۲ و ۳ و ۴» باشند تا با این گفتوگوها و توافقها، مردم راحت زندگی کنند و مشکلات آنان حل شود.
ایشان افزودند: معنای حقیقی این تفکر خطرناک این است که جمهوری اسلامی ایران بهتدریج از مبانی قدرت و امنیت خود و از مسائل اساسی که به حُکم اسلام و در چارچوب نظام اسلامی، به آنها پایبند است همچون مسئله حمایت از مقاومت و پشتیبانی سیاسی از ملتهای فلسطین، یمن و بحرین، صرفنظر و مواضع خود را به خواستههای آمریکا نزدیک کند!
رهبر انقلاب اسلامی گفتند: براساس این تفکر خاص، جمهوری اسلامی ایران باید همچون برخی دولتهای عربی که با کمال وقاحت دست دوستی به سوی رژیم صهیونیستی دراز کردند، در نهایت با دشمن صهیونیستی کنار بیاید.
حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر اینکه در چارچوب این تفکر خطرناک، عقبنشینیها گام به گام ادامه خواهد یافت، خاطرنشان کردند: اگر براساس خواست و میل آمریکا عمل شود، جمهوری اسلامی ایران باید از ابزارهای دفاعی خود نیز صرفنظر کند و دائماً در مقابل چراهای مختلف و زیادهخواهانه آمریکا پاسخگو باشد.
ایشان با اشاره به جنجال تبلیغاتی اخیر رسانههای غربی درباره رزمایش موشکی ایران گفتند: درحالیکه آمریکاییها هرچند وقت یکبار در منطقه خلیج فارس که هزاران کیلومتر با آنها فاصله دارد، رزمایشهای مشترک برگزار میکنند، در مورد رزمایش جمهوری اسلامی ایران در خانه و حریم امنیت خود، جنجال به پا میکنند.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه در صورت قبول این تفکر خاص، زیادهخواهیهای آمریکا و عقبنشینی در مقابل او در این حد نیز متوقف نخواهد شد، افزودند: در ادامه این روند تدریجی، جمهوری اسلامی ایران طبعاً باید به آمریکاییها توضیح دهد که چرا سپاه پاسداران و نیروی قدس را تأسیس کرده است، چرا باید سیاستهای داخلی با موازین شرع تطبیق داده شوند، چرا باید سه قوه براساس شریعت اسلامی عمل کنند و چرا شورای نگهبان قوانین مغایر با شرع را تأیید نمیکند؟
حضرت آیتالله خامنهای تأکید کردند: اگر در مقابل آمریکا کوتاه بیاییم، دشمن گام به گام جلو میآید و کار به جایی میرسد که جمهوری اسلامی ایران از محتوا تهی میشود و تنها صورت ظاهری آن محفوظ خواهد ماند.
وعده های کاغذی برجام
صحبت های اوباما در حاشیه نشست امنیت هستهای در واقع در راستای اقدامات خصمانه پیشین طرف امریکایی ضد ایران در قبال موضوع رفع تحریم ها است. در هفته های پس از اجرای برجام به رغم اینکه طبق گفته مدیر کل آژانس انرژی اتمی ایران حتی بیش از حد مورد نیاز به تعهدات خود پایبندی نشان داده ولی شاهد بودیم که طرف امریکایی نه تنها گامی برای بهره مندی ایران از وعده های کاغذی برجام بر نمی دارد بلکه حتی با برافروخته نشان دادن چهره خود به بانک های اروپایی مانع از استفاده کشورمان از تسهیلات مالی بین المللی می شود و دلیل آن را سیاست های ایران در حمایت از جبهه مقاومت می داند.
علاوه بر این اعمال تحریم های جدید در حوزه حقوق بشر و موشکی و مورد جدیدی که به آن افزوده شده یعنی ادعای حملات سایبری از جانب چند شهروند کشورمان به بانک های طرف امریکایی همه و همه نشان از بهانه تراشی امریکایی در سر راه رفع تحریم های ایران دارد.
این بهانه تراشی ها نیز هدفمند و برنامه ریزی شده است چرا که با تعمق بر روی سخنان اوباما در حاشیه نشست امنیت هسته ای مشخص می شود که آنها بدنبال دو امر فوق العاده حائز اهمیت هستند؛ نخست اینکه ایران با عقب نشینی از ارزش ها و اهداف انقلاب اسلامی در برابر غرب عدول کرده و خود را با سیاستهای امپریالیستی و استکباری امریکا هماهنگ و همصدا کند ( اوباما عیناً تصدیق می کند که ایران خود را سازگار کند) که این آرزوی غرب در سال های پس از انقلاب اسلامی بوده و این آرزو را نیز به گور خواهند برد. این هدف، هدف کلان و طولانی مدت امریکا از بهانه تراشی ها در موضوع رفع تحریم های هسته ای و عقیم گذاشتن مسئله برجام است اما هدف ثانویه آنها از این بهانه تراشی ها که به شدت در صدد رسیدن به آن هستند این است که ایران دست از حمایت جنبش های حق مدار و آزادی بخشی همچون حزب الله برداشته و جبهه مقاومت را رها کند تا از این روزنه امنیت رژیم منحوس صهیونیستی تامین گردد.
رزمایش موشکی اخیر سپاه پاسداران هراسی مضاعف را در دل دشمنان انقلاب اسلامی افکند و با توجه به اینکه جمله معروف امام خمینی (ره) بنیانگذار انقلاب اسلامی مبنی بر اینکه «اسرائیل باید از صفحه روزگار محو شود.» به زبان عبری روی بدنه موشک مورد آزمایش قرار گرفته، هک شده بود بار دیگر حمایت جمهوری اسلامی ایران را از جبهه مقاومت و آرمان رهایی قدس شریف از چنگال صهیونیست ها را تکرار و تاکید کرد که این امر به مذاق غرب و به خصوص امریکا خوش نیامد چرا که آنها تصور می کردند پس از اجرای برجام ایران دست از حمایت جبهه مقاومت بر خواهد داشت که این امر با رزمایش موشکی سپاه و تاکید مقام معظم رهبری بر تسلیم ناپذیری ایران در برابر رژیم صهیونیستی نقشه غرب را نقش بر آب کرد.
صحبت های اوباما این فرضیه را که امریکا هیچ اراده ای برای رفع تحریم ها و عملی ساختن تعهدات مندرج در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) از سوی خود ندارد را تائید و از مرحله فرضیه بودن به نظریه سوق داد چرا که رئیس جمهور امریکا به عنوان بازیگر اصلی در بحث هسته ای ایران و غرب و همچنین سیاست گذار اصلی غرب در قبال ایران رسماً از ایران انتظار تغییر رفتار را دارد؛ تغییر رفتاری که پیشبرد منافع امریکا در منطقه و همچنین امن شدن رژیم منحوس صهیونیستی را در پی خواهد داشت.
گفتنی است اوباما پیش از این نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل مدعی شده بود که «سردادن مرگ بر آمریکا شغل ایجاد نمیکند و برای ایران امنیت بیشتری به همراه نمیآورد. اگر ایران مسیر دیگری را انتخاب کند این برای منطقه، مردم ایران و جهان بهتر خواهد بود.»
جان کری، وزیر خارجه آمریکا نیز سال گذشته عین این جملات را تکرار کرده بود. خبرنگار بیبیسی از کری میپرسد بسیاری منتظرند ببیند که توافق هستهای به بهبود روابط تهران و واشنگتن در دیگر حوزهها کمک میکند یا نه. آیا امیدوار هستید که تغییری بنیادین در نوع نگاه ایران و آمریکا به هم ایجاد شود؟ کری در پاسخ میگوید: «فکر میکنم همه میتوانند با تغییر لحن و کم کردن از شعارها شروع کنند. اول از همه شعار مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل.»