ما انسان ها از آنجا که موجودات تکامل یافته ای هستیم معمولا رفتارهای کنترل شده و منطقی از خود بروز می دهیم و این مساله هنگام خریدکردن نیز خود را نشان می دهد. معمولا قیمت ها را سبک و سنگین کرده و اجناس گرانقیمت که ارزش پرداخت چنان پولی را ندارند، نمی خریم و به اندازه نیازمان خرید می کنیم. در حقیقت درون مغز ما مکانیسم هایی قرار گرفته که تصمیم گیری های منطقی و بازداری مان را موجب می شود. وقتی قیمت کالایی را می بینیم مکانیسم های مغزمان شروع به فعالیت کرده و در خرید کالا یا رد آن به ما کمک می کند، اما با وجود این که بیشتر مواقع منطقی رفتار می کنیم، نمی توانیم در مواردی صددرصد منطقی باشیم و محققان متوجه شده اند انگیزه می تواند روی تصمیم گیری های انسان بسیار موثر باشد و مغز انسان را تحت شرایطی فریب داده و او را تشویق به انجام کاری که منطقی نیست، کند.
ترفندهای فروش
فروشندگان با ترفندهای مختلف مردم را به خریدن کالاهایشان تشویق می کنند. یکی از این ترفندها ارائه کوپن خرید یا تخفیف ویژه است. در این گونه مواقع با تصور این که می توانیم معامله بهتری داشته باشیم مغزمان در تصمیم گیری اشتباه می کند. در حقیقت فروشندگان ابتدا قیمت محصولات خود را بسیار بالا برده، سپس با ارائه کوپن یا تخفیف کلی روی اجناس خریداری شده، خریداران را به خرید محصولات تشویق می کنند.
تاثیر حواس و دیگر اعضای بدن در خرید
ما چنان به عملکرد صحیح مغزمان اهمیت می دهیم که تاثیر باقی اعضاء و جوارج بدن خود را دست کم یا حتی نادیده می گیریم. در حالی خریداران درباره منطق رفتار خریدشان مطمئن هستند که ممکن است به تاثیر قدرتمندی که حواس شان روی حالت های روحی، خواسته ها و تمایل شان به پول خرج کردن دارد، توجه نکنند. فروشنده ای که این موارد را بخوبی بشناسد می تواند با استفاده از آنها فروش محصولات خود را افزایش دهد.
چشم ها
رنگ هایی که می بینیم بشدت روی رفتارهای خریدمان اثرگذار هستند و فروشندگان با استفاده از این علم می توانند ما را به خرید بیشتر علاقه مند کنند. رنگ قرمز تحریک کننده و انرژی بخش است و فرد را به خرید بیشتر تشویق می کند. رنگ سبز نیز علامت ثروت و آرامش است و فروشگاه هایی که از ترکیب این دو رنگ بهره برده اند معمولا از فروش خوبی برخوردار هستند. رنگ آبی احساس امنیت و اعتماد را به فرد القاء می کند و معمولا بانک ها و مراکز تجاری مهم از این رنگ بسیار استفاده می کنند. از طرفی رنگ زرد دیده ها را به سمت خود می کشد و به همین دلیل فروشندگان زیرک از این رنگ در ویترین های مغازه شان استفاده می کنند. رنگ نارنجی رنگی تهاجمی است و افراد را به خرید بیشتر تشویق می کند. رنگ صورتی نیز رنگی رمانتیک است و بیشتر خانم ها و دختران جوان را تشویق به خرید می کند و محصولات تجملی که به رنگ مشکی باشند فروش بسیار بالایی را به خود اختصاص می دهند.
بینی
رایحه ها مستقیم به مراکز احساس مغزمان ضربه می زنند و توانایی منحصربه فردی در برانگیختن حالات روحی و خاطراتمان دارند. معمولا تولیدکنندگان در محصولات شان از رایحه های مطبوع استفاده کرده و با ایجاد حالت های مثبت در ما، برند و محصولاتشان را در مغزمان حک می کنند. بوی خوش معمولا تصور ما نسبت به کیفیت بالای محصول را افزایش می دهد و باعث می شود به خرید کردن ادامه دهیم. در واقع بوی خوش بویژه بوی محصولاتی که عید را به یادمان می اندازد، موجب شادی و یادآوری خاطرات زیبا در ذهن مان می شوند و ما دوست داریم در فروشگاهی که این نوع رایحه را دارد، بیشتر بمانیم.
گوش ها
نکته: قبل از این که به فروشگاه بروید حساب درآمدتان را داشته باشید و سپس فهرستی از اقلام مورد نیازتان تهیه کرده و فقط آن اجناس را بخرید. با این ترفند می توانید جلوی خرید بی حد و حساب و غیرضروری را بگیرید |
تا به حال فیلمی را بدون صدا دیده اید؟ موسیقی در خلق حالات روحی و شدت بخشیدن احساسات و درک صحنه های فیلم بسیار موثر است و همچنین به افراد کمک می کند احساس بهتری داشته باشند. برخی فروشگاه ها از این ویژگی استفاده کرده و مردم را در فروشگاه خود بیشتر نگه می دارند.
قلب
هنگام خرید بویژه در روزهای پایانی سال، جمعیت مردم موجب احساس رقابت و نگرانی در افراد می شود به طوری که بدنشان واکنش نشان داده و جلوی رفتار آرام و تصمیم گیری منطقی را می گیرد و تشویق به خرید هایی می شوند که موجب پشیمانی شان می شود.
لامسه
احتمال این که خریداران چیزی را که لمس می کنند، بخرند بسیار زیاد است. در حقیقت نوشتن این عبارت «لطفا به چیزی دست نزنید» در فروشگاه ها بدترین کاری است که یک فروشنده می تواند انجام دهد. فروشگاهی که مشتریانش می توانند اجناس را لمس کنند بیشتر از فروشگاه هایی که این امکان را از مردم می گیرند، فروش می کنند. در حقیقت روان شناسان معتقدند مشتریان با لمس یک کالا نسبت به آن بیشتر احساس ارتباط و تملک کرده و مایلند آن را خریداری کنند و دقیقا به همین دلیل است که مردم از خرید سنتی به مراتب بیشتر از خرید اینترنتی تمایل دارند. آنها دوست دارند پیش از خرید کالا، آن را لمس کنند.
ترفندهایی برای خرید کم و معقول تر
هنگام خرید بویژه خرید عید چند ترفند را به کار برید تا گرفتار دام فروشندگان نشوید:
ـ اگر خانم هستید و به فروشگاه می روید، کفش پاشنه بلند بپوشید. در کمال تعجب تحقیقات نشان داده است وقتی افراد، نگران حفظ تعادل شان هستند تمایلی به خرید کالاهای گران یا کم کیفیت ندارند.
اگر چه ممکن است این روش بسیار عذاب آور باشد. البته خرید پس از انجام ورزش هایی چون یوگا یا حتی بالا و پایین آمدن از پله برقی نیز همان اثر را دارد.
ـ پول نو با خود ببرید. مردم بیشتر دوست دارند از شر پول های کهنه خود خلاص شوند و ناخودآگاه به خرج کردن بیش از حد آنها می پردازند، اما پول نو را بیشتر نگه می دارند. بنابراین هنگام خرید با خود پول نو ببرید.
ـ لحظه ای تامل کنید. قبل از خرید کالایی لحظه ای صبر کرده و با خود بیندیشید که آیا آن کالا ارزش خریدن دارد یا خیر و وقتی که از خرید آن کاملا مطمئن شدید دست به کار شوید.
ـ به فروشگاه های متعدد قدم نگذارید. فروشگاه های بیشتر به مفهوم خرید بیشتر است. ممکن است با خود تصور کنید شما قصد مقایسه قیمت ها را دارید، اما تحقیقات نشان داده است فرد وقتی خسته می شود بیشتر دوست دارد به خودش پاداش دهد و احتمال این که خرید بی مورد انجام دهد، بسیار زیاد است.
ـ سوال کنید. گاهی اوقات خریداران واقعا مطمئن نیستند جنسی را بخرند یا نه. در این گونه مواقع می توانید از خریداران دیگر راهنمایی بخواهید.
ـ چانه بزنید. البته چانه زنی فروشندگان را کلافه خواهد کرد، اما نگران نباشید، زیرا برخی از فروشندگان محصولاتشان را گران تر از قیمت واقعی می فروشند و به قولی برایش جای چانه زدن می گذارند.
ـ با فروشنده خودمانی نشوید. هرچه بیشتر با آنها وارد گفت وگو شوید احتمال این که از آنها خرید کنید، بیشتر می شود. در حقیقت هنگام خرید خیلی از فروشنده کمک نخواهید، زیرا شما احساس می کنید دوست دارید به نوعی کمک او را جبران کنید و ممکن است از او کالایی که چندان به آن نیاز ندارید، خریداری کنید.
ـ در فروشگاه های بزرگ از چرخ خرید کوچک استفاده کنید. چرخ خرید اکثر فروشگاه ها در اندازه های بزرگ ساخته شده تا مردم را به خرید بیشتر تشویق کنند.
ـ حساب پولتان را داشته باشید. قبل از این که به فروشگاه بروید حساب درآمدتان را داشته باشید و سپس فهرستی از اقلام مورد نیازتان تهیه کرده و مراقب باشید فقط آن اجناس را بخرید. با این ترفند می توانید جلوی خرید بی حد و حساب و غیرضروری را بگیرید.
ـ خود را کنترل کنید. فروشگاه ها معمولا محصولات لبنی خود را در انتهای سالن قرار می دهند و شما برای رسیدن به آنها باید از کنار کالاهای دیگر بگذرید و احتمال این که به دام خرید کالایی غیرضروری بیفتید بسیار زیاد است بنابراین مراقب این ترفند باشید و فقط سراغ محصول مورد نیازتان بروید.
psychologytoday / مترجم: نادیا زکالوند