نظام آموزش عالی موظف شد در یك فرآیند 5 ساله خود را برای حذف كنكور آماده كند
تاثیر 85 درصدی سابقه تحصیلی در كنكور
پس از حذف كنكور 11 هزار كدرشته محل در سال گذشته، حالا دومین قدم جدی نیز برای حذف كنكور برداشته شد.
روز گذشته رئیس كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس از نهایی شدن طرح سنجش و پذیرش در مجلس شورای اسلامی خبر داد كه مطابق مفاد این طرح باید طی پنج سال، سوابق تحصیلی دانشآموزان، تاثیری 85 درصدی در روند جذب دانشجو داشته باشد.این حرف به این معنی است كه مجموعه نظام آموزش و پرورش و نظام آموزش عالی از نظر قانونی موظف هستند كه در یك فرآیند پنجساله، خود را برای حذف كنكور آماده كنند و از همه مهمتر اینكه نظام آموزشی باید طی این سالها، سوابق تحصیلی روشنی نیز از دانشآموزان مقطع متوسطه و پیشدانشگاهی گردآوری كند.
چرا تا 5 سال دیگر؟
براساس مصوبه سال 86 مجلس، كنكور باید تا سال 90 حذف میشد و در حقیقت، كنكور 91 و كنكور 92 كه تا دو ماه دیگر برگزار میشود، از نظر قانونی با اشكال جدی روبهروست و اصلا مطابق این مصوبه، برگزاری كنكور پس از ابتدای برنامه پنجم توسعه غیرقانونی است، اما به دلیل نبود بانك اطلاعاتی قابل اتكا و سوابق روشن تحصیلی از دانشآموزان كشور، عملا امكان حذف كنكور در دو سال اخیر فراهم نشد.
فقط در سال 91، كنكور برخی كدرشته محلهای كممتقاضی حذف شد كه از این رشتهها نیز استقبال چندانی نشد و حالا كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، تصویب كرده است كه تا پنج سال دیگر، معیار ورود دانشآموز به دانشگاه، 85 درصد سوابق تحصیلی او در سه سال آخر تحصیل در مدرسه خواهد شد.اما پرسش مهمی كه در این رابطه مطرح میشود این است كه چرا حذف كنكور به پنج سال دیگر موكول شده است.
محمدمهدی زاهدی، رئیس كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است: سابقه تحصیلی براساس آزمونهای استانداردی است كه چگونگی آن را باید شورای عالی آموزش و پرورش تعیین كند، هماكنون آزمونهای سراسری در سال سوم دبیرستان توسط وزارت آموزش و پرورش برگزار میشود، اما دارای استاندارد مد نظر ما نیست.
درواقع، مشكل اصلی اینجاست كه از سال 86 تا امروز، مجموعه آموزش و پرورش اقدام جدی برای برگزاری آزمونهای استاندارد در دوره دبیرستان و جمعآوری سوابق تحصیلی دانشآموزان انجام نداده و طبیعی است كه وقتی معیار دقیق و عادلانهای برای پذیرش دانشجو وجود ندارد، نظام آموزش عالی هم مجبور خواهد شد كه از طریق برگزاری كنكور، به جذب دانشجو اقدام كند.
حالا دغدغهای كه كارشناسان آموزشی مطرح میكنند، بحث جمعآوری سوابق تحصیلی طی پنج سال آینده است. یعنی با توجه به اینكه آموزش و پرورش در حدود شش سال پس از قانون حذف كنكور نتوانست سوابق تحصیلی دانشآموزان دبیرستانی را به سازمان سنجش ارائه كند، آیا میتوان امیدوار بود كه تا پنج سال دیگر، مجموعهای دقیق و علمی از سوابق سه سال پایانی تحصیل دانشآموزان جمعآوری كند؟
چرا فقط 85 درصد سوابق تحصیلی؟
وقتی صحبت از اجرای قانون حذف كنكور میشود، در آن صورت انتظار میرود كه فقط سوابق تحصیلی معیار پذیرش دانشجو شود و دیگر از كنكور خبری نباشد، اما مطابق مفاد طرح سنجش و پذیرش دانشجو كه به تصویب نهایی رسیده است، فقط 85 درصد سوابق تحصیلی دانشآموزان، جایگزین كنكور خواهد شد.
تاثیر 85 درصدی سوابق تحصیلی به این معنی است كه حتی تا پنج سال دیگر نیز، كنكور به طور كامل حذف نمیشود و در برخی رشتههای پر متقاضی، احتمال برگزاری كنكور وجود خواهد داشت.رئیس كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درباره دلایل حذف نشدن كنكور در همه رشتهها تاكید كرده است: علت اینكه پذیرش طبق سوابق صد درصد نشد این بود كه پژوهشها و كارشناسیها اجازه این كار را نمیداد، چون رشتههای پرمتقاضی جدی داریم كه امكان پذیرش دانشجو براساس سابقه تحصیلی صرف وجود نداشت.
البته به گفته زاهدی، پذیرش دانشجو در رشتههای كممتقاضی كه شامل برخی رشتههای دانشگاه آزاد، پیام نور و برخی رشتههای كاردانی دو دانشگاه علمی كاربردی و فنی حرفهای میشود، سابقه تحصیلی بدون كنكور در پذیرش دانشجو تاثیر مستقیم خواهد داشت.
نباید مشكلات كنكور را اضافه كرد
محمدحسین رامشت، رئیس دانشگاه اصفهان، از منظر دیگری به داستان حذف كنكور و نهایی شدن مصوبه اخیر مجلس نگاه میكند و به «جامجم» میگوید: مطابق نظر مجلس، باید سوابق تحصیلی جایگزین كنكور شود، اما اگر آموزش و پرورش نتواند طی این چند سال، سوابق تحصیلی درستی از دانشآموزان ارائه دهد یا سوابق ناعادلانهای از دانشآموزان گردآوری كند، در آن صورت دردسرهایی بیشتر از كنكور فعلی خواهیم داشت.
وی میافزاید: اگر جمعآوری سوابق تحصیلی با آزمونهای استاندارد همگام نشود، در آن صورت احتمال متهم شدن معلمها به رابطهبازی و وجود هزاران شكایت در دادگستری وجود خواهد داشت.
رامشت با اشاره به این كه باید سوابق تحصیلی دانشآموزان راهیافته به دانشگاه، قابل اعتماد، حقیقی و به دور از دخالت دیگران باشد، تاكید میكند: هماكنون حداقلش این است كه در كنكور، سیستم ترازبندی دقیق و استاندارد علمی وجود دارد كه باعث میشود كمتر داوطلبی به رتبهاش شكایت كند، اما اگر قرار باشد استانداردسازی دقیقی از سوابق تحصیلی دانشآموزان وجود نداشته باشد، در این شرایط مطمئن باشید معایب كنكور كمتر از این سیستم پذیرش دانشجو خواهد بود. به هر حال، با توجه به این كه در سال 86 نیز مجموعه نظام آموزشی بر حذف كنكور تا سال 90 اتفاق نظر داشتند، اما در عمل دیدیم كه چنین اتفاقی نیفتاد و به نظر میرسد كه اگر این بار نیز هماهنگی بین دو وزارتخانه علوم و آموزش و پرورش وجود نداشته باشد و از همه مهمتر، برنامهریزی و اعتبار مالی مورد نیاز نیز برای جمعآوری سوابق تحصیلی دانشآموزان فراهم نشود، تا پنج سال آینده هم شاهد جایگزینی سوابق تحصیلی به جای كنكور نخواهیم بود.
امین جلالوند / گروه جامعه