تناسب قد، وزن و فشار خون ایرانیان از 14 اردیبهشت اندازهگیری میشود
جزئیات طرح سنجش سلامت ایرانیان
هر چند كه هفته سلامت امسال (هجدهم تا بیست و چهارم فروردین) سوت و كور و حتی بدون حضور وزیر بهداشت در مراسم زنگ سلامت بهپایان رسید، اما تنها خبر خوب اعلام شده در این هفته نشان میدهد كه هنوز وزارت بهداشت برای طرحهای پیشگیرانه در نظام سلامت برنامههایی دارد.
دراین هفته برنامه آزمایشی طرح پایش سلامت ایرانیان در استان اصفهان و شهرهای كاشان و اصفهان شروع به كار كرد تا وزارت بهداشت از اجرای قطعی این طرح در نیمه اردیبهشت خبر دهد.
طرح پایش سلامت ایرانیان شعار امسال هفته سلامت یعنی «فشارخون را جدی بگیریم» را مبنا قرار داده تا بتواند از مهمترین بیماریهای موجود در كشور پیشگیری كند.
حدود نیمی از مبتلایان به فشارخون بالا كه به عنوان «بیماری خاموش» شناخته میشود، اطلاعی از بیماری خود ندارند، در حالی كه حدود 35 درصد كسانی كه به سكتههای مغزی و قلبی دچار میشوند و حدود 40 درصد كسانی كه ناچار به انجام جراحی قلب شدهاند، حتما سابقه فشارخون بالا داشتهاند.
همین عدد و رقمها معاونت بهداشتی وزارت بهداشت را برانگیخته كه در قالب طرح پایش سلامت ایرانیان از چهاردهم اردیبهشت آینده، فشارخون و تناسب قد و وزن ایرانیان را اندازهگیری كنند تا اولین گامهای پیشگیری از عوارض فشارخون بالا در كشور برداشته شود.
فاطمه رخشانی، معاون بهداشتی وزیر بهداشت كه مجری اصلی این طرح محسوب میشود، به جامجم میگوید: با كمك سازمان نظام پرستاری و استفاده از نیروهای داوطلب در میان دانشجویان پرستاری در كنار ظرفیت وزارت بهداشت در دانشگاههای علوم پزشكی و مراكز بهداشت سراسر كشور این طرح اجرایی خواهد شد.
او بی اطلاعی از فشارخون در نیمی از مبتلایان و عوارض این بیماری در شیوع بیماریهای قلب و عروق را از نكات مورد نظر در چرایی اجرای طرح پایش سلامت ایرانیان ذكر و اظهار میكند: پیشگیری در این زمینه میتواند بار مالی عوارض سنگین این بیماری مانند جراحی قلب را كاهش دهد.
طرح پایش سلامت ایرانیان یا موازی كاری با پزشك خانواده؟
اجرای طرحهای غربالگری درباره انواع بیماریهای شایع در كشور از جمله دیابت بارها در كشور مطرح شده و البته برخی از این طرحها به شكل آهسته و پیوسته در حال انجام است، اما معمولا طی فراز و نشیب تغییرات مدیریتی، تغییر اولویتها و حتی مسائل بودجهای این طرحها گاهی به پایان نرسیده، رها میشود.
رخشانی در پاسخ به پرسش جامجم در این باره و اینكه چه میزان بودجه برای این طرح در نظر گرفته شده است، میگوید: دلیلی نمیبینم كه میزان بودجه تعیین شده برای اجرای این طرح رسانهای شود، اما حتی اگر بودجهای برای آن درنظر گرفته نمیشد، با كمك نیروهای داوطلب كار را شروع میكردیم.
هر چند كه عزم وزارت بهداشت برای اجرای این طرح جزم شده اما با توجه به اجرای طرح پزشك خانواده، اجرای این طرح موازیكاری محسوب میشود.
معاون بهداشتی وزیر بهداشت در باره این موضوع معتقد است: طرح پزشك خانواده فقط در دو استان اجرایی شده و 56 درصد مناطق موردنظر را تحت پوشش دارد در حالی كه ما درصددیم طرح پایش سلامت ایرانیان در سراسر كشور اجرایی شود.
100 هزار پرستار در طرح پایش سلامت ایرانیان
یكی از همكاران و مجریان طرح پایش سلامت ایرانیان سازمان نظام پرستاری كشور است.
محمد میرزابیگی، رئیس سازمان نظام پرستاری كشور در گفتوگو با خبرگزاریها درباره جزئیات اجرای این طرح میگوید: صد هزار پرستار در این طرح اعلام آمادگی كردهاند كه به طور رایگان كمك داوطلبانه كنند.
او با اشاره به اینكه مدتهاست روی این موضوع به لحاظ علمی كار شده است، میگوید: وقتی پرستاران میبینند كه چقدر مفت و مجانی مردم میمیرند در حالی كه شاید با كنترل فشارخون شاهد این اتفاق نباشند، این طرح به وزارت بهداشت پیشنهاد شد.
میرزابیگی با اشاره به اینكه ۳۵ میلیون نفر بالای ۳۰سال در كشور داریم، ادامه میدهد: پرستاران طی این طرح فشارخون، وزن و قد مراجعهكنندگان را اندازهگیری میكنند و نتایج كار پرستاران در اختیار وزارت بهداشت قرار میگیرد.
50 دانشگاه علوم پزشكی وارد میشود
بر اساس جزئیات اعلام شده درباره اجرای طرح پایش سلامت ایرانیان 50 دانشگاه علوم پزشكی برای حضور در این طرح اعلام آمادگی كردهاند. در این طرح قرار است مراجعهكنندگان به مراكز بهداشت سراسر كشور با سه شاخص فشار خون، قد و وزن (كنترل چاقی) مورد بررسی قرار گیرند و در صورت داشتن زمینههای فشارخون و چاقی به سطح 2 این طرح یعنی پزشك حاضر در مراكز بهداشتی معرفی شده و مورد كنترل قرار میگیرند.
بر این اساس مشاور علمی طرح پایش سلامت ایرانیان به مهر میگوید: برای فراهم كردن مقدمات اجرای طرح پایش سلامت ایرانیان استانهای كشور در قالب خوشههایی به ده منطقه مشخص تقسیم شده است.
به دانشكدههای پرستاری و مامایی فراخوان برای شركت در این طرح داده شده است و ظاهرا شركت در این طرح برای دانشجویان پرستاری جزو واحدهای درسی آنها محسوب میشود.
با جزئیات اعلام شده همه چیز برای اجرای طرحی پیشگیرانه و مهم در كشور آماده است. با وجود این به نظر میرسد اجرای درست و كامل این طرح نیاز به حمایت و پیگیری دارد تا نتیجه نهایی آن فارغ از هرگونه تغییر و تحول مدیریتی به سرانجام برسد.