همکاریهای منطقهای برای حل بحران سوریه وارد مرحله تازهای شده و جمهوریاسلامی ایران و روسیه که در سال گذشته همکاریهای تنگاتنگی برای مبارزه با تروریسم در منطقه داشتهاند، در حال گسترش همکاریهای منطقهای هستند تا فشارها بر تروریستهایی که به حمایتهای آمریکا و برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان دلگرمند، افزایش یابد.
در همین زمینه در هفته گذشته رایزنیهای متوالی میان مقامات ایران، روسیه و ترکیه انجام شد و آنطور که خبرگزاری اسپوتنیک خبر داده، هفته آینده نیز رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه به ایران میآید تا حرکتهای ایجاد شده برای نزدیکی سه کشور در بحث سوریه را تکمیل کند.
از سوی دیگر سفر رئیس دفتر همکاری نظامی بینالمللی چین به دمشق، دیدار او با وزیر دفاع سوریه و همچنین رایزنی او با مسئولان نظامی روسیه در مرکز نظامی این کشور در سوریه حکایت از نزدیک شدن بیشتر چین به روسیه در بحث تحولات منطقه دارد.
حزبالله لبنان نیز از ابتدای بحران منطقه، نقش موثری در مبارزه با تروریستها در عراق و سوریه داشته و وقتی این اقدامات را در کنار همکاریهای چهارجانبه ایران، روسیه، عراق و سوریه که گویا بتازگی وارد فاز تازهای شده است، میگذاریم به نظر میرسد ائتلاف واقعی برای مبارزه با تروریسم در منطقه در حال شکلگیری است.
لاریجانی : پایگاه نظامی به روسیه ندادهایم
در این میان همکاریهای چهارجانبه تهران، مسکو، بغداد و دمشق، این روزها بیش از سایر موارد در معرض توجه رسانهها و محافل سیاسی قرار گرفته و این چهار کشور در کنار استفاده از ابزار دیپلماسی، توافقاتی در زمینه همکاریهای دفاعی کردهاند و در همین زمینه طی روزهای گذشته اخباری مبنی بر استفاده جنگنده بمبافکنهای روسیه از پایگاه نوژه همدان برای حمله به مواضع تروریستها در سوریه منتشر شد.
همین موضوع در جلسه علنی دیروز مجلس موضوع اخطار حشمتالله فلاحتپیشه، نماینده مردم اسلامآباد غرب شد و او گفت که بر اساس اصل 146 قانون اساسی استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور حتی برای استفاده صلحآمیز ممنوع است.
به دنبال این اخطار فلاحتپیشه، علی لاریجانی رئیس مجلس گفت: باید توجه داشت ایران پایگاهی در اختیار کشوری قرار نداده است، اینکه با روسیه به عنوان متحد در مسائل منطقه مانند سوریه همکاری داریم به این معنا نیست که ما پایگاه به روسیه از نظر نظامی دادهایم و اگر در رسانهها کسی این را مطرح کرده، موضوع تکذیب میشود.
وی با بیان اینکه نظرات ایران با روسیه در حل بحران تروریستی منطقه نزدیک است، افزود: همکاری در این زمینه با روسها انجام میشود، اما به هیچ وجه هیچ پایگاه نظامی به روسیه و هیچ کشور دیگری داده نشده است.
لاریجانی همچنین از اینکه روسیه در مساله یمن نیز توجه بیشتری پیدا کرده است، ابراز خرسندی کرد.
علیاکبر ولایتی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت هم تاکید کرد: همکاریهای دفاعی صورت گرفته بین ایران و روسیه برای مبارزه با تروریسم مساله غیرمنتظرهای نیست و نگاه ایران به رابطه با روسیه یک نگاه راهبردی است و همکاریهای سیاسی، اقتصادی و دفاعی طبیعی است.
سوختگیری جنگندههای روس در نوژه
در همین حال، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به موضوع همکاری نظامی ایران و روسیه برای استفاده از پایگاه هوایی همدان گفت: آنچه در پایگاه نوژه همدان رخ میدهد پرواز هواپیماهای روسیه است که بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی و در چارچوب همکاریهای چهارجانبه ایران، روسیه سوریه و عراق است.
به گزارش خانه ملت، علاءالدین بروجردی افزود: با توجه به اینکه این همکاری با مصوبه شورای عالی امنیت ملی انجام میشود، مغایرتی با قانون اساسی ندارد زیرا پایگاه هوایی همدان نه پایگاه روسی شده و نه جنگندهای در پایگاه نوژه مستقر شده است. وی خاطرنشان کرد: تنها اقدامی که صورت میگیرد این است که هنگام پرواز اجازه داده میشود جنگندههای روسی برای دریافت سوخت در چارچوب همکاریهای دوجانبه و چهارجانبه از این پایگاه استفاده کنند.
بروجردی با اشاره به ادعای برخی سایتهای صهیونیستی مبنی بر اینکه در پایگاه نوژه همدان، سامانه پدافندی اس400 روسی مستقر شده است، تاکید کرد: سایتهای صهیونیستی مطالب خلاف اعتبار عنوان میکنند، در کل هیچ استقراری توسط روسیه در خاک جمهوری اسلامی صورت نگرفته است. به گزارش خبرگزاری صداوسیما، همزمان با این اظهارات رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس کشورمان، نخستوزیر عراق با تاکید بر همکاری منطقهای عراق برای مبارزه با تروریسم گفت: به جنگنده بمبافکنهای روسیه اجازه دادهایم برای هدف قرار دادن داعش در سوریه از آسمان عراق استفاده کنند.
واکنش لاوروف به ادعای آمریکا مبنی بر نقض قطعنامه 2231
به دنبال رسانهای شدن خبر همکاریهای دفاعی اخیر ایران و روسیه برای مقابله با تروریسم، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از استفاده جنگندههای روسیه از پایگاه همدان اظهار تاسف کرده و گفته، واشنگتن فعلا در حال ارزیابی اقدام روسیه در ایران است.
به گزارش فارس، مارک تونر که در نشست خبری روزانه صحبت میکرد، با ادعای اینکه در شرایط کنونی بحران در سوریه، اقدام روسیه «کمککننده و مفید» نیست در پاسخ به این پرسش که آیا این اقدام نقض قطعنامه شورای امنیت علیه ایران نیست، گفت: ممکن است که اینطور باشد.
البته سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه ادعای آمریکا را مبنی بر اینکه گسترش همکاریهای تهران و مسکو برای مبارزه با تروریسم نقض قطعنامه 2231 سازمان ملل است، بی اعتبار خواند.
علیاکبر ولایتی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با بیان اینکه تفسیر آمریکاییها، تفسیر به رای است و آنها هر موضوعی را به نفع خود تفسیر میکنند، گفت: ایران در چارچوب مقررات بینالمللی حرکت کرده و حرف آمریکاییها را قبول ندارد.
وی خاطرنشان کرد: حضور آمریکا در سوریه غیرقانونی است، اما حضور ایران و روسیه از آنجایی که براساس درخواست دولت سوریه بوده، قانونی است.
امنیت منطقه در گرو همکاریهای منطقهای
همکاریهای کشورمان با همسایگان برای مقابله با تروریسم در حالی صورت میگیرد که جمهوری اسلامی ایران همواره تاکید کرده، معضلات منطقه باید از سوی کشورهای منطقه حل شود و حضور کشورهای فرامنطقهای، ثمرهای جز پیچیدهتر شدن شرایط ندارد.
صباح زنگنه، کارشناس مسائل منطقه در همین زمینه در گفتوگو با جامجم با اشاره به روابط کشورهای قدرتمند منطقه تاکید کرد: همفکری روی موضوعاتی چون تروریسم و حفظ وحدت ملی کشورها و عدم پذیرش تغییرات سیاسی در کشورها با استفاده از زور و قوه قهریه، از محورهایی است که اگر در سایه همکاریها تقویت شود، میتواند دولتها را به یکدیگر نزدیک کند.وی گفت: هر ائتلاف پایداری نیازمند تعریف اهداف درازمدت است و این اهداف در گام اول بحث امنیت را به دنبال دارد و به نظر میرسد امنیت منطقهای، میتواند به همکاریهای نظامی، اقتصادی و حتی فرهنگی منجر شود.
صباح زنگنه افزود: مبارزه با تروریسم و داعش در سوریه برای برخی کشورها از جمله عربستان و آمریکا موضوع با اهمیتی نیست لذا این احتمال میرود که در مباحث منطقهای سنگاندازیهایی داشته باشند، لذا با در نظر گرفتن این شرایط، کشورهای منطقه نیازمند آن هستند که بیش از پیش به توسعه روابط خود اقدام و آن را به صورت جدی توسعه دهند.
دکتر جلیل رحیمی، مسئول کمیته حقوق بینالملل کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس نیز با اشاره به اینکه در دنیای امروز به نوعی مشخص شده کشورها در قالب همگرایی منطقهای، پیمانها و سازمانهای منطقهای میتوانند منافع و امنیت خود را تامین کنند، گفت: در بحث همکاریهای منطقهای و روابط کشورها عمده نیاز مطرح شده ثبات، امنیت و تامین منافع دولتهاست.
نماینده تربتجام افزود: پیوندهای عمیق میان کشورهای منطقه میتواند ضمن توجه به بحث امنیت، آنان را در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در کنار یکدیگر قرار دهد تا در مقابل دشمنان، بسیاری از مشکلات را حل کنند.وی تاکید کرد: مقابله با رشد افراطگرایی و سلفیگری که میتواند خطری برای کل خاورمیانه و جهان باشد، نیاز متقابل کشورهای منطقه برای همکاری بیشتر را دربرمیگیرد.