پس از اعلام خبر از سرگیری روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی، یک مقام وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد: متن این توافقنامه میان آنکارا و تلآویو دیروز رسما امضا شد. بنابر اعلام این منبع، معاون وزیر خارجه ترکیه این توافق را در «رم» پایتخت ایتالیا امضا کرد. از سوی دیگر، این توافقنامه با واکنش گروههای فلسطینی روبهرو شده است و برخی از آن استقبال کرده و برخی نیز گفتهاند در مواضعشان علیه رژیم صهیونیستی هیچ تغییری به وجود نمیآید.
استقبال تشکیلات خودگردان
در واکنش به از سرگیری این روابط، ریاض مالکی، وزیر خارجه دولت خودگردان فلسطین گفت: از توافقنامه ترکیه و اسرائیل استقبال کرده و تاکید میکنیم که هرگونه اقدام از سوی دولت آنکارا در غزه باید از طریق دولت فلسطین انجام شود. مالکی افزود: توافقنامه آنکارا و تلآویو مسالهای مربوط به تصمیمات حاکمیتی میان دولتها برای از سرگیری روابط دوجانبه است و به همین دلیل ما در این زمینه دخالت نمیکنیم.
وزیر خارجه فلسطین ادامه داد: در مورد اقدامات ترکیه در غزه باید بگویم که ما از این تلاشها چه ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم غزه و چه تلاش برای لغو محاصره این شهر و نیز آمادگی ترکیه برای اجرای برخی طرحهای زیربنایی در غزه استقبال میکنیم. این مقام وزارت خارجه فلسطین گفت: محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان در تماس تلفنی شب گذشتهاش با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تاکید کرد که این کمکهای بشردوستانه به غزه تنها با هماهنگی کلی با کشور فلسطین انجام شود.
استقبال رئیس تشکیلات خودگردان از این توافق در حالی است که سازمانهای حقوق بشری بینالمللی در چند سال گذشته از برنامه هدفمند و سیستماتیک رژیم صهیونیستی برای کشتار کودکان فلسطینی خبر دادهاند. سیف دعنا Seif Da’na، مدرس دانشگاه ویسکانسین، به هشدار یونیسف مبنی بر استفاده مفرط از زور توسط اسرائیل علیه کودکان فلسطینی اشاره میکند و میگوید: ما به معنای واقعی کلمه با یک جنگ آشکار علیه کودکان فلسطینی مواجه هستیم. در ماه دسامبر گزارشی منتشر شد که در آن تصریح شده است هدف قراردادن کودکان فلسطینی عمدی است و نوعی سیاست نظاممند اسرائیل بهشمار میآید.
توافق اردوغان با اسرائیل در حالی است که وی زمانی در تلاش بود تا خود را قهرمان مبارزه با اسرائیل معرفی کند. اما مخالفان وی در داخل او را قهرمان پوشالی میخوانند. «کمال قلیچ دار اوغلو» رئیس حزب جمهوریخواه خلق، اظهار کرد: «از این که گفتم او دیکتاتوری پوشالی است سرخورده شده؛ این در حالی است که قبلا هم او را دیکتاتور دانسته بودم اما واکنشی نشان نداده بود؛ به این ترتیب، مشخص است آن چه او را آزرده واژه دیکتاتور نیست، بلکه واژه پوشالی است.»
مخالفت دیگر گروههای فلسطینی
برخلاف تشکیلات خودگردان، دیگر گروههای فلسطینی رویکردی متفاوت در قبال این توافقنامه داشتند. در همین راستا، جنبش جهاد اسلامی فلسطین در بیانیهای اعلام کرد: ما در جنبش جهاد اسلامی با صلح و عادیسازی روابط هر طرف عربی و اسلامی تحت هر عنوان و بهانهای با رژیم صهیونیستی مخالف هستیم. در این بیانیه آمده است: صرفنظر از هرگونه توافقی، جهاد اسلامی از هر گونه تلاشهای عربی و اسلامی برای کاهش درد و رنج ملت فلسطین استقبال میکند و خواهان پایان دادن به محاصره کامل نوار غزه است. این جنبش همچنین از تمامی اعراب و مسلمانان خواست تا به مسئولیت خود در برابر تجاوزات مستمر رژیم صهیونیستی علیه ملت، سرزمین و مقدسات فلسطین بخصوص مسجدالاقصی عمل کنند.
جنبش حماس نیز در بیانیهای رسمی اعلام کرد که مواضع این گروه در برابر اشغالگری رژیم صهیونیستی، تغییر نخواهد کرد. اسامه حمدان یکی از رهبران در تبعید حماس نیز در صفحه فیسبوک خود نوشت: ما با این توافق موافق نیستیم و آن را مساله داخلی ترکیه میدانیم. جنبش الصابرین فلسطین هم با انتشار بیانیهای در سایت اینترنتی خود تأکید کرد: هرگونه توافق با رژیم صهیونیستی نه تنها جایگاه این دشمن اشغالگر را در منطقه مستحکمتر میکند، بلکه در عمل باعث به رسمیت شناخته شدن این رژیم میشود. هیچ مسلمان آزادهای عادیسازی روابط با دشمن صهیونیستی را برنمیتابد.یکی از شروط ترکیه برای عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی، لغو محاصره غزه عنوان شده بود، اما در جریان روند مذاکرات، آنکارا از این شرط عقبنشینی کرد. در همین رابطه، پایگاه خبری صهیونیستی تایمز آو اسرائیل نوشت: ترکیه که بهدلیل خاستگاه سیاسی حزب حاکمش نزدیکترین متحد حماس محسوب میشد، با این اقدام در نگاه حماس به سطح یک ببر کاغذی تنزل کرد.