روز جهانی خانواده فرصتی برای یادآوری جایگاه بیبدیل خانواده در شکلگیری شخصیت انسان و استوار ماندن جامعه است. خانواده نخستین و مهمترین نهاد اجتماعی است که در آن ارزشها، هویت، اخلاق و مهارتهای زندگی به نسلهای بعد منتقل میشود و پایههای همدلی، مسئولیتپذیری و امنیت روانی را شکل میدهد.
این روز همچنین یادآور آن است که سلامت و پویایی هر جامعه، تا حد زیادی به استحکام خانوادهها وابسته است. توجه به نیازهای عاطفی، آموزشی و تربیتی اعضای خانواده، تقویت پیوندهای درونی و پاسداشت کرامت انسانی در این نهاد بنیادین، از مهمترین ضرورتهایی است که میتواند مسیر تعالی فرد و جامعه را هموار کند.
خانواده، اصلیترین بستر تربیتی و فرهنگی برای پرورش جوانان است
سالار صمدزاده، یک روانشناس در گفتوگو با ایسنا، با تأکید بر اینکه خانواده نخستین و بنیادیترین بستر تربیتی هر فرد است، اظهار کرد: هر نوع خلأ در روابط عاطفی میان والدین یا میان والدین و فرزندان، پیامد مستقیم خود را در رفتارهای اجتماعی نسل جوان برجای میگذارد و این کمبودها در نهایت بهصورت آسیب در سطح جامعه ظاهر میشود.
وی با اشاره به نقش تعیینکننده خانواده در آمادهسازی جوانان برای ورود به اجتماع، گفت: خانواده زمانی میتواند نقش واقعی خود را ایفا کند که علاوه بر توجه به نیازهای عاطفی فرزندان، آنها را از نظر فرهنگی و رفتاری نیز برای رویارویی با چالشهای بیرونی مهیا سازد. بیتوجهی به این بخش تربیتی، زمینهساز شکلگیری احساس نادیدهگرفتهشدن و بروز رفتارهای پرخطر در جوانان خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از مشکلات جوانان زمانی آغاز میشود که احساس میکنند از سوی والدین و جامعه درک نمیشوند. در چنین شرایطی، انرژی و تواناییهایی که میتواند در مسیر سالم و سازنده تخلیه شود، ممکن است به سمت رفتارهای آسیبزا سوق پیدا کند؛ مسئلهای که ریشه آن اغلب در فقدان حمایت عاطفی و پشتیبانی خانوادگی نهفته است.
خانواده، ستون فقرات توانمندی جامعه و کانون امنیت و عاطفه
موسی نیرومند، یک جامعهشناس در گفتوگو با ایسنا، خانواده را نخستین و اثرگذارترین نهاد اجتماعی دانست و گفت: میان توانمندی خانواده و توانمندی جامعه پیوند مستقیم وجود دارد.
به گفته وی استحکام دو رکن پدر و مادر، به تحکیم بنیان خانواده میانجامد؛ موضوعی که در نهایت بر انسجام اجتماعی نیز اثرگذار خواهد بود.
وی با تأکید بر اینکه بسیاری از آسیبهای اجتماعی و فرهنگی ریشه در ضعفها و خلأهای درون خانواده دارد، اظهار کرد: زمانی که نیازهای اعضای خانواده بهدرستی در این نهاد پاسخ داده شود، زمینه استحکام بیشتر خانواده فراهم میشود.
این جامعهشناس، محبت، همدلی و اخلاقمداری را از دیگر مؤلفههای اساسی در استواری خانواده برشمرد و افزود: فضای خانواده باید سرشار از عشق، احترام و حفظ کرامت اعضا باشد.
به گفته وی، شیوه ابراز محبت، همدلی با ویژگیهای فردی هر عضو و رعایت حرمت متقابل، از جمله عواملی است که میتواند به شکلگیری خانوادهای با ثبات، فرهنگی و برخوردار از حال خوب کمک کند.