* احترام به انتخاب جوان در امر ازدواج
جوانان به سبب کمى تجربه به استفاده از تجارب و نصایح والدین نیازمندند, امـا آنان دیگـر دوران کـودکـى و نوجـوانى را پـشـت سرگذاشته و بـه حدى از رشد رسیده اند که خود حق انتـخاب داشتـه, براى خود تصمیم بـگیرند. از این رو, شایسته است والدین در دوران کودکى و نوجوانى زمینه استقلال و قدرت تـصمیم گیرى آنها را فراهم آورده, آنان را چـنان تـربـیت کنند که سمت انتـخابـهاى معقول و
تصمیم هایى منطقى پیش روند و مصالح واقعیشان را بـر منافع آنى و زودگذر تـرجـیح دهند. اگر فرزندان بـه این حد از رشد و استـقلال رسیدند, باید به آنان اعتماد کرد و بـه تصمیمها و انتخابهایشان احترام نهاد. جوان در طول زندگى بـا انتخابهاى گوناگون رو بـه روست و یکى از مهمتـرین آنها گزینش همسـراسـت. در این مسـئله, چنانچه فرزند از قدرت انتخاب صحیح و معقول برخوردار است, بـاید به وى حق انتـخاب داد و از ازدواجهاى تـحمیلى پـرهیز کرد. حسن, فرزند امام حـسـن مجـتـبـى(ع)یکى از دخـتـران
امام حـسـین(ع)را خواستگارى کرد. امام حسین(ع)به او فرمود:
((اختر یا بنى اجتهما الیک.))
فرزندم! هر کدام را بیشتر دوست دارى انتخاب کن.
فرزند امام مجتبى(ع)شرم کرد و جوابى نداد.
آنگاه امام حسین(ع)فرمود: من دختـرم فاطمه را بـرایت انتـخاب کرده ام; زیرا او به مادرم فاطمه
دختر رسول خدا(ص)شبیه تر است.))
ملاحظه مى شود با این که فرزند امام مجتبـى(ع)بـه احترام عمو و دخترانش به طور مشخص از دختر خاصى خواستگارى نکرد و امر را بـه عمویش وانهاد; امام حسین(ع)به انتخاب وعلاقه فرزند برادرش اهمیت داد و از او خواست خـودش آن را که بـیشتـر دوست دارد بـه همسرى برگزیند.
* تربیت عملى
بـى تـردید مؤثـرتـرین عامل در تـربـیت اخـلاقى و دینى فرزندان رفتارهاى درست والدین است. پرواضح است که زبـان رفتار از زبـان گفتـار بـسى نافذتـر است و در عمل آثـارى نهفتـه است که هرگز از گفتـار بـرنمى آید. کودک و نوجوانى که پـیوستـه شاهد اعمال نیک والدین است, بـطور غیر مستقیم سرمشق مى گیرد و بـه انجام کارهاى نیک تشویق مى گردد.
در سیره تربیتى ائمه اطهار(علیهم السلام)تربیت با رفتار و عمل بارزترین بـعد تربـیت است. فرزندان ائمه(عـلیهم السـلام)بـا دیدن رفتـار آنان سـرمشـق گرفتـه, عـمل مى کردند. شـعیب بـن عبـدالرحـمن خـزائى مى گوید: هنگامى که امام حسین(ع)در کربـلا بـه شهادت رسید بـردوشش نشانه اى وجود داشت. از امام سجاد(ع)دربـاره آن پـرسیدند,
امام سجـاد(ع)بـسیار گریست و فرمود: ((این, اثر بارهاى غذایى است که پدرم بـردوشش حمل مى کرد و به
خانه هاى تهیدستان مى برد.))
آرى, امام سجاد(ع)پیوسته این رفتار را از پـدرش مشاهده کرد و سرمشق گرفت و عمل کرد. بدین سبب, امام باقر(ع)فرمود:
(((پدرم)على بن الحسین علیه السلام شبها کیسه نان بـردوش حمل مى کرد و(بـه مستمندان)صدقه مى داد.))