امروز، ۲۵ ربيع الاول مصادف با سالروز وفات انديشمند و فقيه سيد مرتضي ملقب به «علم الهدي» در سال ۴۳۶ هجرى قمرى است. پس از وفات، بدنش را در خانهاش در محله كرخ بغداد به امانت به خاك سپردند. سپس به كربلا منتقل و در كنار قبر برادرش و در مقبره پدربزرگش ابراهيم مجاب دفن كردند.
اما در سمت جنوب شرقي بيرون حرم مطهر كاظمين، مرقدي براي آن بزرگوار و برادرش به يادبود وجود دارد و به جهت این يادگاري که در جوار حرم مطهر امام كاظم(ع) و امام جواد(ع) در كاظمين قرار دارد و مورد زيارت زائران ايراني است؛ نكاتي چند در سالروز وفاتش آورده ميشود:
۱. ابوالقاسم علي بن الحسين معروف به سيد مرتضي و علم الهدي، در رجب سال ۳۵۵ قمري در شهر بغداد ديده به جهان گشود پدرش حسين موسوي و از عالماني بود كه جهت رفع حوائج مسلمين مناصب بزرگي در حكومت داشت. آورده اند: شيخ مفيد بعد از آنكه در خواب ديد، حضرت فاطمه (عليهاالسلام) دو فرزندش را برای تعلیم به نزد او آورده است، سيد مرتضي و برادرش سيد رضي (گردآورنده نهج البلاغه) را به شاگردي قبول كرد و تا آخر عمر به بارور كردن علم و عمل اين دو برادر كوشيد.
۲. سيد مرتضي و سيدرضي امارت حج و نظارت بر ديوان مظالم را بر عهده داشتند. از زمان خلفاي بني اميه تا زمان معتضد عباسي، فرزندان علي بن ابيطالب(ع) هميشه تحت تعقيب بودند. هنگامي كه خلافت در سال ۲۷۹ ق. به معتضد عباسي واگذار شد، موضوع احترام به علويان و تعيين سرپرست مطرح، در هر شهري يكي از بزرگان سادات يا علماي علوي سرپرستي سادات آن شهر يا منطقه را به عهده گرفت.
سيد مرتضي حدود سي سال بر سرپرستي امور سادات، سرپرستي اموال و دارايي يتيمان، قضاوت و اجراي احكام و حدود الهي و نظارت بر ديوان كه در آن به اعمال ظالمانه حكام و امرا دولت رسيدگي ميشد را برعهده داشت. امارت و سرپرستي زائران خانه خدا نيز يكي ديگر از مسئوليتهاي وي به شمار ميرفت. لقب«علم الهدي» يعني پرچم هدايت نيز توسط وزير عباسي به وي داده شد.
۳. سيد مرتضي در وصيتنامهاش ميگويد: «تمام نمازهاي واجب مرا كه در طول عمرم خوانده ام دوباره بخوانيد. زيرا من علاقهمند به نماز بلكه عاشق نماز و راز و نياز با خالق خود بودم و از راز و نياز لذت فراوان ميبردم. به دليل همين وصيت ميكنم تمام نمازهاي مرا دوباره بخوانيد زيرا تصور من اين است كه شايد نمازهاي من صد در صد خالص براي خدا انجام نگرفته باشد!
۴. سيد مرتضي در ۲۵ ربيع الاول سال ۴۳۶ از دنيا رفت. بدن مطهرش را در خانهاش در محله كرخ بغداد به امانت به خاك سپردند. پس از مدتي به كربلا منتقل و در كنار قبر برادرش و در مقبره پدربزرگش ابراهيم مجاب دفن كردند.
هم اكنون در سمت جنوب شرقي بيرون حرم مطهر كاظمين، مرقدي براي آن بزرگوار و برادرش به يادبود وجود دارد، هرچند كه برخي احتمال داده اند كه آن مرقد ابراهيم ملقب به مرتضي پسر امام موسي بن جعفر باشد.*
*پايگاه اطلاع رساني حج