امام صادق(ع) فرمودند كه با مخالفان ما با سوره قدر محاجه و استدلال كنيد؛ وقتی قرآن میفرمايد در آن شب فرشتگان و روح كه اعظم فرشتههاست، فرود میآيند، از اين مخالفين بپرسيد كه آنها نزد چه كسی و برای چه فرود میآيند.
حجتالاسلام و المسلمين علی نصيری، رئيس مؤسسه معارف وحی و خرد، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، درباره شب قدر و جايگاه آن، با اشاره به اين مطلب كه آنگونه كه از متون آيات و روايات بر میآيد، خدای متعال برنامه تدبير هستی را كه در علم او آشكار و ثبت و مشخص است به صورت سالانه اجرايی میكند، اظهار كرد: آنچه كه از روايات برمیآيد، اين است كه برنامه سالانه كل هستی در تمام مسيرها، از رزق و روزی و مرگ و مير و زاد و ولد گرفته تا توفيقات معنوی و مجموعه فرآيند و رخدادهايی كه در عالم میخواهد اتفاق بيفتد، به صورت ساليانه در شب نيمه شعبان تنظيم شده و در شب قدر كه طبق روايات ما شب 23 ماه مبارك رمضان است، امضاء و نهايی شده و خدمت امام عصر(عج) تقديم میشود.
نصيری با بيان اينكه شب قدر بر همين حساب شب تقدير يا اندازهگيری يا مهندسی عالم تعريف شده است، افزود: اين شب به قدری مهم و اساسی بوده است كه حتی بعضی روايات میگويند كه حتی قبل از اسلام هم اين شب، از نظر نزول فرشتگان و ارتباط آسمانيان با زمينيان و جريان عباداتی كه در اين شب تنظيم و پيشبينی شده، شب فوقالعادهای دانسته میشده است.
شب قدر هم از جهت اين كه انسانها با روی آوردن به درگاه الهی آمرزيده میشوند و میتوانند به مقام قرب برسند و هم از جهت ارتباط آن با امامت و ولايت و جايگاه اهل بيت(ع) و توجه به اين كه آنان مجاری و مجالی فعل الهی هستند و هم از جهت نزول قرآن و عظمت اين كتاب آسمانی شب بسيار مهم و فوقالعادهای است
وی در ادامه به سه ويژگی مهم اين شب اشاره و اظهار كرد: آن چيزی كه از آموزههای دينی در رابطه با جايگاه و ويژگیهای اين شب قابل استخراج است، يكی اصل جريان عبادات در شب قدر است كه وقتی خدای متعال سورهای را به نام اين شب نازل كرده و در آن سوره اين شب را از هزار ماه برتر اعلام كرده و عبادات و اعمال ويژهای در اين شب تنظيم و اعلام شده است، نشان از جايگاه بلند اين شب در بخش عبادات و از نظر نماز و لابه و مناجات با پروردگار دارد كه الحمدالله در كشور ما هم سنت خوبی در اين رابطه تنظيم شده است.
رئيس مؤسسه معارف وحی و خرد افزود: بنابراين شب قدر از جهت قرب به پروردگار و تقرب الهی و اعلان استغفار و توبه شب فوقالعادهای است و طبق رواياتی كه از اهل بيت(ع) نقل شده، هر كسی كه در شب قدر صادقانه و خالصانه به سمت پروردگار بيايد و عرض استغفار و توبه داشته باشد، توبهاش پذيرفته است.
وی اضافه كرد: البته چند دسته استثناء شدهاند و آنها هم اغلب كسانی هستند كه يا حقوق مردم بر دوش آنهاست؛ مانند بزرگ قومی كه به آن قوم ستم كرده باشد يا كسانی كه حقی و مالی و مالياتی بر عهده دارند و پرداخت نكردهاند يا كسانی كه اهل تار و تنبور و فسق و فجور باشند؛ والّا روايت میگويد كه همه آمرزيده میشوند.
نصيری از پيوند شب قدر با ولايت به عنوان دومين ويژگی اين شب ياد كرد و گفت: در متون روايی ما آمده است كه امام صادق(ع) فرمودند كه با مخالفان ما با سوره قدر محاجه و استدلال كنيد؛ به اين جهت كه با شب قدر جايگاه امامت و ولايت هم آشكار میشود. وقتی قرآن میفرمايد در آن شب فرشتگان و روح كه اعظم فرشتههاست، فرود میآيند، امام فرمود كه از اين مخالفين بپرسيد كه آنها نزد چه كسی و برای چه فرود میآيند.
وی با تأكيد بر اهميت اين نكته افزود: فرود فرشتگان و ورود روح، آن هم از هر جهت و در هر كاری، در هر عصری نزد حجت الهی، كه در حال حاضر امام عصر(عج) است، نشان میدهد كه جايگاه امامت چه جايگاه والايی است و از اين پديده شب قدر ما میتوانيم كاملاً به اين مسئله كه ائمه(ع) واسطه فيض و مجلا و مجرای فيوضات الهی نسبت به اهل زمين هستند و همچنين به مفاد اين روايت كه میگويد «لولا الحجة لساخت الارض باهلها؛ اگر حجت در روى زمين نباشد، زمين، مردم را به كام خود فرو مىكشد» پی ببريم.
رئيس مؤسسه معارف وحی و خرد با اشاره به نزول قرآن در شب قدر به عنوان سومين ويژگی بيانگر جايگاه اين شب، عنوان كرد: در خود قرآن هم در سوره بقره و هم در آيات آغازين سوره دخان و نيز در سوره قدر از نزول اين كتاب مهم آسمانی در شب قدر سخن گفته شده است.
نصيری افزود: بر اين اساس، شب قدر هم از جهت اينكه انسانها با روی آوردن به درگاه الهی آمرزيده میشوند و میتوانند به مقام قرب برسند و هم از جهت ارتباط آن با امامت و ولايت و جايگاه اهل بيت(ع) و توجه به اين كه آنان مجاری و مجالی فعل الهی هستند و هم از جهت نزول قرآن و عظمت اين كتاب آسمانی، شب بسيار مهم و فوقالعادهای است و ما بايد دعا كنيم و آروز كنيم كه توفيق عبادت ويژه در اين شبها نصيب همه مؤمنين و مؤمنات شود.