پيامبران و ائمه اطهار (ع) پيوسته دست دعا و نیاز به سوي "الله" بلند می کردند و دائم در قيام و سجود و در حال نيايش و اظهار ذلت بودند و به همین دلیل به درجات عاليه رسيدند.به گزارش خبرگزاری مهر، "دعا" به معني ندا، استدعا و استغاثه است، چنانكه در كتب لغت هم این معانی مورد اشاره است. در قرآن مجید هم در آیه 3 سوره مریم به حالات حضرت زكريا (ع) اشاره دارد و می فرماید "پروردگار خود را به طور آهسته ندا كرد" که همان دعا به درگاه خداوند متعال است.

همچنین در خداوند حالات رزمندگان جنگ بدر را بيان مي كند و در آیه 9 سوره انفال می فرماید " (به یاد آرید) هنگامی که استغاثه و زاری به پروردگار خود می کردید، پس دعای شما را اجابت کرد که من سپاهی منظم از هزار فرشته به مدد شما می فرستم".

چون بشر از هر نظر ناتوان محض، بيچاره، ضعيف و نادان بوده و از طرفي در محيطي زندگي مي كند كه محل حوادث و هدف بلاها و عوارض جسمي و روحي است و با توجه به اينكه آرزوي او ترقي و تكامل و رسيدن به كمالات دنيوي و اخروي است و بالاترين هدفش آن است كه به درجه اعلايي از انسانيت و عبوديت برسد چاره اي ندارد جز آنكه به ذيل عنايت خدايي چنگ زند كه از هر نظر قادر و غني و عالم و محيط بر همه چيز و غالب بر هر چيز و مسلط بر هر چيزي است.

بدون شک كساني كه عقيده دارند بايد فقط كار كرد نه دعا، بايد فقط جنگيد نه دعا، باید سرمايه تهيه كرد نه دعا، بايد درس خواند و زحمت كشيد نه دعا در اشتباه هستند، همان طور که افرادي كه مي گويند بايد فقط دعا كرد تلاش به درد نمي خورد، قيام فايده ندارد، جنگ و رزم چيزي عايد ما نمي كند، عالم شدن با درس و زحمت نيست، تحصيل ثروت با كسب و تجارت نمي باشد و خلاصه رسيدن به كمالات با رنج و تلاش نيست در اشتباه فاحش هستند.

بر اساس قرآن، روايات و عقل راه صحيح هیچ کدام از دو راه بالا نیست، بلكه راه سومي است و آن اين است كه در هر كاري و در رسيدن به هر هدفي و به هر كمالي، هم سعي و كوشش لازم است و هم دعا، در پيشرفت و پيروزي بر دشمن هم تهيه قوا و ترتيب قشون و تجهيز نيرو لازم است و هم دعا، در درس هم زحمت و رنج فراوان لازم است و هم دعا و در تحصيل ثروت و به دست آوردن مال هم تلاش لازم است و هم دعا؛ زيرا با تجربه ثابت شده كه هر دوي آنها چون دو بال پرنده است كه از يكي، به تنهايي كاري ساخته نمي شود.

مثلا در باب جنگ و جهاد بر اساس آیه 10 سوره قمر پيامبر (ص) در جنگ خداي خود را خواند كه پروردگارا! من مغلوب گشته ام پس از دشمن انتقام مرا بگير. يا مثلا در باب علم آموزي، اين مضمون روايت شده که "ز گهواره تا گور دانش بجوي".

در خصوص تحصيل ثروت روايات بسياري وارد شده است به طوري كه از امام صادق(ع) روايت شده که خداوند به داوود (ع) وحي كرد كه تو خوب بنده اي هستي، اگر از بيت المال نمي خوردي و با دست خود چيزي انجام مي دادي. حضرت فرمود داوود(ع) گريان شد خداوند به آهن وحي نمود كه براي بنده ام داوود نرم شو! خداوند آهن را برايش نرم كرد و هر روز يك زره مي ساخت و به هزار درهم مي فروخت سيصدو شصت زره ساخت و آن را به سيصدو شصت درهم فروخت و از بيت المال مستغني شد.

رواياتي در نكوهش كساني كه ترك تجارت مي نمايند وارد شده، ولي از طرفي دعاهاي بسياري هم با اين مضمون وارد شده است؛ خدايا! روزي مرا زياد گردان، وسعت رزق به من مرحمت فرما. در تعقيبات نمازها در ماه مبارك رمضان مي خوانيم "عمرم را طولاني و روزيم را فراخ گرداني" و بر اين قياس است حكم در غير اين موارد نيز كه در عين آنكه سعي و تلاش لازم است، دعا هم بايد باشد.

خوشبختانه دعا يكي از موضوعاتي است كه در قرآن فراوان ياد شده و اگر كسي بررسي كامل كند اين مطلب را مشاهده مي کند كه پيامبران الهي و اولياي خدا و مومنين، در تمام مواقع مخصوصا در مشكلات به خدا پناه مي بردند و دست حاجت و نياز به درگاه حضرت احديت دراز نموده و خدا را خوانده اند كه از باب نمونه به چند آيه از آن مي پردازيم.

- حضرت زكريا(ع) بر اساس آیه 89 سوره انبیا براي اينكه مقطوع النسل نماند از خدا مي خواهد خدايا مرا تنها مگذار و حال اينكه تو بهترين وارثاني. -حضرت سليمان (ع) در اساس آیه 35 سوره ص مي گويد؛ خدايا به من سلطنتي ده كه پس از من براي كسي سزاوار نباشد.
- حضرت نوح(ع) بر اساس آیه 26 سوره نوح عرضه مي دارد؛ پروردگارا! احدي را از كفار بر روي زمين باقي مگذار.
- حضرت يونس(ع) در آن تاريكي ها در شكم ماهي، حضرت يعقوب (ع) بعد از گرفتاري هايش به بلاهاي فراوان، حضرت ابراهيم (ع) و حضرت موسي (ع) و ساير انبيا كه در تمام مواقع به سوي خدا ناليدند و واژه هاي"ربنا" و"رب"در قرآن، روشنگر استغاثه هاي روشنگران افكار است.

از حضرت رضا(ع) روايت شده که فرمود بر شما باد به سلاح انبيا، گفته شد سلاح انبيا چيست؟ فرمود دعا." از اين قبيل روایان خیلی وجود دارد. درباره حضرت علی گفته شده "كان اميرالمومنين رجل دعاء" حضرت مردي بسيار دعا كننده بود و درباره حضرت ابراهيم(ع) تعبير شده "انّ اواه" يعني، او بسيار دعا كننده است.